सुनेकै भरमा पढ्न बाध्य छन् दृष्टिविहीन

सुदीप कैनी

गोरखा — डेराबाट छामछुम गर्दै छवि आले कक्षाकोठामा पुग्छन् । अरू साथी लेख्छन्, पढ्छन् । उनीचाहिँ दिनभर शिक्षकले पढाएको सुनेर फर्कन्छन् । ब्रेललिपिमा पाठ्यपुस्तक नहुँदा गुरुले पढाएको सुनेर फर्कनुपर्ने बाध्यता रहेको उनले सुनाए ।


छवि मात्रै होइन, सदरमुकामस्थित सरस्वती उच्च माविमा अध्ययनरत ८ दृष्टिविहीन विद्यार्थी शिक्षकले पढाएको सुनेर घर र्फकन्छन् । 'अरू साथी किताब हेरेर पढ्छन्, कापीमा लेख्छन्,' आलेले भने, 'हामीचाहिँ पढाएको सुनेर र्फकनुपर्छ ।' ब्रेललिपिमा अंग्रेजी माध्यमको पाठ्यपुस्तक नबन्दा दृष्टिविहीन विद्यार्थीलाई समस्या भएको प्राचार्य पुरुषोत्तम अर्यालले बताए । सरस्वती उमावि नेत्रहीन विद्यार्थीलाई अंग्रेजी माध्यममा पढाउने नेपालकै पहिलो विद्यालय भएको उनले जानकारी दिए । '३ कक्षासम्मका विद्यार्थीलाई ब्रेललिपिको अंग्रेजी पुस्तक छ,' अर्यालले भने, 'त्यसपछिका कक्षामा विद्यार्थीले सुनेको भरमा पढ्नुपर्छ ।'
सरोकारवाला निकायले पुस्तक छपाइ नगर्दा पठनपाठनमा समस्या भएको दृष्टिविहीन स्रोत कक्षाका शिक्षक बालनाथ दवाडीले बताए । नेपाली माध्यमका १० कक्षासम्मका पुस्तक छपाइ भए पनि अंग्रेजी माध्यमका ब्रेललिपि पुस्तक अहिलेसम्म तयार नभएको हो । सोही विद्यालयबाट दृष्टिविहीन विद्यार्थी झकमाया आले र परशुराम भट्टले सुनेकै भरमा प्रथम र द्वितीय श्रेणीमा एसएलसी उत्तीर्ण गरेका थिए । ३ कक्षासम्मका ८ नेत्रहीन विद्यार्थी भने ब्रेललिपिको अंग्रेजी माध्यममा अध्ययन गर्दै आएका छन् । दवाडीले भने, '४ कक्षामा पुगेपछि पाठ्यपुस्तक छैन, उनीहरूले पनि सुनेको भरमा परीक्षा दिने हो ।'
पाठ्यपुस्तक भए पनि अध्यापन गराउन गाह्रो हुने दृष्टिविहीन विद्यार्थीका लागि पुस्तक नै नभएको अर्यालले गुनासो गरे ।
थुमीका छवि विद्यालय नजिकै डेरामा बसेर अध्ययन गर्छन् । विद्यालयमा छात्रावास नहुँदा डेरासम्म आउजाउमा समस्या हुने उनले बताए । विशेष शिक्षा कार्यक्रमअन्तर्गत शिक्षा मन्त्रालयले दिने मासिक २ हजार ५ सयले अध्ययन गरेका छन् । ५ कक्षासम्मका विद्यार्थीलाई होस्टलमा राखिएको विद्यालयले जनाएको छ । छात्रवासमा कोठा अभाव हुँदा सबै विद्यार्थीलाई राख्न नसकिएको प्राचार्य अर्यालले बताए । 'अपांग छात्रवृत्ति भनेर १ वर्षमा १० महिनाको मात्र भत्ता आउँछ,' अर्यालले भने, 'त्यही भत्ताले सबै खर्च धान्नुपर्छ ।'




प्रकाशित : माघ २९, २०७१ ११:४८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

विपक्षी समेट्न ढिलाइ गरेकोमा राष्ट्रपति असन्तुष्ट

बालकृष्ण बस्नेत

काठमाडौ — राष्ट्रपति रामवरण यादवले आन्दोलनमा होमिएका विपक्षीलाई समेट्न सत्तापक्षको नेतृत्वले ढिलाइ गरेकामा असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन् । प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालाले वार्ताका लागि आहवान गरेको वक्तव्यमा प्रयुक्त शब्दसमेतमा राष्ट्रपतिको असन्तुष्टि रहेको शीतल निवास स्रोतले जनायो ।


'आन्दोलनकारीलाई सहमतिमा ल्याउन सत्तापक्षले फराकिलो छाती बनाउनुपर्छ । तर, प्रधानमन्त्रीले हडबड गरेको जस्तो देखियो,' बुधबार संविधानसभा अध्यक्ष सुवास नेम्वाङसँगको भेटमा राष्ट्रपतिले राखेको भनाइ उद्धृत गर्दै कान्तिपुरलाई भन्यो, 'अझै पनि केही समय लिएर सहमतिमा पुग्नुपर्छ । हडबड गर्नु भएन ।'
राष्ट्रपति यादवले सहमतिबाट संविधान बन्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए । त्यसक्रममा यादवले आन्दोलनमा जाने विपक्षीको निर्णयपछि आफूले सत्तामा रहेका र बाहिर बसेका सबै नेतालाई भेटेको उल्लेख गर्दै विपक्षीले संविधानसभा छाड्न नचाहेको जानकारी सभाध्यक्षलाई दिएका थिए ।
'विपक्षी दललाई समेट्न सत्तापक्ष उदार हुनुपर्नेमा बहुमतको हतियारले तर्साएको हो कि जस्तो देखियो । लिखित वक्तव्य पनि उनीहरूको मागअनुसारको भएन,' राष्ट्रपति यादवको भनाइ थियो । उनले सत्तापक्ष र विपक्षलाई केही समय दिएर सहमतिमा जानुपर्नेमा जोड दिएको स्रोतले जनायो ।
एमाओवादी र मधेस केन्दि्रत दलसहितका मोर्चाले सहमतिमा संविधान जारी गर्न र १२ बुँदे समझदारी, विस्तृत शान्ति सम्झौता, अन्तरिम संविधानको मर्म स्वीकार गर्ने कुरालाई लिखित वक्तव्यमै ल्याउनुपर्ने माग राखेका थिए । प्रधानमन्त्री कोइरालाको वक्तव्यमा त्यसबारेमा विस्तारमा उल्लेख थिएन ।
स्रोतका अनुसार विपक्षी नआए बहुमतले संविधान बनाइन्छ भनी पटक-पटक प्रधानमन्त्रीले बोल्दा सहमतिको वातावरण बिगि्रएको शीतल निवासको बुझाइ छ । राष्ट्रपतिका प्रेस सल्लाहकार राजेन्द्र दाहालले राष्ट्रपतिले विपक्षीका माग सुन्न जोड दिए पनि आन्दोलनको मनोबल बढाउने काम भने नगरेको प्रस्ट पारे ।
'संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गरेका दलहरू सडकमा गएर संविधान बन्न सक्दैन । त्यसले आन्दोलनकारी दललाई पनि राम्रो गर्दैन । त्यसैले संविधानसभामै र्फकनुहोस् भनेर विपक्षीलाई राष्ट्रपतिले भनिरहनुभएको छ,' दाहालले भने, 'सत्तापक्षले आन्दोलनरत पक्षलाई समेट्ने लक्ष्यसाथ आग्रह गरेको छ कि छैन भन्ने हो । कांग्रेस-एमालेका शीर्ष नेतालाई समेत राष्ट्रपतिले यसबारे ध्यानाकर्षण गराउनुभएको छ ।'
भेटमा राष्ट्रपतिले सबै दल सहमतिका साथ अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिएको नेम्वाङले बताए । 'तर, सहमतिका लागि अब दिइने म्यादभित्र हुने संवाद परिणाममुखी हुनुपर्ने मैले राष्ट्रपतिलाई भनें,' नेम्वाङले संवाददाताहरूसँग भने । अब दिइने म्यादभित्र परिणाम देखाउन सबै दलका नेतालाई राष्ट्रपतिले पनि बोलाएर भन्नुपर्ने सुझाव उनले दिए ।
विपक्षीले १० दिन म्याद नपाएको भन्दै आलोचना गरिरहेका छन् । माघ ११ मा प्रश्नावली समिति बनाएयता १७ दिन बितिसकेको छ । 'सहमति नै खोज्ने हो भने १० दिनको ठाउँमा १७ दिन बितिसके । यसबीचमा दलबीच वार्तासमेत हुन सकेन,' विपक्षीको आन्दोलनप्रति इंगित गर्दै नेम्वाङले राष्ट्रपतिसामु भनेका थिए ।
सत्तापक्षको नेतृत्वले विपक्षी नेताहरूलाई समेट्न नसकेकोमा नेम्वाङको पनि असन्तुष्टि थियो । गत शुक्रबार नेम्वाङले प्रधानमन्त्री कोइरालालाई भेटेर विपक्षीका माग सम्बोधन गर्ने गरी लिखित वक्तव्य ल्याउन सुझाएका थिए । 'दुवै पक्षले आ-आफ्ना कमजोरी महसुस गर्नुपर्छ र अब परिणाममुखी वार्तामा बस्नुपर्छ । अरू उपाय छैन भन्ने राष्ट्रपतिज्यूको प्रस्ट सुझाव छ,' राष्ट्रपतिका संवैधानिक एवं कानुनी सल्लाहकार डा.सूर्य ढुंगेलले बताए ।






प्रकाशित : माघ २९, २०७१ ११:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT