दुर्गा घिमिरे

विज्ञान र प्रविधि पनि विभेदकारी

सृष्टिको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण वरदान बालिकाहरू हुन् । तिनका विभिन्न रूप छन् । छोरी, बुहारी, पत्नी, आमा । यी विभिन्न रूपमा महिलाले विभिन्न दायित्व निर्वाह गर्छन् । हाम्रा विभिन्न धर्मग्रन्थले महिलाका यी रूपलाई शक्तिको रूपमा, दयाको रूपमा व्याख्या गरेको छ ।

हिंसापीडितलाई न्याय खोइ ?

महिलाको हैसियत उँचो पार्ने हिसाबले पछिल्लो समय धेरै प्रगति भएको छ  । महिलाको सामाजिक, आर्थिक, राजनीतिक अवस्थामा सुधार भएको तथ्यांकले पनि देखाउँछन्  ।

हिंसाका अनेक रूप

संसारमा कुनै पनि राष्ट्र महिलामाथि हुने हिंसाबाट मुक्त छैन । विकासको चरम उत्कर्षमा पुगेका राष्ट्र पनि । हिंसाका स्वरूप भने दिनानुदिन बदलिँदै गएका छन् । ज्यादा हिंसा नजिकैको नातेदार वा साथीबाट हुने गरेको पाइएको छ । सबैभन्दा सुरक्षित मानिएको घरमै महिलाहरू सबैभन्दा बढी हिंसामा पर्छन् । 

महिलाबारेका मामिला

काठमाडौं बसुन्धरामा बस्दै आएका युवकले गत वैशाखमा यौनसम्पर्कका लागि कोठामा जान नमानेको निहुँमा ढुंगाले हानी प्रेमिकाको हत्या गरेको घटना आङ जिरिङ गराउने खालको छ । सुस्त मनस्थितिकी १६ वर्षीया किशोरी एकै सातामा २ पटक सामूहिक बलात्कारको सिकार भएको हृदयविदारक घटना पनि प्रकाशमा आयो ।

योगमायाको योगदान

धार्मिक र आध्यात्मिकवादी नेतृ योगमायाको विषयमा अहिले धेरै चर्चा–परिचर्चा हुनथालेको छ । भोजपुरमा १०० वर्ष अगाडि जन्मिएकी योगमायाले नेपाली समाजमा देखिएका विकृति, विसंगति अन्याय, अत्याचार, महिलाप्रति हुने हिंसा र धर्म–संस्कृतिका नाममा महिलामाथि लादिएका बन्धनहरू गरिब र धनी बीचको असमानता विरुद्ध तत्कालीन समयमा उठाएका आवाज अहिले बिभिन्न शोध र पुस्तकहरूका रूपमा आइरहेका छन् ।

दुर्गा घिमिरेका लेखहरु :

पीडा कहिलेसम्म ?

चार दशकदेखि महिला हिंसा विरुद्घ निरन्तर संलग्न भई विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गर्ने र हिंसा पीडितहरूसँग काम गर्ने क्रमममा महिला हिंसाका विभिन्न रूपसँग प्रत्यक्ष साक्षात्कार हुने अवसर प्राप्त भयो । त्यस्ता कति घटनामध्ये केही घटना जो मेरो मनमस्तिष्कमा ताजै छन्, जसले मलाई बारम्बार यो क्षेत्रमा काम गर्न उत्प्रेरित गरिरहन्छ ।

पदाधिकारीविहीन महिला आयोग

राष्ट्रिय महिला आयोग पदाधिकारीविहीन छ । राजनीतिक दलहरूले उम्मेदवार छनोट गर्ने नसकेर हो वा यो आयोगको अपरिहार्यता नबुझेर यस्तो अवस्था आएको हो । नेपालको जनसंख्याको लगभग ५० प्रतिशत हिस्सा ओगटेका महिलाको मुद्दामा प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने यो आयोग पदाधिकारीविहीन हुनु विडम्बनापूर्ण छ ।

महिला आन्दोलनका उपलब्धि

नेपालमा महिलाले विभेद, विकृति–विसंगति, असमानता, सांस्कृतिक अन्धविश्वास र परम्पराका साथै पैतृक सम्पत्तिमा असमान अधिकारविरुद्ध तथा समान राजनीतिक अधिकारका लागि विभिन्न कालखण्डमा आवाज उठाइरहेका छन् ।

मेलमिलापले न्याय मिल्दैन

पूर्व प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले हिंसाविरुद्घ शून्य सहिष्णुता अपनाउने सरकारको नीति रहेको कुरा ८ वर्षअघि उद्घोष गरेका थिए । उक्त नीतिलाई विभिन्न दातृ संस्थालगायत सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाहरूले खुलेर स्वागत पनि गरेका थिए ।

असमानताविरूद्ध संघर्ष

अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस मनाउन थालेको एक शताब्दी नाघिसकेको छ । यो दिवस संसारैभरि उत्साह, उमंग र बिभिन्न नाराका साथ मार्च ८ मा मनाउने गरिएको छ ।