माधव अर्याल

कालीगण्डकी–तिनाउ डाइभर्सन : पौडेल–गुरुङ जुहारी

नेकपाका महासचिव तथा पूर्वअर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले केही दिनअघि बुटवलको एक कार्यक्रममा कालीगण्डकी–तिनाउ डाइभर्सन आयोजना पूरा गराएरै छाड्ने बताए । यसका लागि गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्री र तटीय क्षेत्रका स्थानीय तहलाई आफूले मनाउने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरे ।

परीक्षण स्याउ खेती सफल

स्याउ खेती प्रायः हिमाली भेगमा गरिन्छ । पछिल्ला दिनमा भने हिमाल नजिक र पहाडी भेगका बस्तीमा पनि यसले सफलता पाएको छ । पाल्पाको रैनादेवी छहराका विभिन्न स्थानमा किसान आफैंले गरेको परीक्षणमा स्याउले राम्रो दाना लगाएको छ । छहरा, मुझुङ, बराङदी, पालुङमैनादीलगायत चिसा ठाउँमा स्याउ फलेको छ ।

जथाभावी सडकले बस्ती जोखिममा

पाल्पामा २ सय २० परिवार पहिरोको जोखिममा छन् । यहाँ जथाभावी डोजर चलाइनु, भूकम्पका कारण चिरा परेका पहाड र प्राकृतिक प्रकोप पहिरोका मुख्य कारण हुन् । रम्भा गाउँपालिकाको हुँगी, तिनाउको श्रीडाँडा, कोलडाँडा, मस्याम, दोभान, रामपुर नगरपालिकाको गेझा, पूर्वखोलाको वीरकोट, रिब्दीकोटको खस्यौली, निस्दीको सहलकोट, ज्यामिरे, कालीगण्डकी बेंसी क्षेत्रमा बढी जोखिम छ ।

माधव अर्यालका लेखहरु :

अनेकौँ शीर्षकमा कर उठाउँछन् स्थानीय तह

वर्षायाममा मात्र होइन, अरुण र निस्दी खोलाको डर यहाँ सधैं छ । ग्रामीण कच्ची सडक अहिले बन्द छन् । गाउँपालिका केन्द्र मित्याल पुगेर फर्किन सकस छ । बाँकामलाङका बासिन्दालाई बास नै बस्नुपर्ने हुन्छ । केन्द्रीय प्रसारण लाइनको बिजुली छैन । अझै पनि सयौं घरपरिवार टुकीको भरमा बस्नुपर्ने बाध्यता छ । पानीका धारा घरघरमा पुगेका छैनन् । विद्यालयको सहज पहुँच छैन । सबै हिसाबले दुःख झेल्दै आएका निस्दी गाउँपालिका बासिन्दालाई गाउँपालिकाले करको भने थुप्रो लगाएको छ । 

पुरातात्त्विक क्षेत्रमा ‘हालीमुहाली’

स्थानीय तहको निर्वाचन भएको २ वर्ष बितिसक्यो । यहाँका बासिन्दा अझै घरजग्गा रजिस्टेसनबापत गैरसरकारी संस्था (गैसस) लाई सिफारिस दस्तुर बुझाउन बाध्य छन् । साबिकको दोभान गाविसमा पर्ने तिनाउ गाउँपालिका–२ का बासिन्दाले जग्गा किनबेच गर्दा नुवाकोट विकास समितिलाई रकम बुझाउनुपर्छ । संस्थाले प्रतिरोपनी ५ हजार रुपैयाँ लिने गरेको छ । उक्त रकम खरिद र बिक्री गर्ने दुवैले बुझाउनुपर्छ ।

स्थानीय तहले नै ग्राम बनाउने

जिल्लाले ख्याति कमाएको ढाका उद्योग बिस्तारै घट्दो छ । पुस्ता हस्तान्तरण नहुँदा करुवा उद्योग दुई/तीन घरमा सीमित छ । पहिले जिल्लामा ५ सयभन्दा बढी ढाकाका तान थिए । अहिले मुस्किलले सय होलान् ।

गुल्मीको छापचौरमा पहिरोले घर पुरियो, एकको मृत्यु, पाँच घाइते

गुल्मीको कालीगण्डकी गाउँपालिका–७ छापचौरमा पहिरोले घर बगाउँदा एकजनाको मृत्यु भएको छ । पुरिएर पाँच जना घाइते छन् । 

उत्पादनका आधारमा दूधमा अनुदान

रिब्दीकोट गाउँपालिकालाई दुग्धजन्य पदार्थमा आत्मनिर्भर बनाउन उत्पादनमा आधारित अनुदान वितरण गरिएको छ । गत वर्षको हिउँदे गाउँसभाले गरेको निर्णयअनुसार सहकारी र समूहमा संकलन गरेको दूधको आधारमा अनुदान दिइएको हो । अनुदान वितरणका लागि गाउँपालिकाले कार्यविधि निर्माण गरिसकेको छ ।