एलपी देवकोटा

सहयोग जुटाउन सोलार मिल

कर्णाली स्पोर्टस क्लवले आफ्ना खेलाडीको खर्च जुटाउन सोलार कुटानी पिसानी मिल सञ्चालनमा ल्याएको छ । जुम्ला बजारमा कुटानी पिसानीको समस्यालाई मध्यनजर गर्दे क्लवले मिल सञ्चालनमा ल्याएको हो ।

बाली जोगाउन बीउ बैंक

जिल्लाका रैथाने बाली जोगाउन स्थानीय तहमा बीउ बैंकको स्थापना गरिएको छ । स्थानीय बाली लोप हुँदै गएपछि किसानले सहकारी मार्फत बीउ बैंक स्थापना गरेका हुन् । किसानले गाउँमा फल्ने रैथाने बालीको बीउ बैंकमा राख्ने र बैंकबाट बीउ लिएर खेती गर्ने गरिरहेका छन् ।

स्याउ बिरुवाबाट २७ लाख

जिल्लाका गाउँगाउँमा स्याउ नर्सरी स्थापना भएपछि किसानले मनग्गे आम्दानी गर्न थालेका छन् । साविक कृषि विकास कार्यालयले एक घर एक स्याउ बगैंचा कार्यक्रम लागू गरेपछि गाउँगाउँमा स्याउ नर्सरी स्थापनाको लहर चलेको थियो । जुम्ली स्याउको बिरुवाको माग विभिन्न जिल्लामा बढदै गएको छ । 

खस भाषालाई पुनर्जीवन

हान भैँसी किलावानभित्त जुम्ल खाई खलंगा तल, हर्प लाछु ज्युला छुमर्के मार्सीधान...कुनै बेलाको चर्चित यो गीत अचेल त्यति बज्दैन । कार्तिवास्वार्मी– ७ का कृष्णप्रसाद देवकोटाले यो गीतमा जुम्ली सभ्यता, खस भाषाको महत्त्व र अर्थलाई पस्केका छन् । भाषा लोप हुने अवस्थामा पुगेकाले चिन्तित अगुवा यो भाषालार्ई पुनर्जीवन दिन जुर्मुराएका छन् । 

स्याउ हेर्न मनाङका किसान जुम्लामा

मनाङका किसान स्याउ हेर्न जुम्ला आएका छन् । उनीहरू जुम्लाको स्याउमा मोहित भएका छन् । जुम्ला कर्णाली प्रदेशमा पर्छ भने मनाङ गण्डकी प्रदेशमा । दुई जिल्लाका स्याउ किसान यो भ्रमणका क्रममा आआफ्ना अनुभवहरू साटासाट गरेका छन् । जुम्लामा अझै राम्रो स्याउ उत्पादन हुन सक्ने सुझाव मनाङे किसानले सुझाएका छन् । 

एलपी देवकोटाका लेखहरु :

तातोपानीमा प्याराग्लाइडिङ

तातोपानी गाउँपालिका अध्यक्ष नवराज न्यौपाने आफ्नै गाउँमा प्याराग्लाइडिङमार्फत आकाशमा उडा दंग देखिए । तातोपानीस्थित लाम्रा डाँडाबाट पोखराका पाइलटले प्याराग्लाइडिङ उडाउँदा उनीसहित अधिकांश स्थानीयवासी दंग देखिन्थे । उडानमा जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख लालबहादुर सार्की पनि सहभागी भए ।

कतै घरघर धारा, कतै सुके ढुंगेधारा

कालीकोटको पलाता–९, थिर्पु र जुम्लाको हिमा गाउँपालिका–३ जोगिवाडाका घरघरमा धारा बनेका छन् । स्वच्छ खानेपानीमा सबैको पहुँच पुर्‍याउन घरघरमा धारा जडान गरिएको हो । 

विद्युत् आयोजना अन्योलमा

भारतीय ठेकेदार कम्पनीको ढिलासुस्ती र लापरबाहीका कारण साना जलविद्युत् उपभोक्ता समिति जुम्लाको विद्युत्गृहमा रहेको टर्बाइन जडानको काम अलपत्र परेको छ । एक महिनाभित्र टर्बाइन जडान गरेर विद्युत् सेवालाई प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य राखिएको भए पनि अहिलेसम्म मर्मत कार्य नसकिँदा जुम्लाबासी अध्याँरोमा बस्न बाध्य छन् ।

तरकारी खेतीमा पूर्वलडाकु

तिला गाउँपालिका २, लिहीका ३५ वर्षीय नन्दु बोहरालाई सशस्त्र युद्धपछि घर फर्कंदा बिहान–बेलुकाको छाक कसरी टार्ने भन्ने चिन्ताले सताउँथ्यो ।

जीर्ण बन्दै डोरबहादुर सम्झाउने संरचना 

समाजशास्त्री डोरबहादुर विष्ट हराएको २३ वर्ष भयो तर चौधबीस क्षेत्रका जनताको मनमा उनी झलझली आउँछन् । भौतिक रूपमा हराए पनि जुम्लामा उनले बनाएका संरचनाका कारण सम्झाइरहन्छ ।