माया श्रेष्ठ

त्रुटिपूर्ण निर्माणले  पुल अलपत्र

अनामनगरस्थित धोबीखोलामाथि निर्माणाधीन पुल ३ वर्षदेखि अलपत्र हुँदा पैदलयात्रु र स्थानीय व्यापारीले सास्ती खेप्दै आएका छन् । पुल भए सजिलै वारपार हुनेमा पैदलयात्रुलाई टाढाबाट घुम्नुपर्ने बाध्यता छ । स्थानीय व्यापारीको व्यापार चौपट भएको छ ।

पार्किङ न फुटपाथ

अनामनगरदेखि हनुमानस्थान जाने सडक खण्डमा हिँडै थिइन् बच्चा बोकेर गुल्मीकी सुष्मा ढकाल । बबर महलमा काम गर्ने भएकाले दैनिक यही बाटो हिँड्ने गर्छिन उनी । ‘पैदलयात्रु हिँड्ने बाटो भरि पार्किङ गर्छन्’ उनी भन्छिन्, ‘हामी सडकछेउ डराइडराई हिँड्नुपर्छ ।’

निःसन्तान महिलामाथि हिंसा बढ्दो

हुम्लाकी ३२ वर्षीया सुनीता कार्कीको विवाह भएको १३ वर्ष भयो । आठ वर्षसम्म पनि सन्तान नभएपछि श्रीमान्ले सौता भित्र्याए । सौताबाट पनि सन्तान भएन । ‘जाँच गर्दा श्रीमानको समस्या देखियो,’ काठमाडौंमा भेटिएकी उनले भनिन् । 

लाेकसेवा विज्ञापन : अन्योलमा विद्यार्थी 

मुगुका विशाल शाही लोकसेवा आयोगको परीक्षाका लागि तयारी गर्न काठमाडौं आएको ३ महिना भयो । अस्थायी शिक्षकको जागिर छाडेर आएका उनी संसदीय समितिले स्थानीय तहमा पदपूर्तिका लागि निकालिएको विज्ञापन रद्द गर्न निर्देशन दिएपछि अन्योलमा छन् । ‘भएको अस्थायी जागिर छाडेर आएँ,’ उनले भने, ‘खुलेको विज्ञापन पनि रद्द भयो भने कहिले प्रतिस्पर्धा गर्न पाइने हो ।’

गोकर्णेश्वरमा सुनको छाना

लिच्छविकालीन गोकर्णेश्वर महादेव मन्दिरको छाना सुनले छाउने काम धमाधम भइरहेको छ । स्थानीयवासीको सक्रियतामा घरघरबाट तामाका भाडा संकलन गरेर मन्दिरको छानामा तामाको पातामा २३ किलो सुनको लेपन लगाएर छाउन सुरु गरिएको गोकर्णेश्वर नगरपालिका वार्ड नम्बर ४ का अध्यक्ष कुमार श्रेष्ठले जानकारी दिए । 

माया श्रेष्ठका लेखहरु :

दक्ष हुँदा पनि महिला मारमा

कास्कीकी २३ वर्षीया मीना थापा (नाम परिर्वतन) राजधानीको एउटा अस्पतालमा प्रशिक्षार्थी नर्सका रूपमा कार्यरत छिन् । उनले २ वर्षसम्म अस्पतालमा प्रशिक्षार्थी नर्स भएर तालिम गरिन । ‘तालिम सकिइसकेपछि जागिरको लागि अर्को अस्पतालमा गएँ,’ उनले भनिन्, ‘सो अस्पतालमा पनि डेढ वर्षसम्म तालिम गरे मात्रै जागिर पाउने आश्वासन पाएँ ।’

पुरुष पनि पीडित छन् दोहोरी र डान्सबारमा

सिन्धुलीका १२ वर्षीय इमान तामाङले सात वर्षअघि काठमाडौंको एक होटलमा काम गर्न सुरु गरे । चार वर्ष अरू विभिन्न होटलमा चहार्दै अन्ततः उनी एउटा डान्सबारमा आइपुगेका छन्, जहाँ आफू आर्थिक र शारीरिक दुवै शोषणमा पर्ने गरेको गुनासो उनको छ । 

यौन हिंसाको जोखिममा छन् कलिला बालिका

गत साता राजधानीमा चार बालिका बलात्कृत भएका घटना सार्वजनिक भए । भक्तपुरको मध्यपुर ठिमी बस्ने सिन्धुपाल्चोककी १० वर्षीया बालिकालाई डरधम्की देखाई बलात्कार गरेको अभियोगमा सोलुखुम्बुका ३२ वर्षीय प्रेम राईलाई पक्राउ गरी प्रहरीले मुद्दा चलाएको छ । भक्तपुरमै धम्क्याएर १५ वर्षीया बालिकालाई बलात्कार गर्ने सिरहाका १८ वर्षीय विजय भुजेल पनि अहिले हिरासतमा छन् । 

डम्पिङ साइट बन्दै पाशुपत क्षेत्र

पशुपतिनाथको मृगस्थली र ध्रुवस्थली वन फोहोर फाल्ने ठाउँ (डम्पिङ साइट) का रूपमा परिणत भएको छ । वनमा उद्योगधन्दाबाट निस्किएका फोहोरदेखि बस्तुभाउको सिनोसम्म यत्रतत्र फालिएको देख्न सकिन्छ । विश्वसम्पदा सूचीमा सूचीकृत पशुपति क्षेत्र दुर्गन्धित हुँदा समेत पशुपति क्षेत्र विकास कोष मौन बसेको स्थानीयवासीले गुनासो गरेका छन् ।

मृगस्थलीमा मृग व्यवस्थापन गाह्रो

पशुपतिको श्लेषमान्तक वन मृगस्थलीमा मृगको व्यवस्थापन नहुँदा शताब्दी पुराना रूख लोप हुने अवस्थामा पुगेका छन् । मृगले पुराना रूखको जरा खोतल्ने र लोक्ता टोक्न थालेका छन् । २०६१ मंसिरमा ९५ रोपनीमा ३० वटा मृग पाल्न सुरु गरिएको पशुपति क्षेत्र विकास कोषका नायब सुब्बा होमप्रसाद नेपालले जानकारी दिए । ‘मृगको संख्या बढेर १ सय ६३ पुगेको छ,’ उनले भने, ‘पाल्ने ठाउँ साँघुरो भयो ।’