डा. अरूणा उप्रेती

विवेकी डाक्टरको अविवेकी चाला

केही दिनअघि मैले एउटा हिन्दी फिल्म हेरेकी थिएँ । त्यसमा निजी अस्पतालको कहलिएको डाक्टरले बढी शुल्क असुल्न बिरामीलाई बढी समय अस्पतालमा राख्दा र बेवास्ता गर्दा कसरी एक बालकको मृत्यु हुनपुग्यो भन्ने देखाइएको छ । बालककी आमा त्यो डाक्टर विरुद्ध कानुनी लडाइँ लडछिन् र अन्ततः जित्छिन् । 

पाठेघरबाहिर गर्भ

२५ वर्षअघि ४२ वर्षीया महिलालाई अस्पतालमा ल्याइयो । ती महिला पेट दुखाइले आलस–तालस थिइन् । जाँच गरेपछि डाक्टरले सोधे, ‘गर्भ त रहेको थिएन ?’ ‘कसरी हुन्छ र, ३ साता अघिमात्र सुरक्षित गर्भपतन गरिएको हो,’ उनको जवाफ थियो । डाक्टरले परिवारका मानिसलाई भने, ‘एकटोपिक प्रेगनेन्सी (पाठेघर बाहिरको गर्भ) जस्तो छ । त्यो गर्भ फुटेर धेरै रगत बगेको छ । तुरुन्तै शल्यक्रिया गर्नुपर्छ ।’ तत्काल रगत प्रबन्ध गरी शल्यक्रिया गरेपछि उनको ज्यान बच्यो । 

बच्चालाई मन्दविष !

‘मेरा छोराछोरीले खाना खानै मान्दैनन्, उनीहरूलाई चकलेट र आइसक्रिम मात्र भए पुग्छ । के गर्ने ?’ धेरै बाबुआमाले यस्तो गुनासो गरेको सुनिन्छ । यसमा समस्या केटाकेटीमा होइन, आमाबाबुको बानीमा हुन्छ ।

खान जाने स्वस्थ

मेरा बाजे मुरलीधर उप्रेतीको मृत्यु मधुमेहले भएको थियो । मेरी फुपू र उनका ४ छोरी मधुमेहका रोगी छन् । मेरो ठूलो बुबाका छोराको मृत्यु हृदयरोगले भएको थियो । उहाँ पनि मधुमेहको बिरामी हुनुहुन्थो । वंशानुगत रूपमा म मधुमेह हुनसक्ने सम्भावना भएकी महिला हुँ ।

म्यान्मारमा नेपाली भाषा प्रेम

म्यान्मारमा नेपालीभाषी उद्योगपति शंकर परालुजीसँग भेट भयो । उनले सुनाए, ‘हाम्रा छोराछोरीलाई वर्षमा तीन महिना नेपाली भाषा पढाउन स्कुल खोलेका छौं । नेपालीमा उच्च शिक्षा हासिल गरेका शिक्षकलाई छुट्टीका बेला पढाउन आग्रह गर्छौं । छोराछोरीले नेपाली भाषा नबिर्सिउन् भनेर कोसिस गरिरहेका छौं ।’

डा. अरूणा उप्रेतीका लेखहरु :

खाना आफैं औषधि

केही साताअघि ४० वर्षदेखि र ६० नाघिसकेका महिलाको रगत जचायौं । जचाउनेमा धेरैजसो मासु नखाने महिला थिए । अरू पनि सातामा एकचोटि मात्रै खानेहरू थिए । शरीरमा रगत, क्याल्सियम र भिटामिन बी १२ कति छ भनेर पत्ता लगाउनु थियो ।

हराए सुत्केरी मसला

हामी सानो हुँदा हजुरआमाले बनाउनुहुने सुत्केरी मसलाको सुगन्धले भान्छा नै सुवासित हुन्थ्यो । हामी पनि घुटुक्क थुक निल्दै सुत्केरी मसला कहिले पाक्छ भनेर हेरिरहन्थ्याैं। पाकेपछि हजुरआमाले एक–एक चम्चामात्रै चाख्न दिनुहुन्थ्यो ।

गर्भपतन सेवा दुरुपयोग

वि राटनगरकी १५ वर्षीया किशोरीले ७ साताको गर्भपतन गराउन औषधि खाइन् । एक सातापछि पेट दुखेर उनी बेहोस भइन् । अस्पताल लगेर सोनोग्राम गर्दा थाहा भयो, उनको गर्भ गर्भनलीमा रहेछ । त्यो फुटेर आन्तरिक रक्तस्राव हुनाले ज्यानकै खतरा आइलाग्यो । धन्य, शल्यक्रिया गरिएपछि ज्यान बच्यो ।

फोहोर सफा गर्ने बानी गरौं

‘जता हेर्‍यो उतै नजरमा, राम प्यारा छन्’ भन्ने एउटा भक्ति गजल छ । त्यो गाउँदा म सम्झिन्छु, ‘नेपालमा जता हेर्‍यो, उतै फोहोर सारा छन् ।’ म अचम्ममा पर्छु, किन मैलेमात्रै नेपालको सौन्दर्य देख्न सक्दिन, वर्णन गर्न सक्दिन ? सायद मेरो आँखा नै फोहोरी हो कि ?