मोहन बुढाऐर

रोकिएन अतिक्रमण

धनगढी उपमहानगरपालिकाले गत वर्ष सुरु गरेको खोलानाला अतिक्रमण क्षेत्र खाली गर्ने अभियान बीचमै तुहिएको छ । मनपरि अतिक्रमणकै कारण बर्खाको पानी निकास हुन नपाएर धनगढी क्षेत्रमा जताततै डुबान हुने गरेको छ ।

कैलालीको डुबानग्रस्त क्षेत्रमा उच्च सतर्कता 

दुई दिनदेखिको निरन्तर चुरेबाट उत्पन्न नदी र कर्णाली नदीमा जलस्तर बढेको छ । प्रभावित क्षेत्रलाई उच्च सर्तकता अपनाउन स्थानीय प्रशासनले उर्दी जारी गरेको छ । चुरेबाट उत्पन्न भएका  मोहना , कान्घ्रा काडा , खुटिया नदीले कैलालीको दक्षिणी-पूर्वी क्षेत्र डुबानमा पर्ने गरेको छ ।  जिल्लाको पश्चिम-पूर्व भएर बग्ने मोहना नदी कर्णालीमा मिसिने गरेको छ । 

गौरवका योजनामा कांग्रेसको बजेट

सुदूरपश्चिम प्रदेश कांग्रेस संसदीय दलले प्रदेशका महत्त्वपूर्ण गौरवका योजनामा आवश्यक रकमको बजेट सार्वजनिक गरेको छ । सुदूरको समृद्धिका आधार भएका योजनामा प्रदेश सरकारको बजेट नपरेको भन्दै छाया सरकारका रूपमा प्रमुख प्रतिपक्षी दल कांग्रेसले आवश्यक बजेट विनियोजन गरेको हो । 

सुदूरमा पनि रोपाइँ सुरु

कैलाली हसुलियाका भागिराम चौधरी आकाशमा कालो बादल मडारिएको देख्दा खुसी भए । हलभाडी (खेत जोत्न प्रयोग गरिने सामग्री) ठिक्क पारेर राखे । नल्का (धारा) को पानीमा मोटर जोडेर बेर्ना भिजाएर उखेल्न थाले । आकासे पानी रोक्न खेतका कान्ला बनाए । रातमा पानी वर्षंदा सोमबार उनले एकै दिन ५ कट्टामा रोपाइँ गर्न भ्याएका छन् । 

हावाहुरी पीडितले राहत पाएनन्

हावाहुरीले जेठ अन्तिमसाता फर्शुराम चौधरीको घर उडाएर लग्यो । धन्न ज्यान भने बाँच्यो । इँटा र टिन उडाएपछि खरले छत छाएर ५ दिनपछि उनले बस्न मिल्ने घर बनाए । 

मोहन बुढाऐरका लेखहरु :

'कृषिमा अमूर्त बजेट'

सुदूरपश्चिम सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष ०७६/०७७ को बजेटमा कृषिलाई उच्च प्राथमिकता दिएको छ । आत्मनिर्भर बनाउन कृषिमा शतप्रतिशत बजेट वृद्धि गरेको छ । तर, कृषितर्फ कुन उत्पादनमा आत्मनिर्भर बनाउने खुलाएको छैन ।

पानी माग्ने परम्परा : गाेरु भ्याउने खेल र भ्यागुताे नाच

बादल उमरी आयल बडारिया रे, कुहुसे हुरीबतास कुहुसे बादल बडारिया झमझम पानी आइल, हमारा पुर्खा चलन सफल होइनथारू महिलाका गीतले बादल बोलायो, वर्षा निम्त्यायो । ढिला वर्षा भएर खेती लगाउन गाह्रो परेका वर्ष गर्ने गरिएका परम्परागत भ्यागुतो नाच र गोरु भ्याउने खेल यतिबेला कैलालीका विभिन्न थारू बहुल बस्तीमा भइरहेका छन् ।

आगामी आर्थिक वर्षको बजेट : ‘सुदूरपश्चिमलाई हर्ष न बिस्मात’

संघीय सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ का लागि बुधबार संसद्मा पेस गरेको बजेटले सुदूरपश्चिमलाई अपेक्षित रूपमा सम्बोधन गर्न नसकेको उद्योगी–व्यवसायीको गुनासो छ । यो प्रदेशलाई विगतझैं उपेक्षा गरिएको उनीहरूको गुनासो छ । ‘यो बजेटमा अँध्यारोमुक्त सुदूरपश्चिमको नारा दिइएको छ, त्यही नयाँ हो,’ कैलाली उद्योग वाणिज्य संघका पूर्वअध्यक्ष दिनेश भण्डारीले भने, ‘सुदूरपश्चिमेलीको अनुहारमा उज्यालो दिने बजेट कहिल्यै आउन सकेन ।’ 

उजाड बगरमा हरियो तरकारी

६० वर्षीय हबिब अहमदको पूरै जीवन बालुवामा पानी हाल्दैमा बित्यो । उनले आफ्नै सिको गर्न लगाए, छोरा सफिरलाई पनि । हबिब परिवार कैलालीको खुटिया नदीको बगरमा हरियो तरकारी फलाउन व्यस्त छ । यसैबाट उनीहरूको जीविका चल्छ ।

४ सय ठाउँमा आगलागी

डिभिजन वन कार्यालयले कैलालीका विभिन्न ४ सय ठाउँमा आगलागी भएको जनाएको छ । वैशाखका अन्तिम सातादेखि सुरु भएको आगलागी अझै नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन । डढेलोबाट ४० प्रतिशत वन क्षेत्रमा क्षति पुगेको छ ।