मेनुका ढुंगाना

जनप्रतिनिधि नै छाउ बार्छन्

मुलुकी अपराध संहिताले महिनावारी भएका बेला गरिने विभेदलाई अपराध मानेको छ । यो कुप्रथा हटाउन लाग्नुपर्ने मुख्य दायित्व बोकेका अछाम र बझाङका महिला जनप्रतिनिधि, अधिकारकर्मी र शिक्षिकाले नै छाउ बार्ने गरेका छन् ।

छाउगोठ भत्के पनि प्रथा उस्तै

असार दोस्रो साता सुर्खेतको बराहताल गाउँपालिकाकी १५ वर्षीया किशोरीमाथि छाउगोठमै स्थानीय तीन युवाले बलात्कार गरे । बलात्कारपछि किशोरीको स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर बन्यो । दुई साता उपचारपछि उनी घर फर्किइन् ।

जनावर धपाउन जाग्राम

जंगली जनावरले हिउँदेबाली सखाप पार्न थालेपछि अछामका किसान जाग्राम बस्न थालेका छन् । मुख्य खाद्य बालीका रूपमा रहेको गहुँ, आलु र अन्य तरकारी खेती नष्ट गर्न थालेपछि किसान जाग्राम बस्न बाध्य भएका हुन् ।

पुरानो वरको रूख ‘साक्षात् देवता’

गाउँमा पुरानो रूख देखेपछि बुढापाकाले भन्ने गर्छन् ‘यो रूख मसँगैको हो ।’ कसैले रूखलाई सय वर्ष पुरानो, कसैले २ सय वर्ष पुरानो भन्छन् । तर अछामको विकट मानिने कालेकाँडामा ८ सय वर्ष पुरानो वरको रूख अझै छ ।

मेनुका ढुंगानाका लेखहरु :

बसाइँसराइले रित्तिँदै गाउँ

बसाइँसराइ बढेपछि जिल्लाका अधिकांश बस्ती रित्तिन थालेका छन् । गाउँमा पहिलेझैं खेती गर्ने युवा भेटिँदैनन । उहिलेका उब्जनी हुने फाँट अहिले बाँझै छन् । काम गर्ने जनशक्तिको अभाव छ । बस्तुभाउ पाल्न छाडिएको छ ।

उमेर लुकाउँछन् गर्भवती किशोरी

कमलबजार नगरपालिका ७ की पार्वती विकले १९ वर्षमै २ सन्तानलाई जन्म दिइन् । १५ वर्षमा भागीविवाह गरेकी उनी अझै गर्भवती छन् । ‘७ कक्षामा पढाइ छाडेर भागेर बिहे गरेँ,’ उनले भनिन्, ‘परिवार नियोजनका साधनबारे पनि केही जानकारी छैन ।’ 

‘मदिराले बढायो महिला हिंसा’

यहाँका महिलाले मदिरा सेवनकै कारण हिंसा बढेको गुनासो गरेका छन् । लैंगिकतामा आधारित हिंसा विरुद्धको १६ दिने अभियानको समापन कार्यक्रममा उनीहरूले खुसी लुटिने मुख्य कारण मदिरा नै भएको बताए ।