अच्युत वाग्ले

निगरानी पुँजीवादसम्म आइपुग्दा

यतिखेर संसारको बौद्धिक बहस लोकतन्त्र र उदार पुँजीवाद जोखिममा परेको मुद्दामा घनिभूत छ । बहसको केन्द्रमा छन्, इजरायली प्राध्यापक युभल नोआ हरारी र हार्वर्ड विजनेस स्कुलमा समाजशास्त्रकी प्राध्यापक शोशाना जुबोफ ।

कुन गफ, कुनचाहिँ योजना ?

नौनीको पखेटा लगाएर उड्न सकिँंदैन ।— डच उखान । राष्ट्रिय योजना आयोगले प्रस्तुत गरेको पन्ध्रौं पञ्चवर्षीय योजनाको आधारपत्रलाई संघीय सरकारले स्वीकृत गरेको छ । यसले राखेका बहुदा लक्ष्यहरू अति महत्त्वाकांक्षी छन् । सन् २०२२ मा अतिकम विकसितबाट विकासशील र सन् २०३० मा उच्चमध्यम आययुक्त मुलुकमा स्तरोन्नति हुने लक्ष्य यसमा छ ।

कसको खेल ? को खेलाडी ?

सरकार लगानी सम्मेलन गर्दैछ । मुलुकको समग्र ध्येय भने त्यता एकीकृत भएको छैन । प्रधानमन्त्री, मन्त्रीहरू नै यो सम्मेलनलाई उपलब्धिमूलक बनाउने रणनीति र उपायमा केन्द्रित छैनन् । सरकारले समृद्धिबारे कुनै चर्चा गर्न छोडेको छ । सबै अहम् आर्थिक अजेन्डालाई सरकारले सीके राउतसँग गरेको एघारबुँदे सम्झौता र नेकपा विप्लव समूहमाथि लगाएको प्रतिबन्धको मुद्दाले खग्रास ग्रहण लगाइदिएको छ ।

कसलाई सुन्छ सरकार ?

नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत र्‍यान्डी बेरीले गत बिहीबार ट्वीट गरे, ‘(नेपालको) संसदमा टेबल भएको वैदेशिक लगानी एवं प्रविधि हस्तान्तरण विधेयकले अन्तर्राष्ट्रिय उत्तम अभ्यासका मापदण्डहरूलाई आत्मसात गर्ने अपेक्षा राख्छु । म संसदलाई यो ऐनमाथि विज्ञहरूसँग सर्वाजनिक सुनुवाइ र बुँदागत समीक्षा गर्न आह्वान (अर्ज) गर्छु ।

दलभित्र अवैचारिक हुँडलो

समृद्धिको मुद्दा क्रमशः सरकारको कोरा हुङ्कारको विषय मात्रै बन्दै गएको छ । राष्ट्रिय चासो र बहसको यो गम्भीर मुद्दाले दर्बिलो राजनीतिक स्वामित्व प्राप्त गरेन भने त्यो केवल फोस्रो राजनीतिक नारामा रूपान्तरण हुन्छ । नेपालको आफ्नै इतिहास त्यसको ज्वलन्त साक्षी छ ।

अच्युत वाग्लेका लेखहरु :

शून्यवादी सत्ता

यतिखेर मुलुकको मूलधार राजनीतिक बहस अत्यन्तै नराम्ररी भड्केको छ । पाँच वर्षका लागि चुननिएको, अत्यन्तै शक्तिशाली र जनताले ठूलो अपेक्षा गरेको सरकार सत्तासिन भएको बल्ल एक वर्ष पुरा नहुँदै राजनीतिक बहसको दिशा यसरी भाँडिनु राम्रो संकेत विलकुलै होइन ।

डावोस यात्रा, चाभेज पथ

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली स्विट्जरल्यान्डको डावोसमा आयोजित विश्व आर्थिक मञ्चको ४९ औं वार्षिक बैठकमा सहभागी भएर शनिबार काठमाडौं फर्किएका छन् ।

नेपाल : एक ‘बुटिक’ राज्य

‘बुटिक’ शब्द झन्डै विषमालङ्कार (अक्जिमोरन) झैं अचानक नेपालको विकास बहसमा भित्रिएको छ । काठमाडौं एयरपोर्टलाई ‘बुटिक एयरपोर्ट’ बनाउने चर्चा चलेको केही दिन नबित्दै सिङ्गै सिंहदरबारलाई ‘बुटिक प्रशासकीय केन्द्र’ बनाउने घोषणा गरिएको छ । कला र संस्कृति सहितको विकास निर्माण गर्ने अर्थमा ‘बुटिक’ शब्द चयन गर्ने लोभ जागेको होला ।

समृद्धिको सपना, धर्मको राजनीति

नेपाली राजनीतिक इतिहासका सर्वाधिक चम्किला नक्षत्र विश्वेश्वरप्रसाद (बीपी) कोइरालाको निधनपछि उनका तीन छोरा प्रकाश, श्रीहर्ष र शशांकले तेह्रदिने काजकिरिया गरेनन् ।

राजनीति पेसा कि दलाली ?

नेपाली कांग्रेसको महासमिति बैठक काठमाडौंमा चलिरहेको छ । यो बैठकमा प्रस्तुत भइरहेका राजनीतिक, आर्थिक र विधान संशोधनको प्रस्तावमाथि प्रदेश तहमा भएका सुझाव संकलन सभाहरूमा एउटा नयाँ प्रस्तावना सबैतिरबाट दोहोरिएर उठिरह्यो ।