जितेन्द्र साह

४ सय सिटका लागि २ हजार परीक्षार्थी

विराटनगर महानगरपालिका ३ स्थित पोखरिया माविा यहाँका अन्य सामुदायिक शिक्षण संस्थाका लागि पनि अनुकरणीय बनेको छ । ‘महानगर विराटनगरकै केही अन्य ठूला एवं धनी विद्यालय झैं हामीसँग पर्याप्त भौतिक पूर्वाधार र बैंकमा करोडौं रुपैयाँ बचत थिएन,’ उक्त विद्यालयका प्राचार्य खेमराज भट्टराईले भने, ‘तर, ठोस योजना, समर्पित शिक्षक र जागरुक अभिभावकको भरपुर सहयोगले छाप्राबाट पक्की भवनसम्मको यात्रा पूरा गर्‌र्यौं ।’

अवकाशपछि लोकभाषा संरक्षणमा

लामो जागिरे जीवनबाट अवकाश पाएकाले केही समय परिवारसँग आराम र घुमफिर गर्छन् । त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा विभिन्न पदमा ४१ वर्षसम्म सेवा गरेका सहप्राध्यापक धनुषाका परमेश्वर कापडी भने तराई–मधेसको लोकभाषाको शोधमा लागेका छन् । 

नेपाल-भारत भिडिरहँदा रंगशाला बाहिर जात्रा ! [तस्बिरहरु]

पाँचौ साफ वुमेन्स च्याम्पियनसिपको फाइनलमा शुक्रबार नेपाल र भारतबीचको घम्साघम्सी हेर्न विराटनगरस्थित शहीद रंगशाला भित्र, बाहिर एवं वरिपरिका अग्ला घरमा फुटबलप्रेमीको घुइँचो लाग्यो । खेल सुरु हुनु करिब तीन घण्टाअघि रंगशाला वरिपरि मेलाझैं थियो ।

फेरिँदै होली

चालो देखन रे वाइसाथारो विरो नाचे रे,थारो भाइ नाचे रे,मुंछ कालो विन्दिनी के साग नाचे रे...होलीमा मारबाडी समुदायका नारीले गाउने यो लोकप्रिय गीतमा भाउजूले नन्दसँग जिस्कँदै गरेको संवाद सामेल छ ।

नेपालीले धानेको विहारको धार्मिक पर्यटन

दर्शनार्थी एवं व्यवसायीमा आधीभन्दा बढी सीमावर्ती नेपाली । स्थानीय मठमन्दिरको निर्माणमा सघाउनेमा पनि बढी नेपाली । नेपाली जनताको सहयोग र सुरक्षाका लागि सीमामा संयुक्त सुरक्षा बल तैनाथ । मोरङको दक्षिणपूर्वी सीमासँग जोडिएको भारतको विहारको अररिया जिल्लामा पर्ने कुर्साकाँटास्थित महादेवको नगरी प्राचीन सुन्दरनाथ धाम पुग्दा दुई देशका नागरिकलाई जोड्ने यस्तै सुन्दर दृश्य देखिन्छ ।

जितेन्द्र साहका लेखहरु :

स्वास्थ्यका लागि मर्निङ वाक

४५ वर्षीया शिक्षित गृहिणी गिर्जादेवी यादवको दिनको सुरुआत बिहान साढे चार बजेबाट हुन्छ । विराटनगरको ग्रामीण बस्ती जतुवाकी उनी देवरानी, जेठानी एवं छरछिमेकको समूहमा एक घण्टा डुलेर फर्कि घरको काममा लाग्छिन् । यादवले यस्तो दिनचर्या अपनाएको सात वर्ष भइसकेको छ ।

आशा जगाउँदै प्राविधिक शिक्षा

दुई दसकअघिसम्म सीमावर्ती मोरङको जहदा गाउँपालिका एवं वरिपरिको गाउँमा कृषि, नर्सिङ, जेटिए वा आयुर्वेद पढेका छोरी त के छोरा पनि भेटिँदैन्थ्यो । अहिले भने यो क्षेत्रमा यी विषय पढ्ने एवं विविध रोजगारमा आवद्ध छोरीहरूको कमी छैन । छोराछोरीको बराबर उपलब्धि देखेर बाआमा पनि मख्ख छन् । 

९० वर्षमा तन्नेरी बन्दै गरेको आदर्श विद्यालयको कथा

९० वर्ष पुरा गरेको सामुदायिक विद्यालय भनेपछि हत्तपत्त तपाईँको दिमागमा कस्तो कल्पना होला ? जीर्ण भवन, भत्केको पर्खाल, उप्किएको भित्ता, दुर्गन्धित शौचालय । उमेर ढल्केका शिक्षक, सोच पनि पुरानै ।  शिक्षक धेरै, विद्यार्थी थोरै । यसमा तपाईँको दोष छैन, हाम्रो मानसिकतामा परेको सामुदायिक विद्यालयको छाप यस्तै हो । 

माइतीकै सहारा

सीमावर्ती क्षेत्रका बसोबासी मोरङको जनजाति एवं आदिवासी समुदायमा बिहे गरिदिएका छोरीको आर्थिक अवस्था सबल नभएमा वा एक्लो परेमा माइती पक्षले सहारा दिने चलन छ । सम्पन्नले जग्गा एवं नगद दिएर र विपन्नले शरण दिएर भए पनि विवाहित छोरीलाई सहयोग गर्छन् । 

आफ्नै जग्गामा अनाथालय

तीन धुर जग्गामा निर्मित पुर्ख्याैली घरमा छ सदस्यीय परिवारसहित २७ वर्षीय ओमप्रकाश बानियाँ बस्छन् । नजिकै गोठ छ । उनको घरगोठको अवस्था दुरुस्त छैन । तर, ओमप्रकाशले घर अघिल्तिरको आफ्नै एक कठ्ठा जग्गामा ६ कोठे अनाथ आश्रम निर्माण गरिरहेका छन् ।