चन्द्र कार्की

वर्षाका कारण तेह्रथुममा ५० बढी घरमा क्षति

अविरल वर्षाका कारण जिल्लाभरको जनजीवन प्रभावित बनेको छ । पहिरोका कारण जिल्लाभर ५० बढी घरमा क्षति पुगेको छ । पहिरोले घर बगाउने अवस्था आएपछि धेरैले घर छाडेर अन्यत्र बसिरहेका छन् । पहिरोमा पुरिएर १० वटा बढी चौपाया मरेका छन्।

गाउँमै कारखानाले किसानलाई सहज

चार दशकअघि बारीका कान्लामा चियाका बिरुवा रोप्दै गर्दा गाउँमै चिया कारखाना सञ्चालनमा आउला भन्ने लालीगुराँस नगरपालिका सोल्मामा किसानले कल्पना गरेका थिएनन्  । चियाका बेर्ना झांगिएर बगान हुँदै गर्दाको चार दशक समय सोल्मासहित जिल्लाका किसानले धेरै हण्डर र दुःख खेपे  ।

१३ करोडको अकबरे खुर्सानी उत्पादन

व्यावसायिक अकबरे खुर्सानी खेतीमा लागेका जिल्लाका किसान यो वर्ष मूल्य नपाउँदा निराश बनेका छन् । खुर्सानी किसानले गत वर्षको जस्तो यो वर्ष मूल्य पाउन सकेका छैनन् । उत्पादन र क्षेत्रफल बढे पनि मूल्य भने गत वर्षको जति नपाएको किसानको गुनासो छ । 

सुनसान पारेर सहर

पछिल्ला वर्षमा जिल्लामा विकासले गति लिएको छ । जनताको आम्दानी बढेको छ । स्रोत थपिएका छन् । साक्षरता दर उकालो लागेको छ । भौतिक सेवासुविधा राम्रै छ । देश संघीयतामा गएर सिंहदरबारको अधिकार गाउँमै आइपुगेको छ । विकासले बाटो पक्रिँदै छ तर प्रत्येक वर्ष जिल्लामा जनसंख्या भने ओरालोको ओरालै छ 

गाउँमा गर्जो टार्दै बैंक

केही वर्षअघिसम्म सर्वसाधारणहरू घर व्यवहार चलाउन थोरै रकम आवश्यक परे पनि साहु महाजनकहाँ ऋण लिन पुग्ने गर्थे । उनीहरू सयकडा ५ रुपैयाँसम्म बुझाएर खाँचो टार्थे । त्यसबेला सदरमुकाममा रहेका नेपाल बैंक र कृषि विकाससँग सबै जिल्लावासीलाई कर्जा दिन सक्ने अवस्था थिएन ।

चन्द्र कार्कीका लेखहरु :

मुहान सुकेपछि बसाइँ सर्ने बढे

खानेपानी समस्याका कारण छथर गाउँपालिका ३ पञ्चकन्याबासीको बसाईं सर्न क्रम बढेको छ । पानी नै नभएका कारण गाउँ रित्तिने अवस्थामा पुगेको छ । मल, विउ, खेती प्रविधि र मौषम अनुकुल भए मात्र अन्न उत्पादन हुने यो गाउँमा असार लाग्दा पनि पानीको मुहान पलाएका छैनन् । जसले गर्दा गाउँमा पिउने पानीको हाहाकार छ ।

सिजनमै रित्तिए मौरी घार

मह काट्ने मुख्य सिजनमै मौरी मर्न थालेपछि किसानले ठूलो नोक्सानी व्यहोरेका छन्  । मह काटेर आम्दानी लिने समयमा घार नै रित्तिने गरी मौरी गोलामै मर्न थालेपछि लाखौंको क्षति भएको छ  ।

परम्पराप्रति चासो : छोरानातिले पेसा छोडे

फेदाप गाउँपालिका २ ओयाक्जुङ का ७७ वर्षीय कृष्णबहादुर जोगी बुढौलीले घरआँगन छोड्न सक्दैनन् । जवानीमा जंगली जनावर बराँठको सिंग फुक्दै रातको समयमा देश–विदेश डुल्दाको याद उनलाई ताजै छ ।

भूमि व्यवस्थापनमा गाउँपालिका

भूमिहीनलाई लालपूर्जासहितको जग्गा उपलब्ध गराउन सक्ने गरी छथर गाउँपालिकाले भूमि व्यवस्थापनसम्बन्धी ऐन ०७६ जारी गरेको छ । जग्गा वितरण गर्न सक्ने अधिकारसम्पन्न आयोग गठनको व्यावस्थासहितको ऐन जारी गाउँपालिकाले गरेको हो ।