मोहन बुढाऐर

छाउगोठको पीडा : आगोले शरीर जल्यो, सपना जलेन

डोटी गाँजरिकी १८ वर्षीया डम्मरा कुँवर तीन वर्षअघि छाउपडी गोठमा आगलागी हुँदा मुस्किलले जोगिएकी थिइन् । आगाले उनको शरीर जले पनि सपना जलेनन् । पढाइसँगै सुखद भविष्यको आस बोकेर कैलालीको बर्दगोरियास्थित धार्मिक वनमा रहेको ‘सहारा’ घरमा आइन् ।

फैलिँदै छठ पर्व

तीस वर्ष पहिला राधेश्याम गुप्ता र पुरन लालको दुई परिवार मात्र छठ पर्वमा उदाउँदो र अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ चढाउन मोहना घाट पुग्थे । बर्सेनि थपिंँदै गए । दस वर्ष जति मात्रै भयो, मोहना घाट छठी पर्वको अवसरमा झकिझकाउ हुन थालेको । राधेश्यामका छोरा सचितानन्द भन्छन्, ‘अहिले हजारांैको भीडभाडमा छैठीको दिन मोहना नदीमा खुट्टा हाल्ने ठाउँ पाउन मुस्किल हुन्छ ।’

माछा ठेक्काले ताल संकटमा

कैलालीका अधिकांश स्थानीय तहले प्राकृतिक तालतलैयालाई माछा ठेक्कामा लगाए पनि तिनको संरक्षणमा भने ध्यान दिएका छैनन् । बिनायोजना माछापालनका लागि ठेक्का दिइँदा तालहरूको प्राकृतिक स्वरूप बिग्रँदै गएको छ । सिमसार क्षेत्रको जैविक विविधतासमेत नष्ट भइरहेको छ ।

सुदूरपश्चिमको राजधानी तेघरी : जहाँ पैसाको मुठो बोकेर दिनदिनै पुग्छन् जग्गा 'दलाल'

कैलालीको तेघरीका भीमबहादुर थापामगरले वर्ष दिनअघि आफ्नो ५ कट्ठासहितको घरखेत बिक्री गर्न खोजेका थिए । सफल नभएपछि अहिले नबेच्ने मनस्थिति बनाएका छन । तर जग्गा 'दलाल'हरू भने पैसाको मुठो बोकेर दिनदिनै उनको घर धाउन थालेका छन् । 

‘मर्ज’ र तह घटाउने निर्णयको विरोध

कैलालीको घोडाघोडी–१२ स्थित राजाराम आधारभूत विद्यालयमा एक जना विद्यार्थी पनि भर्ना नभएपछि त्यो विद्यालय स्वत: बन्द भयो । भौतिक पूर्वाधार बेवारिसे अवस्थामा छन् ।

मोहन बुढाऐरका लेखहरु :

डुंगाबाट वारपार

कैलालीको मध्य भागबाट बग्ने कन्द्रा नदीमा दिनहुँ दर्जनौ डुंगा चल्छन् । नदीको सिरानदेखि कैलालीको अन्तिम सीमासम्म विभिन्न ठाउँमा दिनभर चल्ने डुंगामा कम्तीमा तीन हजार यात्रु जोखिमपूर्ण तरिकाले नदी वारपार गर्न बाध्य छन् ।

प्रेमीसँग मिलेर श्रीमान्‌काे हत्या 

कञ्चनपुरको पुर्नवास घर भएका २४ वर्षीय तेजबहादुर बिष्टकाे कैलालीको भासु भीरबाट खसालेर हत्या भएको छ । उनकी २१ वर्षीया श्रीमती लक्ष्मी बडैलाले २४ वर्षीय प्रेमी दिपक खत्रीस‌ंग मिलेर बिष्टको हत्या गरेकी हुन । 

नहरले फेरिँदै रतिपुर

कैलालीको घोडाघोडी नगरपालिका –९ रतिपुरका कमल चौधरीलाई रोपाइँ गर्न आकासे पानी पर्खनुपरेको छैन । रतिपुर सिँचाइ योजनाको नहरमा पानी सञ्चालन हुन थालेपछि उनले समयमै धान खेती लगाउन पाएका छन् । यो वर्ष धानको उत्पादन समेत बढ्नेमा उनी ढुक्क छन् ।

विकास योजनामा लापरबाही : भुक्तानी लिएर भाग्छन् ठेकेदार

आशिष एड्भेन्चर बुढीगंगा जेभीले कैलालीको उदासीपुर स्वास्थ्यचौकी भवन डेढ वर्षभित्रै निर्माण सम्पन्न गर्ने गरी ठेक्का लियो । तर, १० वर्षमा पनि पूरा भएन । 

पीपीपीको पर्खाइमा ‘फाप्ला’ मैदान

प्रदेश ७ को अस्थायी राजधानी धनगढीमा फाप्ला अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानको निर्माण प्राइभेट–पब्लिक पार्टनरसिप (पीपीपी) को अवधारणामा लैजाने प्रस्ताव गरिएको छ । तर सरकार भने फाप्लालाई पीपीपीमा लैजान उदासीन देखिन्छ ।