यज्ञश

'डाकिनी' खोज्दै रिम्पोछे

काठमाडौं नजिकको प्राचीन सहर पनौती । कहिल्यै घाम नछिर्नेजस्ता ओसिला गल्ली पार गर्दै जाने हो भने भित्रभित्र सय वर्षभन्दा पुराना घर भेटिन्छन् । कुनै आधा भत्किएका । कुनै कलात्मक झ्याल र ढोकाको भरमा मात्रै धानिएका भित्ता ।

लोकार्नो डायरी

एउटा फिल्म फेस्टिभलका लागि पूरै सहर एकजुट भएको देख्दा मलाई भने फिल्म देखाइरहेको राष्ट्रिय सभागृह सरकारले नदिएपछि फिल्म देखाउने हल खोज्न भौंतारिइरहेका किम्फका वसन्त थापाको सम्झना आयो । ‘गुरुकुल’ भत्किएपछि सरकारले भृकुटीमण्डपमा जग्गा दिन्छु भनेर अलपत्र पारिएका नाटयकर्मी सुनील पोखरेलको याद आयो ।

संसार हेर्ने कि टापु ?

सञ्जयका अघिल्ला दुई पत्नी ऋचा शर्मा र रिया पिल्लै तथा जेठी छोरी त्रिशालाबारे पनि फिल्म मौन छ । बरु सञ्जयका कति महिलासँग सम्बन्ध भए भन्ने कुरालाई उनले महत्त्व दिएका छन् । हिरानीले सञ्जयको जीवनलाई फिल्मजसरी नै सम्पादन गरिदिएका छन् । तर, यो सम्पादनमा राम्रा मात्रै फुटेज राखिएको छ ।

कसरी हरायो ‘हरिश्चन्द्र’ ?

‘नेपाली भाषाको पहिलो फिल्म कुन हो ?’ नेपालका अधिकांश स्कुलमा हुने हाजिरीजवाफ प्रतियोगितामा नछुट्ने प्रश्न हो यो । उत्तरमा जसले ‘सत्य हरिश्चन्द्र’ भन्यो, उसले नम्बर पायो । तर, यो फिल्म नेपाली भाषामै बनेको हो कि अन्य कुनै भाषाबाट नेपालीमा ‘डब’ गरिएको हो भन्ने प्रश्न बेलाबेला उठ्ने गरेको छ ।

फिल्म : लोकतान्त्रीकरण कि चीरहरण ?

फिल्म हेर्ने तरिका र अनुभूतिमा पछिल्ला वर्षहरूमा ठूलो परिवर्तन आएको छ । केही दशकअघिसम्म फिल्म हेर्नु एउटा उत्सवजस्तै मानिन्थ्यो । तर, जब टेलिभिजनको व्यापकता बढ्यो, फिल्म हेर्ने अनुभवमा यसले नयाँ आयाम ल्यायो । जब भीसीआर र डीभीडी प्लेयर आए, त्यसपछि त फिल्म पनि बैठक कोठामै हाजिर हुन थाल्यो । जब स्मार्टफोनले बजार पिट्यो, फिल्म परिवारबाट व्यक्तिमा खुम्चियो । प्रश्न यहींबाट सुरु भयो— स्मार्ट फोनले फिल्मको लोकतान्त्रीकरण गर्‍यो कि चीरहरण ?

यज्ञशका लेखहरु :

एक महान् अभिनेताको सन्न्यास

संसारकै सबभन्दा ठूलो मेथड एक्टर को हो भन्ने प्रश्नको उत्तरमा अहिलेसम्म एउटै नाम लिइने गरिएको छ— डयानियल डे लुइस । उत्कृष्ट अभिनेताको विधामा तीनवटा ओस्कर पाउने डयानियल एक मात्र अभिनेता हुन्।

यसै छुट्ने फिल्महरू

एउटा पानीजहाजका सबै पार्टपुर्जा र सामान एकएक गर्दै झिकिन्छ । र, त्यही सामानलाई जोडेर अर्को पानीजहाज बनाउन थालिन्छ । पुरानोको सबै सामान झिकेर अर्कोमा जोडिसक्दा नयाँ पानीजहाज तयार हुन्छ । अब प्रश्न उठ्छ— पुरानाकै सबै सामान उसैगरी जोडेको यो नयाँ पानीजहाज पुरानै जहाज हो कि होइन ? हो भने कसरी हो, होइन भने के फरक हुन्छ यिनमा ?

तिनाउ तीरको कथा 

बुटवलको तिनाउ तीरको सुविधासम्पन्न बस्तीको एउटै समस्या हो— लालपुर्जा । सरकारी कागज, पुर्जा नभए पनि यहाँ घरजग्गा कारोबारमा कुनै कमी छैन । घरजग्गाको मूल्य सुन्दा एकपटक विश्वास लाग्दैन । ठूला घरहरू करोडभन्दा माथि पर्छन् । 

भारतीय लोकतन्त्रको किस्सा

हलिउडको विश्वव्यापी प्रभाव तथा सान सौकतप्रति बलिउडको लघुताभासको कथा निकै पुरानो हो । धेरै वर्षअगाडिदेखि भारतीय कलाकारहरूले हलिउडमा जम्ने प्रयास गर्दै आएका छन् । लामो समयको यो प्रयासमा गत वर्ष केही सफलता हात लागेको थियो । बलिउडका दुई हिरोइन प्रियंका चोपडा र दीपिका पादुकोणले एकसाथ हलिउडका ठूला फिल्ममा गतिलो भूमिका पाए ।