कृष्ण पहाडी

स्वेच्छाचारी सरकारको सदाचारी नारा

‘नेपालको सामरिक अवस्थाका कारण सबै डोनरहरूका आआफ्ना स्वार्थ छन् । कसैलाई तिब्बत स्वतन्त्रताको चासो छ, कसैलाई धर्म निरपेक्षताको । कसैलाई चीनलाई कसरी घेर्न सकिएला भन्ने चासो छ, कसैलाई नेपाल पसेर भारतलाई पनि कसरी तान्न सकिन्छ भन्ने चासो छ । अनि कसैलाई चासो छ क्रिस्चियानिटीको ।’

सहयोगात्मक समावेशी गणतन्त्र

जेठ १५ गणतन्त्र दिवस । गणतन्त्रको कार्यान्वयन संविधानसभाको पहिलो बैठकबाट गरिनेछ भन्ने अन्तरिम संविधानको संशोधित व्यवस्था अनुरुप २०६५ जेठ १५ गते बसेको संविधानसभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक राज्य घोषणा गरेको थियो । २०६२/६३ को अभूतपूर्व जनआन्दोलनको बलमा नेपालमा गणतन्त्र स्थापना भएको हो ।

वाम एकता र चिनियाँ छाता

चीनको मानव अधिकार अवस्था र लोकतन्त्रबारे कुरा उठ्दा यो चीनको आन्तरिक मामिला हो भनी ठाउँ हेरी कतै चिनियाँहरू कड्किन्थे, कतै टक्टकिन्थे त कतै पन्छिन्थे । चीनको आन्तरिक मामिलामा बाह्य हस्तक्षेप स्वीकार्य नभएको र अन्य देशको आन्तरिक मामिलामा पनि चीनले हस्तक्षेप नगर्ने उक्ति बारम्बार दोहोर्‍याउँथे । अहिले घडीको सुई बदलिएको छ ।

क्षमा अभ्यर्थना कि प्रवञ्चना

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको तेस्रो नेपाल भ्रमणको साइत वैशाख २८ गते जुरेको छ । मोदीका कठोर आलोचकहरूको आरोप छ, मोदी कामभन्दा कुरा बढी गर्छन्, अनि कहिलेकाहीं जे भन्छन्, काम ठ्याक्कै उल्टो गर्छन् । प्रधानमन्त्रीको रूपमा पहिलोपटक नेपाल भ्रमण गर्दा मोदीले चोक–चोकमा ओर्लिएर नेपालीसँग हात मिलाए, तर संविधान जारी भएपछि तिनै नेपालीको गालामा नाकाबन्दीको थप्पड हिर्काए ।

अतिवाद हारेको दिन

वैशाख ११ अर्थात लोकतन्त्र दिवस । २०६२ चैतमा सुरु भएको जनआन्दोलन चुलिँदै गएपछि १९ औं दिन अर्थात वैशाख ११ गते तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्र नेतृत्वको शाहीसत्ता गलेको दिन, अनि बाघको जस्तो गर्जन गर्ने निरंकुश राजतन्त्र चाउरिएर मुसाको जस्तो अवस्थामा पुगेको दिन । त्यही जनआन्दोलनको म्यान्डेट अनुसार शान्ति प्रक्रिया सुरु भएको थियो, संविधानसभाको निर्वाचन हुँदै गणतन्त्रको घोषणा भएको थियो ।

कृष्ण पहाडीका लेखहरु :

सैनिक कूटनीति : बोक्रो बढी

२०७४ माघ अन्तिम साता ब्रिटेनका सेनाध्यक्षको भ्रमणलगत्तै भारतीय सेनाध्यक्ष ३ दिने भ्रमणमा नेपाल आइपुगे । त्यही सेरोफेरोमा अमेरिकी सेनाको प्यासिफिक कमाण्डका कमाण्डर (जनरल) नेपाल आए । त्यस अघि म्यानमार अर्थात बर्मा र जाम्बियाका सेनापतिहरू नेपाल आए ।

सीमापार आतंकवाद र भारत

‘म यहीँ सुहागन (बेहुली) बनेँ । म यहीँ आमा बनेँ । म यहीँ विधवा बनेँ ।’ विदेशी भनेर भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) ले प्रताडित गर्न थालेपछि केही दशकअघि सोनिया गान्धीले हिन्दीमा दिएको उपरोक्त भाषणले धेरैको मन छोएको थियो ।

देउकलियाका व्याधा र सिंहदरबारका प्यादा

८ मार्च अर्थात् अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस, विश्वभरि नै कतै धुमधामसाथ कतै औपचारिकतावश मनाइँदै थियो । त्यही दिन नेपालको कैलाली जिल्लाको घोडाघोडी नगरपालिकास्थित देउकलियाका व्याधाहरूले भने फरक ढंगले नारी दिवस मनाए ।

लोकतन्त्रभित्रको प्रेततन्त्र

नयाँ वर्ष २०१८ मा पहिलो ट्विट गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने, ‘अमेरिकाले गत १५ वर्षमा मूर्खतापूर्वक पाकिस्तानलाई ३३ अर्ब डलरभन्दा बढी सहयोग दिएको छ । तर तिनीहरूले हामीलाई झूट र छलबाहेक केही दिएका छैनन् र सोच्छन् कि हाम्रा नेताहरू मूर्ख छन् ।’