कृष्णप्रसाद भुसाल

काग बाठो कि कोइली ?

काग हामी सबैले देखे चिनेको चरा  । घना सहरका टोलदेखि दूरदराजका गाउँसम्म देखिने काग हाम्रै घरबस्ती वरपर बस्न रुचाउने मानिसको नजिकको साथी हो  ।

शिवपुरी चराको पनि

२०७२ साल मंसिरको एउटा शनिबार हामी गोदामदेखि चन्द्रागिरि शिरसम्म पुगेका थियौं, जहाँ ८१ प्रजातिका चराचुरुंगी देख्न पाएका थियौं । करिब चार घण्टाको छोटो अवधिमा त्यति धेरै चराका प्रजाति काठमाडौं नजिकै अवलोकन गर्न पाउँदा हामी अत्यन्त उत्साहित थियौं । त्यसै वर्ष गरिएको चरासम्बन्धी अर्को सर्वेक्षणमा चन्द्रागिरि क्षेत्रमा १३७ प्रजातिका चरा अभिलेख गरिएको थियो ।

राजधनेशलाई देऊन वनमा बास

सन् २०१८ को अन्त्यमा बर्डलाइफ इन्टरनेसनलले प्रकाशित गरेको चराहरूको वर्तमान संरक्षण अवस्था प्रतिवेदनमा राजधनेशलाई संवेदनशील सूचीमा राखिएको छ । नेपालमा पनि पाइने राजधनेश विश्वमै दुर्लभको सूचीमा परेसँगै संरक्षणकर्मीहरू चिन्तित छन् । पछिल्ला दशकमा मानवीय क्रियाकलापहरूको परिणामस्वरुप बासस्थान संकुचन तथा विनाश, वन फँडानी र अतिक्रमण, डढेलो, घाँसे मैदानको नाशका कारण थुप्रै प्रजातिका चराले संकट झेलिरहेका छन् ।

पाहुना चरा विस्थापित 

नेपालमा पाइने चराका ८ सय ८६ प्रजातिमध्ये सबै चरा वर्षभरि नै नेपालमा भेटिँदैनन् । जाडो मौसममा अन्यत्रबाट बसाइँ–सराइ आउने हिउँदे आगन्तुक र गर्मी मौसममा आउने ग्रिष्मकालीन आगन्तुक पाहुना चराहरूको आवत–जावत वर्षभरि चलिरहन्छ ।

प्रकृतिका कुचीकार

गिद्धलाई हिंस्रक, फोहोरी र घिनलाग्दो चराको रूपमा हेरिन्छ । तर सिनोमा लुछाचुँडी गरिरहेका गिद्धको चर्तिकला, आकाशमा कावा खाँदै उडिरहेका बथान र पर्यावरणीय महत्त्वलाई हेर्‍यौं भने त्यस्तो लाग्दैन ।

कृष्णप्रसाद भुसालका लेखहरु :

२०१९ मा अन्य समाचार फेला परेन । अभिलेखालयमा खोज्नुहोला ।