कखगघङ

सिउँडी
‘सर, एकता हुँदैन भनिरहेका छन् नि ।’ एकता हुन्छ ‘एकता हुन्छ भनेपछि एकता भएन त ?’
विमल निभा

काठमाडौँ — (क)‘स र, समृद्धि कसरी आउनेछ भनी जान्न जनतामा बहुतै खुलदुली छ ।’‘यो त सिम्पल छ नि !’‘कसरी सर ?’

‘हामीकहाँ आधा समृद्धि आइनै सक्यो भनेर जनताले बुझे हुन्छ ।’
‘यस्तो हो र सर ?’
‘हेर, देश भनेको के हो ? लोकतन्त्रमा नेता र जनताको जोड नै त देश हो नि ! र नेताहरू त पहिले नै समृद्ध भइसकेका छैनन् र ?’
‘यो त हो सर ।’
‘अब आधा समृद्धि आइसकेपछि बाँकी कति रहन गयो ?’
‘अर्काे आधा समृद्धि सर ।’
‘त्यो आधा समृद्धि त त्यसै पनि आइहाल्छ नि, कुन ठूलो कुरा हो !’
‘सही भन्नुभयो सर ।’


(ख)
‘सर, समाजवादबारे जान्न पनि जनतामा ठूलो जिज्ञासा छ, त्यो कहिले आउनेछ ?’
‘यो पनि सिम्पल छ ।’
‘कसरी सर ?’
‘अहिले समाजवाद संविधानमा छ, त्यसलाई खुरुक्क बाहिर निकाले त समाजवाद आइहाल्नेछ नि !’
‘यसमा अलिकति संवैधानिक
अप्ठ्यारो छ भन्छन् सर ।’
‘के संवैधानिक अप्ठ्यारो ?’
‘सर, संविधानको समाजवादलाई संविधान बाहिर निकाले भने त्यो असंवैधानिक समाजवाद हुनेछ, भनिन्छ ।’
‘यस्तो हो र ?’
‘अब के गर्ने त सर ?’
‘यो पनि सिम्पल नै छ ।’
‘कसरी सिम्पल छ, सर ?’
‘हामी समाजवाद आयो
भनेर क्याबिनेटबाट पास गरिदिन्छौं ।’
‘यसले के हुन्छ, सर ?’
‘अब संवैधानिक सरकारले नै यसरी भनिदिएपछि संवैधानिक समाजवाद आएन त ?’
‘सही भन्नुभयो, सर ।’

Yamaha


(ग)
‘सर, हाम्रोमा रेल आउनेछ भनी कोही पनि विश्वास गरिरहेका छैनन् ।’
‘किन विश्वास गरिरहेका छैनन् ?’
‘सर, यताको छिमेकी मुलुकबाट आउने रेल उताको छिमेकी मुलुकले रोक्नेछ र उताको छिमेकी मुलुकबाट आउने रेल यताको छिमेकी मुलुकले रोक्नेछ, भन्दैछन् ।’
‘त्यसो भए, यसो गर्नु पर्नेछ ।’
‘कसो गर्नु पर्नेछ, सर ?’
‘हेर, यो धेरै नै सिम्पल छ, त्यस्तो केही गर्नु पर्दैन, अलिकति गरे पुग्छ ।’
‘के गर्नु पर्नेछ, सर ?’
‘हामी यताको रेललाई
सोझै उता लग्नेछौं र
उताको रेललाई यता,
बुझ्यौ त ?’
‘यसले हामीलाई के फाइदा हुनेछ, सर ?’
‘धेरै नै फाइदा हुनेछ ।’
‘कति धेरै फाइदा सर ?’
‘यसले के फाइदा हुनेछ भने हामी मजाले यताको रेलमा चढेर उता र उताको रेलमा चढेर यता गरिरहनेछौं ।’
‘यताउता गरिरहनेछौं, सर ?’
‘हो, यताउता गरिरहनेछौं ।’
‘सही भन्नुभयो, सर ।’


(घ)
‘सर, एकता हुँदैन भनेर भनिरहेका छन् नि ।’
‘कसले भनिरहेका छन् ?’
‘सबैले भनिरहेका छन्, सर ।’
‘एकता हुन्छ ।’
‘कसरी एकता हुन्छ, सर ?’
‘एकता हुन्छ भनेपछि एकता भएन त ?’
‘सर, मैले बुझिन ।’
‘हेर, सिम्पल कुरो छ नि,
हामीले बरोबर एकता हुन्छ भनेर भनिरहेका छौं, के एकता हँुदैन
भनी भन्यौ त ?’
‘हो सर, यही कुरो हो ।’
‘जब एकता हुँदैन भनेर भनिरहेका छैनौं भने यसको एउटै अर्थ हुन्छ ।’
‘के अर्थ हुन्छ, सर ?’
‘एकता हुन्छ ।’
‘हो सर, एकता हुन्छ ।’
‘यति सिम्पल कुरो पनि
किन बुझ्न नसकेको
हो बा !’
‘सही भन्नुभयो, सर ।’


(ङ)
‘सर, हाम्रो कुरालाई लिएर ख्यालठट्टा गरिँदैछ ।’
‘को ख्यालठट्टा गर्दैछ ?’
‘सबै गर्दैछन्, सर ।’
‘यो गलत काम
भइरहेको छ ।’
‘अब के गर्ने त सर ?’
‘यो पनि सिम्पल नै छ ।’
‘सर, मैले बुझ्न सकिन ।’
‘हेर, ख्यालठट्टा, चुटकुला र उखान–टुक्कालाई अब त्यसै
छाडिने छैन ।’
‘के गरिनेछ, सर ?’
‘अबदेखि ख्यालठट्टाहरूलाई केन्द्रमा राखिनेछ, डाइरेक्ट प्रधान कार्यालयमा ।’
‘यसले के हुनेछ, सर ?’
‘यति सिम्पल कुरो पनि बुझेनौ ?’
‘अहँ, बुझिन सर ।’
‘हेर, ख्यालठट्टाहरूलाई सोझै मास्तिर केन्द्रमा राखिदिएपछि तल्तिरका अरूहरूले ख्यालठट्टा
गर्नै पाउने छैनन्, कुरो सिम्पल
छैन त ?’
‘सही भन्नुभयो, सर ।’

Esewa Pasal

प्रकाशित : वैशाख १५, २०७५ ०७:५७
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

श्मशान एकता

सिउँडी
‘मलाई त यो एकता होला जस्तो लाग्दैन, डाक्टरसाब ।’ क्लिनसेभ्ड अनुहारले फ्रेन्चकटतिर हेरेर भन्यो, ‘सायद यो एकता नहुने खालको एकता हो ।’
विमल निभा

काठमाडौँ — नदी किनारमा थपक्क लास राखिएको थियो ।कुनै ठूलै मनुवाको देहावसान भएको हुनुपर्छ । किनभने श्मशानघाटमा भीआईपीहरूका बाक्लै उपस्थिति थियो । केही परको सिमेन्टीको लम्बोत्तर बेन्चीमा लहरै बसेका भद्र मलामीजनमा सहसा बहसारम्भ । यसले यिनीहरू पक्कै नै बुद्धिजीवी प्रजातिको भएको पुष्टि गर्थ्याे ।

एक फ्रेन्चकट दाह्रीले आकाशतिर हेरेर भन्यो, ‘आज मौसम धुम्म छ ।’ ‘धुमधामले पानी पर्ने छाँटकाँट देखिन्छ, डाक्टरसाब ।’ सँगैको क्लिनसेभ्ड अनुहारले पनि मास्तिर टाउको उचाल्यो ।

‘अचेल मौसमको कुनै ठेगान छैन, मित्रहरू ।’ अर्काे झ्वाम्म दाह्रीजुंगा भएकोले पनि थप्यो ।
‘राजनीतिको पनि के ठेगान छ र कमरेड †’ एकाएक छेउबाट कडा टिप्पणी आयो ।
‘राजनीति कुनै मौसम होइन माटसाब ।’
‘तर मौसमी राजनीति त चलनचल्तीमा छ नि कमरेड ।’
‘तपाई कुराकानीलाई अर्काेतिर नलग्नोस् ।’
‘मैले कुराकानीलाई कहाँ लगेंँ र कमरेड †’

‘माटसाबले भन्नुभएको कुराको म पुरै समर्थन त गर्दिनँ ।’ फ्रेन्चकट दाह्रीले दुवैबीच हाम्फालेर भन्यो, ‘तर अहिलेको राजनीतिको मौसम पनि उतिसारो राम्रो छैन कमरेड ।’

‘जताततै काला–काला बादलहरूका बिगबिगी छ, डाक्टरसाब ।’
‘यो जबर्जस्त आधी पानीको संकेत भएकोमा कुनै शंका छैन ।’
‘होइन, तपाईहरू भन्न खोज्नुभएको के हो ?’
झ्वाम्म दाह्रीजुंगाबाट देखिएको कमरेडको अलिकति अनुहार रातो भएको थियो ।
‘हामी त सामान्य कुराकानी गरिरहेका छौं, कमरेड ।’
‘कस्तो सामान्य कुराकानी ?’
‘यही अहिले मुलुकमा चलिरहेको राजनीतिको कुरा ।’

‘त्यही त, के राजनीतिको कुरा मिठारामजी ?’ कमरेडको क्रोध मत्थर भइसकेको थिएन, ‘तपाईहरू मलाई प्रस्टसँग भन्नोस् ।’

‘तपाईहरूका पार्टी एकताको के भयो कमरेड ?’ अघिदेखि चुपचाप रहेको क्लिनसेभ्ड अनुहारले स्पष्टसँग भन्यो ।
‘तपाईहरू केवल एकता–एकता भन्नुहुन्छ ।’ मिठाराम (टियुका भूपू प्राध्यापक) मुस्कुरायो, ‘खोइ त एकता ?’
‘हाम्रो एकता हुन्छ ।’ कमरेडको संक्षिप्त किन्तु दृढ जवाफ ।

‘कहिले हुन्छ त एकता कमरेड ?’
‘यही एकता हुन्छ भनेको त महिनौं भइसक्यो नि †’
‘भर्खरै वैशाख नौ गते हुन्छ भनेको एकताको मिति पनि टर्‍यो ।’
‘यो त मोबाइल एकता भयो ।’ (पश्चात हाँसोको लहर) ।
‘हेर्नाेस्, तपाईहरू खास राजनीति नै बुझ्नुहुन्न ।’ कमरेडको स्वर विलकुलै शान्त थियो, ‘हाम्रो एकताको वातावरण तयार भइसकेको छ ।’

‘केवल वातावरण कमरेड ?’
‘वातावरण त चुनावअघि नै तयार भइसकेको होइन र ?’
‘यत्रो ठूलो एकताका लागि समय त लाग्छ नि पत्रकारजी ।’
‘कति समय लाग्छ, कमरेड ?’
‘हाम्रा श्रद्धेय दुई अध्यक्ष कमरेडहरूले छिट्टै एकता गर्नुहुनेछ मित्रहरू ।’

यता एकताको तात्तातो बहस चलिरहेको थियो भने उता नदी किनारमा राखिएको लासनेर हलचल सुरु भयो । अर्थात् लास जलाउन अगावैको विधिगत कार्यक्रम । एउटा पण्डितजस्तो लाग्ने श्वेत परिधानधारीले मन्द–मन्द मन्त्रोच्चारण गरेर लास परिक्रमा गर्न थाल्यो । र केही बेरपछि टक्क अडेर शंख ध्वनिले वातावरण गुञ्जायमान गर्‍यो । त्यसपछि थोरै शान्ति । अनि एक्कासी मृतकका आफन्तहरू ‘सुँक्क–सुँक्क’ गर्न थाले र एक–दुई ‘रोदन क्रिया’मा जोड–जोडले सामेल (पत्नी एवं पुत्र हनुुपर्छ) ।

‘तपाईहरूका एकता हुँदैन कि कसो कमरेड ?’ यस पटकको प्रश्न सामुहिक थियो ।

‘हाम्रो एकता जरुर हुन्छ ।’ कमरेडको दृढ उत्तर ।
‘होइन, के चाहिँ कुरा मिलिरहेको छैन कमरेड ?’
‘सबै कुराहरू मिलिसकेका छन्, मित्रहरू ।’
‘पदादिको बाँडफाँड पनि मिलिसकेको हो र ?’
‘आलोपालो प्रधानमन्त्री र पार्टी अध्यक्षताको
कुरा पनि ?’
‘सबै मिलेकै हो त कमरेड ?’
‘राजदूतको पनि ?’
‘भने नि, सबथोक मिलिसकेका छन्, मित्रहरू ।’
‘तब किन हुँदैन त एकता ?’ फ्रेन्चकट डाक्टरसाबको बोलीमा आश्चर्य थियो, ‘एकता हुन्छ भनेपछि त एकता हुनुपर्‍यो नि ।’

‘मलाई त यो एकता होला जस्तो लाग्दैन, डाक्टरसाब ।’ क्लिनसेभ्ड अनुहारले फ्रेन्चकटतिर हेरेर भन्यो, ‘सायद यो एकता नहुने खालको एकता हो ।’

‘आकाशमा त बादल सफा भयो नि ।’ एकाएक माटसापले आकाशतिर टाउको उचालेर भन्यो ।
‘हो, आकाश पुरै सफा भयो ।’

‘यी बादलहरूका के ठेगान †’ टियुका भूपू प्राध्यापक मिठारामलाई राजनीतिक संवाद मौसममा बदलिएको त्यति मनपरेको थिएन, ‘राजनीति जस्तै मौसम पनि फेरिन बेर लाग्दैन ।’

‘बादलहरू आइजाइ गरिरहन्छन्, मिठारामजी ?’
‘एकता हुने भयो त कमरेड ?’

‘लौ तपाईहरू पनि आउनुपर्‍यो । एक जनाले हतार–हतार आएर जनाउ दियो, ‘सबैले जलार्पण गरिसके ।’
‘त्यसपछि भीषण बहस त्याग गरेर बुद्धिवादीहरू नदी किनारतर्फ तीव्र वेगले लागे । त्यहाँ फूलमालाहरूले ढपक्क ढाकिएको लासको मुखमात्र देखिएको थियो । रातो अबिरले लतपत । त्यसमा सबैले पालैपालो सम्पूर्ण पवित्र भावनाका साथ जलार्पण गरे । अनि श्रद्धापूर्वक ‘अन्तिम प्रणाम’ गरेर सुस्तरी आआफ्ना स्थानमा फर्किए ।
‘साँच्चिकै एकता होला त कमरेड ?’


‘किन हुँदैन एकता ?’
‘कहिले हुन्छ त एकता ?’
‘छिट्टै एकता हुन्छ ।’
‘एकता हुने नै भयो त कमरेड ?’
‘एकता हुन्छ मित्रहरू ।’
नदी किनारमा यावत विधिविधान सक्याएर एकमात्र पुत्रद्वारा मुखाग्नि पाएको लास, आकाश छुनेगरी ह्वारह्वार्ती बलिरहेको थियो ।

प्रकाशित : वैशाख ८, २०७५ ०८:११
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT