बाआमालाई रमाइलो वातावरण

आफ्नै परिवेश
झमक घिमिरे

काठमाडौँ — वर्तमान प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले चुनावताका सामाजिक सुरक्षा भत्तामा वृद्धि गरिनेछ, हाम्रो नेतृत्वको सरकार बन्यो भने भन्ने चुनावी एउटा एजेन्डाकै रूपमा अगाडि सारेका थिए । देशका ज्येष्ठ नागरिकहरू निकै उत्साहित बनेर खुसी हुँदै चुनावमा सहभागी भएका थिए । उनीहरूको उत्साह र खुसी हेर्दा गज्जबकै थियो ।

पंक्तिकारले मनमनै महसुस गरेकी थिइ– उनीहरूको यो खुसी र उत्साह कहिल्यै नमर्ने हुन्छ कि हुँदैन ? उनीहरूको मुहारमा त्यो खुसीको कान्ति छरिरहेको देख्न पाए कति आनन्द हुन्थ्यो मन । यस्तै सोच्दै मैले पनि मतदान गरेकी थिएँ । मभन्दा उत्साहित देखिन्थे, ती बुढा बाआमाहरू । कोही हिंँड्न नसक्ने कसैको सहारामा बोकिएर आएका थिए ।


Yamaha

कोहीलाई छोराछोरी, नातिनातिनीहरूले ल्याएका थिए । त्यो हेर्दा लाग्थ्यो, मान्छेहरू निकै सचेत रहेछन्, परिवर्तनप्रति । त्यसप्रति जनआस्था पनि उत्तिकै प्रगाढ रहेछ । बुढा बाआमाहरू भन्थे– यो मर्ने बेलामा पनि यसो चियापानी खर्च बढाउने सरकार बन्यो भने अलिकति सुविस्ता हुन्थ्यो नानी । बस् अहिले समाज पहिलाको जस्तो छोराछोरीले बाबुआमालाई हेर्ने खालको छैन । बाबुआमाले सकुन्जेलमात्र छोराछोरीको लागि राम्रा, प्यारा हुन्छन् । सक्न छोडेपछि बाबुआमा काम नलाग्ने वस्तुजस्तै बन्छन् र छोराछोरीले उनीहरूको स्याहारसुसार गर्नुको सट्टा पैसा तिरेर वृद्धाश्रम पठाउँछन् ।


बूढा बाआमाहरू नेपाली छोराछोरीहरूको लागि पनि समस्या बनिरहेका छन् । अर्थात् बोझ बनिरहेका छन् । यो पंक्तिकारले कतिपय बूढा बाआमाहरू वृद्धाश्रममा छोराछोरीले राखे पनि खुसी देखिए पनि कहिलेकाहीं ती छोराछोरीहरू ती वृद्धाश्रममा राखिएका बूढा बाआमाहरूको सन्चोविसन्चो सोध्न र भेटघाट गर्नसम्म नजाँदा मन कुँड्याएर रोएको देखेकी छे । छोराछोरीको न्यास्रोपन मेट्न बगाउँछन् । त्यही आँसु पुछिदिने आफन्तको साथ पाइरहेका छैनन् ।


ती बाआमाहरूले यो पंक्तिकार आफ्नै कहिलेकाहीं विचलित मनलाई शान्त पार्न वृद्धाश्रम पुग्छु । उनीहरूसँग भलाकुसारी गर्छु, उनीहरूको चहराइरहेको मनको घाउमा अलिकति भए पनि मल्हम लाइदिएर फर्किन्छु । खोइ किन हो, मन यसो गर्दा आनन्दित हुने गर्छ । तर यो पटक सामाजिक सुरक्षा अन्तर्गत वृद्धाभत्ता बढाएन, यसमा वृद्धा बाआमाहरूको गुनासो छ । हामीलाई चुनावमा भोटबैंक मात्र बनायो सरकारले ।


हुन पनि हो, अरु केही गरेन–गरेन, सामाजिक सुरक्षा भत्ताचाहिं धेरथोर बढाइदिएको भए यिनीहरूको यत्रो ठूलो गुनासो हुँदैनथ्यो । सरकारले सामाजिक भत्ता दिन थालेपछि वृद्धा बाआमाहरू खुसीमात्र होइन, आफ्नो जीवनयापनको माध्यम पनि यही बनाउने गरेका छन् ।


बूढेसकालमा छोराछोरीले नहेरे पनि उनीहरूले जीवन चलाउने माध्यम यसैलाई बनाएका छन् । त्यसैले यो सरकारप्रति उनीहरूले ठूलो अपेक्षा गरेका थिए । त्यो अपेक्षा यसबेला निराशामा बदलिएको छ । यसपाली उनीहरूको लागि बजेट छुट्टिएन । समाजमा बूढा बाआमाहरूलाई आफ्ना छोराछोरीहरूले सिहार्ने, समाल्ने क्रमश: घट्दैछ । उनीहरू छोराछोरीको लागि बोझ बन्दैछन् । उनीहरू एक्लै हुँदै जाँदैछन् ।


कामकाजी छोराछोरीको लागि उनीहरूलाई एक्लै छोड्नु एक खालको बाध्यता पनि छ । तर अहिले केही छोराछोरीहरूलाई छोडेर अधिकांश छोराछोरीहरूको लागि बाआमाहरू अल्झाउने बोझ बन्दै गइरहेका छन् । अब उनीहरूको लागि सरकारले विशेष योजना ल्याएर उनीहरूलाई बूढेसकाल भनेको कुनै अभिशाप होइन, हाँसीखुुसी बिताउने पल हो भन्ने प्रत्याभूति दिलाउन सक्नुपर्छ । र उनीहरू भित्रको क्षमता अनुभवहरूलाई उचित ढंगले राष्ट्रनिर्माणमा प्रयोग गर्नसके कति जाती हुन्थ्यो । सबै वृद्धा बाआमाहरू केही गर्न नसक्ने हुन्छन् भन्ने छैन ।


त्यसैले उनीहरूलाई सक्ने काम दिएर मनोरञ्जनात्मक वातावरणमा बाँकी जिन्दी काट्न सजिलो बनाइदिनु सरकार, समाज र सबै आफन्तजनको कर्तव्य र दायित्व हो । हामी सबै त्यो उमेरमा पुग्छौं । त्यो उमेर पार गरेरै जानुपर्छ । यो सृष्टिको शाश्वत सत्य हो भन्ने कुरा वर्तमानमा हामीले भुलिरहेका छौं । किनभने हामीमा जे पनि गर्न सक्ने शक्ति, ऊर्जा छ, बलवर्गत तागत सबै छ । उमेर बित्दै जाँदा यो सबै विस्तारै–विस्तारै क्षीण हुँदै जान्छ ।


एक दिन हामी हाम्रा बाआमाहरूकै स्थानमा पुग्छौं । त्यतिबेलाको जिन्दगीको बारेमा अहिलेदेखि सोचेर हामी युवा पुस्ताले वृद्धवृद्धाको लागि विशेष वातावरणको लागि पहल गरौं, ताकि हाम्रा बाआमाहरू बाँचुन्चेल रमाएर जिन्दगी काट्न सकुन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७५ ०८:४७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

चिकित्सकहरूलाई मनोरञ्जन

आफ्नै परिवेश
डाक्टरहरू पनि आफ्नो कार्यक्षेत्रको व्यस्तताबाट एकछिन पन्छिएर संसारसँग रमाउन चाहन्छन् ।
झमक घिमिरे

काठमाडौँ — मान्छे जुनसुकै पेसा–व्यवसायमा लागेको होस् या जुनसुकै क्षेत्रमा लागेर काम गरोस् । उसलाई मनको एक कुनामा रमाउने, हाँस्ने इच्छा रहिरहन्छ । मेडिकल डाक्टरहरू हरदम बिरामीको सेवामा खटिरहनुपर्ने अवस्थाबाट एकछिन भए पनि उन्मुक्ति लिएर मानवीय अनेक गुण र क्षेत्रका मान्छेसँग घुलमिल हुन, रमाउन चाहन्छन् ।

मान्छे मेसिन हुन सक्दैन, ऊसँग मानवीय गुण हुन्छ । त्यस अर्थमा डाक्टरहरू पनि आफ्नो कार्यक्षेत्रको व्यस्तताबाट एकछिन पन्छिएर संसारसँग रमाउन चाहन्छन् । बिरामीको टरटराहट व्यवहारदेखि आफूलाई अलग राखेर अरू थुप्रै कुरासँग परिचित हुन चाहन्छन् । मैले जीवनमा थुप्रै डाक्टरसँग संगत गर्ने मौका पाएँ । केही मेसिनजस्ता पनि पाएँ, जोसँग बिरामीसँग गर्ने मानवीय व्यवहारको गुण रति पनि छैन । जसले आफूलाई सबैभन्दा ठूलो दर्ताको मान्छे ठान्छ र अरूलाई मान्छेको व्यवहार गर्दैन । यस्ता डाक्टरसँग बिरामीले आफ्ना समस्या खेलेर राख्न सक्दैनन् । उनीहरूले बिरामीको समस्या ध्यान दिएर सुन्दा पनि सुन्दैनन् ।

डाक्टर र बिरामी बीचको सम्बन्ध यहाँनेर यसैकारणले बिग्रिने गरेको छ । मैले यस्ता डाक्टरसँग पनि संगत गर्न पुगेकी छु । जो आफूकहाँ आएका बिरामीको समस्या राम्रोसँग सुन्छ, उनीहरूको समस्या समाधानमा हरदम प्रयत्न गरिरहन्छ । उसले बिरामीको सेवामै आनन्द लिइरहेको हुन्छ । हुन त जुनसुकै क्षेत्रमा काम गर्ने मान्छे पनि असल र खराब हुन्छन् । हाम्रो नजर कहिल्यै असल कुराप्रति जाँदैन । जहिले–तहिले खराब कुराप्रति मात्र जान्छ । हाम्रो दिमागले पनि त्यही खराब कुरै सोच्छ र त्यही नकारात्मक दृष्टिकोण समाजमा छाड्छ । आज मेडिकल डाक्टरलाई हेर्ने दृष्टिकोण पनि समाजमा राम्रो छैन । समाजले भन्छ, फलानाको छोरा वा छोरी डाक्टर पढेर त्यो पढेको खर्च नउठाई छोड्दैन ।

हुन पनि हो, प्राय: सबैजसो डाक्टरले आफ्नो निजी क्लिनिक यत्रतत्र सर्वत्र चलाइरहेकै हुन्छन् । बिरामीको सेवा गर्ने नाममा चर्काे फि असुलेकै हुन्छन् । यी निजी क्लिनिकहरूले पनि सबैले नराम्रो धन्दा गरिरहेका छन् । आशय यस पंक्तिकारको कदापि होइन । यी भित्र पनि राम्रा पक्षहरू छन् । राम्रा डाक्टर पनि छन्, तिनले साँच्चै सेवामूलक उद्देश्य लिएर खोलेका पनि छन् । मेडिकल डाक्टरसँग भएको अरू क्षेत्रका मान्छेसँग घुलमिल हुने चाहना, उनीहरूसँग भएको फरक खालको सोख या प्रतिभा उजागर गर्ने चाहना नजिकबाट जोकोहीले पनि बुझ्न गाह्रो छ । केही मान्छेले मात्र बुझ्न सक्छन् या उनीहरूको भावना ध्यान दिएर सुन्न सक्छन् । आत्मसात गर्न सक्छन् ।

डाक्टरले पनि केहीमात्र मानवीय व्यवहार गर्न सक्छन् । सच्चा सेवा गर्न सक्छन् । यसै प्रसंग कोट्याउँदा केही समय पहिले पंक्तिकारले धरानको बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा मेडिकल डाक्टर र यिनका विद्यार्थी मिलेर गरेको कार्यक्रममा अतिथिको रूपमा सहभागी हुने मौका पाएकी थिई । कार्यक्रममा विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिलाई निम्त्याइएर अनुभव सुनाउन लगाइयो । फरक क्षेत्रका व्यक्तिलाई एकैठाउँ भेटेर उनीहरूका अनुभव सुन्दा आनन्द लाग्यो ।

यस्ता कार्यक्रमले मान्छेलाई आनन्दमात्र दिने होइन, सबै क्षेत्रका मान्छेले एकअर्कामा घुलमिल हुन र आपसमा चिनजान हुन आफ्ना भावना साटासाट गर्न सजिलो हुन्छ, मेडिकल डाक्टरले सधैंको व्यस्तताबाट एकछिन भुलेर रमाउन पाउँछन् । मानसिक तनावबाट मुक्त हुने मौका पाउँछन् र बिरामीलाई दिने सेवा सहज र सरलसँग दिन सक्छन् । हामीकहाँ मेडिकल डाक्टरलाई हेर्ने दृष्टिकोण अलि भिन्नै छ । उनीहरू यन्त्र–मानव जस्तै हुन् यी जतिबेला पनि चल्न सक्छन् भन्ने खालको सोचाइ छ । हुन पनि हो, उनीहरू त्यस्तै पेसामा संलग्न छन् । रात भन्न पाउँदैनन्, दिन भन्न पाउँदैनन् । भोकतिर्खा भन्न पाउँदैनन् । तर उनीहरू पनि मान्छे हुन्, मान्छेमा हुने सबै गुण उनीहरूसँग छ । त्यसैले उनीहरूलाई पनि मानिसमा स्वस्थ हुन आवश्यक छ, मनोरञ्जनको आवश्यकता छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ १, २०७५ ०७:४५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT