कहिलेसम्म ट्राफिक जाम ?

स्वरूप आचार्य

काठमाडौँ — ‘काठमाडौंको कुनचाहिं सडक जाममुक्त होला ?’ यो प्रश्नको उत्तर खोजिरहनै पर्दैन । यसको सिधा जवाफ छ– ‘त्यस्तो कुनै सडकै छैन ।’ हुन पनि हो । काठमाडौंका हरेक साना–ठूला सडकमा दिनको कुनै न कुनै समय जाम हुन्छ नै । ठूला फराकिला भनिएका सडकमा सार्वजनिक बस, माइक्रो, ट्याम्पु र ट्याक्सीले जाम हुन्छ भने साना सडक भने बाटै ढाकिने गरी लाज पचाएरै पार्किङ गरिएका निजी सवारीसाधन वा मोटरसाइकलले गर्दा ।

काठमाडौंको सबैभन्दा धेरै लामो जाममा परिने क्षेत्र भनेको कलंकी आसपास, नारायणगोपाल चोक र कोटेश्वर नै हो । यी क्षेत्रमा जामको मुख्य कारक सार्वजनिक यातायात नै हुन् । जाम हुने क्षेत्रको सडकलाई नियाले त्यहाँ केही समानता पाइन्छ । सबैभन्दा पहिला त जाम हुने क्षेत्रमा ट्राफिक लाइट नै छैनन् । त्यसपछि अर्को मुख्य समानता भनेको ती चौबाटोहरूको चारैतर्फको चोकमै सार्वजनिक बसका यात्रु चढाउने र ओराल्न बनाइएका बस बिसौनी छन् । त्यसमा अविवेकी चालक र अबुझ पैदलयात्रुले उक्त सामान्य जामलाई कठिन बनाइदिन्छन् । त्यसमा सधैं हतारमा हुने नेपाली ‘भ्यालेन्टिना रस्सी’हरूले थप प्रेसर थपिदिन्छन् ।

ट्राफिक प्रहरी, चालक र यात्रुहरू सबैले विवेक नपुर्‍याउने हो भने काठमाडौंका सडक जति नै फराकिला बनाइए पनि जामको समस्या हट्नेवाला छैन । सबैको संयुक्त प्रयास भएमा काठमाडौंमा हुने घन्टौं लामो जामको समस्या पूर्ण रूपमा त हट्ला न हट्ला, तर कम भने अवश्य नै हुन्छ ।

ट्राफिक लाइटको अभाव
काठमाडौंको बानेश्वर र नारायणगोपाल चोकबाहेक अन्य कुनै पनि चोकका ट्राफिक लाइटले काम गर्दैनन् । जामको मुख्य समस्या सडक यात्रालाई सुरक्षित र सजिलो बनाउन अत्यावश्यक मानिएको ट्राफिक लाइट नहुनु हो । ट्राफिक लाइट अभावमा अहिले ‘धुलाम्मे’ ट्राफिकहरू हातमा दिनको समयमा ‘स्टप/गो’ लेखिएको प्लेकार्ड र साँझ ट्राफिक ब्यटन (बत्ती बल्ने रड) बोकेर सवारी आवागमन चुस्त राख्न प्रयत्नरत हुन्छन् । तर, यही प्रयत्न कतिपय समय उनीहरूले पनि पत्तो नै नपाई जामको कारक बनिदिन्छ ।

‘ट्राफिक प्रहरी आफैं जामका कारक हुन्’ भन्ने टिप्पणीले लगभग १८ घण्टा सडकमा खटिने राष्ट्र सेवकहरूको चित्त नबुझ्न सक्छ । त्यो जायज पनि हो । तर, केही काम यस्ता हुन्छन् जसको जस जति अरूलाई जान्छ र अपजस जति आफ्ना थाप्लामा पर्छ । सडकमा खटिने ट्राफिकको काम पनि त्यही प्रकृतिको हो । ‘जाम कम भए हाकिमले गरेर, जाम भए आफ्नो गल्ती,’ यहाँको चलन नै यस्तै छ ।

Yamaha


यस्तै चलनमा ‘बिचरा’ ट्राफिकले पनि गरून् के ? एकतर्फ सिनित्तै पारेर मात्रै अर्कोतर्फको सडक खोल्नु काठमाडौंको ट्राफिक जाम र व्यस्त चोकमा हुने दुर्घटनाका पनि प्रमुख कारक हुन् । यो तथ्यको औपचारिक रूपमा कुनै अध्ययन गरिएको छ कि छैन त सम्बन्धित निकायले नै जानून् । तर, सडक किनारमा बसेर नियाल्ने मात्रै हो भने पनि बिनाकुनै अध्ययन नै यो भनाइमा सत्यता छ भन्न गाह्रो पर्दैन ।

उदाहरणका लागि कोटेश्वरको चोकमा खटिएको ट्राफिकले बालकुमारीबाट जडीबुटीतर्फ जाने सडक खोल्दा तीनकुने र जडीबुटीबाट आइरहेका सवारी साधनलाई रोक्नुपर्ने हुन्छ । अब बालकुमारीबाट आएका गाडी ननिख्रिउनजेलसम्म दुईतर्फका सडक अवरुद्ध गर्दा त्यसको ‘चेन इफेक्ट’ तीनकुनेतर्फ शान्तिनगरसम्म र जडीबुटीतर्फ लोकन्थली र पेप्सीकोलासम्म पर्छ । यी त भए सिधा देखिने असर । त्यसपछिका साहयक मार्गदेखिका सडकमा पर्ने असरको त चर्चा गरेरै सकिन्न ।

ट्राफिक लाइटले जसरी एउटा नियमित अन्तरालमा सबैतर्फका सडकका ट्राफिकलाई खोल्ने काम गर्छ, त्यसरी नै ट्राफिक प्रहरीले पनि घडी नै हेरेर नियमित गरे हुन्न ? त्यसो नगर्दा पहिला त जाम खुलेको बेलामा चोकबाट गाडी पार गराउन तँछाड–मँछाड नै चल्छ । त्यो जायज पनि हो । किनभने ट्राफिकले सडक रोकिदियो भने फेरि कतिबेला खुल्छ पत्तो नै हुँदैन । एउटा निश्चित सयममा सडक खुल्छ भन्ने भयो भने जो पनि आफ्नो पालो कुरेर बस्न तयार हुन्छ । तर पेलेर जाने अगाडि बढेको बढ्यै र लाइनमा बस्ने सधैं कुरेको कुर्‍यै हुने भएपछि ‘कुर्ने त कुरै आउँदैन, हुँइकाउने हो’ भन्ने मानसिकता सवारी चालकमा हावी भएको देखिन्छ ।त्यसैले कि त चोकमा बस्ने ट्राफिकलाई निश्चित समयको हेक्का राख्न पनि सिकाइनुपर्‍यो, नभए सजिलो उपाय पनि छ– चोकचोकमा भएका ट्राफिक लाइट मर्मत गर्ने ।

चोकको मुखमै बस बिसौनी
हरेक नयाँ, पुराना चोकको मुखमै बस बिसौनी किन छ ? ट्राफिकले व्यस्त चोकको मुखमै यात्रु चढाउन र ओराल्न किन दिन्छ ? चोकको मुखैमा रहेका यस्ता बिसौनीले त्यहाँको सडकलाई अस्तव्यस्त नै बनाइरहेका छन् ।चोकको जाम खुल्नेबित्तैकै पारि गएर यात्रु चढाउने र ओराल्ने सार्वजनिक यातायातको प्रतिस्पर्धाले अन्य सवारीलाई मार पर्छ ।

विशेष गरेर माइक्रो र बसले दायाँ कुनाबाट बायाँ कुनामा रहेको बिसौनीमा गाडी पुर्‍याउन गर्ने होडबाजीले अन्य गाडीलाई छास्स–छुस्स छुनु त सामान्य नै भयो, कहिलेकाहीं भने गम्भीर दुर्घटना पनि हुन्छ । त्यसपछि अगाडि रहेको गाडीले यात्रु कुरेर बसेपछि त्यसको पछाडि रहेका गाडीको लाइनले सडक जाम गरिदिन्छ । त्यहाँ खटिएका ट्राफिक प्रहरीले गाडीलाई त अगाडि बढ भन्दैनन् । तर गाडीले सडक छेकेर रोकेको झोंकमा कसैले हर्न बजाए भने कारबाही हुन्छ ।

यसमा चालकको अविवेकी पारा त छर्लंग हुन्छ नै यात्रुहरूको अल्छीपना पनि देखिन्छ । जति अविवेकी चालक छन्, त्यति नै ‘मूर्ख’ यात्रुहरू पनि छन् । उनीहरू दुई पाइला चाल्नलाई अल्छी मान्छन् र जाममा पर्दा ट्राफिक र गाडीलाई सराप्छन् ।हरेक यात्रुलाई आफू चढ्ने र ओर्लने ठाउँमै बस बिसौनी हुनुपर्छ । अफिस, घर वा कुनै रेस्टुरेन्ट नै किन नहोस्, त्यसैको बाहिर हात दिनेबित्तिकै गाडी रोकिनुपर्छ भन्ने मान्यताले यात्रुलाई गाँजेको छ । त्यो मान्यतालाई नहटाएसम्म जामको एउटा कारक यात्रु आफैं पनि हुन् ।

‘मूर्ख’ पैदल यात्री
सडकमा पैदलै हिँड्नेले गाडीहरूका कारण जाम भएको गनगन गरे पनि त्यो जामको एक कारक उनीहरू आफैं पनि हुन् । जेब्राक्रसमा खुट्टा परेपछि गाडी रोकिनुपर्छ भन्ने मात्रै उनीहरूलाई थाहा छ । तर ढल्की–ढल्की गफिँदै सडक काट्दा हजारौं यात्रुलाई असर पर्छ भन्नेमा उनीहरूलाई मतलबै हुँदैन । एकैछिन कुरेर केही मान्छे जम्मा भएपछि समूहमा सडक काटे सवारी आवागमनको गतिमा धेरै बाधा पर्दैन । एक–एकजना गरी सडक काट्ने हो भने त सडकमा गाडी हैन मान्छे हिँडे हुन्छ ।

सधैं हतारमा हुने मोटरसाइकल
राजधानीमा मोटरसाइकल चलाउने जति सबैले आफूलाई कुनै न कुनै रूपको ‘रेसर’ र ‘स्टन्टम्यान’ सम्झिन्छन् । यसरी सडकमा ‘रेसर’ वा ‘स्टन्टम्यान’ भएर बत्तिनेहरूले आफ्नो बाइक हुँक्याउने क्षमता कहीँकतै साबित गर्ने मौका पाउँछन् कि पाउँदैनन् त्यो त थाहा भएन तर आफूलाई विवेकहीन भने हरपल साबित गरिरहेका हुन्छन् ।

जाममा सकेसम्म पर्न नपरे हुन्थ्यो भन्ने सबैलाई लाग्छ । मोटरसाइकल चालकहरूलाई झन् बढी लाग्छ । त्यसैले त कहिलेकाहीं त पैदलयात्रु हिँड्ने फुटपाथलाई उनीहरू राजमार्ग देख्छन् र जाममा रोकिएका गाडीहरूबीचको ‘ग्याप’लाई बाटो देख्छन् । त्यस्ता बाटा कहिलेकाहीं अचानक साँघुरो भइदिँदा उनीहरू ‘इरिटेट’ बन्छन् । उनीहरूलाई न लेनको मतलब हुन्छ न पालो कुरेर बसिरहेका अन्य गाडीहरूकै ।

उनीहरूले एक्सिलेटर बटार्दा मोटरसाइकल हुइँकियो भने ठीक छ, होइन भने चोकमा बसेका राष्ट्रसेवक ट्राफिक प्रहरीहरू निकम्मा हुन्छन्, पैदलयात्रु ‘मूर्ख’ र गाडी चालकहरू मिचाहा ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार १०, २०७५ ०८:१५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

‘मेरो अब सुत्ने बेला भयो...’

श्रद्धाञ्जली
स्वरूप आचार्य

काठमाडौँ — ‘डा. उपेन्द्र देवकोटाले स्क्र्याचबाट सुरु गरेर न्युरो सर्जरीको अम्पायर नै खडा गर्नुभयो । उहाँको त्यो योगदानका कारण धेरै नेपालीले नेपालमा नै गुणस्तरीय उपचार पाउने वातावरण बनेको छ । उनले यो प्राप्तिका लागि निकै लड्नुपर्‍यो । हामीले त्यसको सम्मान गर्नुपर्छ ।’ –डा.गोविन्द केसी

गोरखाको पण्डित गाउँमा कविराजको घरमा जन्मिएको बालक करिब ६ दशकपछि पृथ्वीबाट सदाका लागि बिदा हुनुभन्दा केही साताअघि पुन: त्यही पिँडीमा सुस्ताउन पुग्यो । कविराजको छोरा उपेन्द्र देवकोटा आधुनिक चिकित्सा विज्ञानको पनि निकै कठिन मानिएको स्नायु प्रणालीका शल्यचिकित्सक यानि न्युरोसर्जन बनेर फर्किएका थिए ।


एउटा सानो गाउँको कविराजको छोराले जसरी संघर्ष गरेर सहर काठमाडौंमा आफ्नो विशिष्ट पहिचानसहित आफूलाई वरिष्ठ स्नायु शल्यचिकित्सक (न्युरोसर्जन) प्राध्यापक डाक्टर उपेन्द्र देवकोटा भनेर चिनाए, त्यो चानचुने उपलब्धि पक्कै होइन । गाउँको कन्दरामा खेलेर, सिस्नेधाराको पानी कलकल पिएर हुर्किएको एउटा केटोले बेलायतका नामुद मानिएका अस्पतालमा प्रदर्शन गरेको विशिष्टतम क्षमताबाट जो कोही नेपालीले पनि गौरव गर्नुपर्छ ।
प्राध्यापक देवकोटाले जीवनमा धेरै यस्ता उपलब्धि हासिल गरे जुन त्यतिबेलाको समाजका लागि निकै दुर्लभ थियो । तर, उनलाई सदैव आफूमाथि अन्याय हुने गरेको गुनासो भनूँ वा असन्तुष्टि भने थियो । उनी भन्थे, ‘मेरो मूल्यांकन कहिल्यै पनि सही ढंगबाट भएन ।’ उनले सदैव महसुस गरेको त्यो अन्यायले उनको जीवनपर्यन्त पिछा छोडेन । अन्त्यमा उनको जीवनले नै उनीमाथि अन्याय गर्‍यो । उनी यो लोकबाट ‘केही’ चाँडै बिदा हुनुपर्‍यो ।


डा. देवकोटाले सधैं ‘फिल’ गरेको त्यो ‘अन्यायभाव’ ले कहिल्यै उनलाई नछोडे पनि, त्यसलाई पैतालाले कुल्चिएर आफ्नो क्षमताको तगारो भने बन्न दिएनन् । साँचो अर्थमा उनी एक यस्ता सफल व्यक्ति हुन् जो अगाडि बढ्न कहिल्यै अर्काको काँध चढेनन् ।


आफ्नै संघर्षले एउटा चुचुरोमा पुगेकाले होला, उनको स्वभावमा केही ‘दम्भ’ भने झल्कन्थ्यो । बेलायतमा मात्रै नभई विश्वमै सुप्रख्यात उनका कुनै समयका सहपाठी/सहकर्मी डा. हेनरी मार्सले कहीं कतै भनेको भनाइ प्रा. देवकोटासँग हुबहु मिल्छ । डा. मार्स भन्छन्, ‘न्युरोसर्जन हुन ठूलो दम्भ, निर्णायक क्षमता र धेरै आत्मविश्वास चाहिन्छ । किनभने न्युरोसर्जरीमा धेरैजसो शल्यक्रिया एक्लो प्रदर्शन नै हो ।’


उनको उतारचढावलाई नजिकबाट नियालेकाहरू यो कुरामा सहमत पनि होलान् । उनले चिकित्सा क्षेत्रमा जे जति हासिल गरे, त्यो धेरै हदसम्म एक्लो प्रदर्शन नै थियो । डा. दिनेशनाथ गंगोलले रोपेको बिरुवालाई उनले ठूलो सुन्दर वृक्ष बनाए । आफ्नो समयका नामुद शल्यचिकित्सक डा. गंगोलको सोच, अनुशासन र कर्तव्यपरायणबाट दीक्षित भएका डा. देवकोटासँग संघर्षले पौंठेजोरी खेल्न कहिल्यै छोडेन । उनले कहिले वीर अस्पतालमा आफ्नो दरबन्दीका लागि लड्नुपर्‍यो त, कहिले आफ्नो कामलाई यथोचित स्थान दिलाउनकै लागि संघर्ष गर्नुपर्‍यो ।


प्राध्यापक देवकोटा भनेर सम्बोधित हुन रुचाउने ती न्युरोसर्जनका चिकित्साशास्त्र अध्ययन गर्दाका बखतका सुरुआती दौंतरी डा. गौरीशंखर अधिकारी उनको जुझारु र लक्ष्यप्राप्तिप्रतिको एकाग्रतालाई नजिकबाट नियालेका पात्रमध्येका एक हुन् । उनका अनुसार कोलम्बो प्लानअन्तर्गत भारतको आसामस्थित डिब्रुगडमा रहेको आसाम मेडिकल कलेजमा अध्ययन गर्दाको बखत नै उनमा चिकित्सा क्षेत्रमा क्रान्ति नै गर्ने एक प्रकारको ‘जुनुन’ थियो ।


‘उपेन्द्र पहिलेदेखि नै एकदम फोकस्ड मान्छे हो,’ अमेरिकाको मिसिगन विश्वविद्यालयको मेडिकल स्कुलमा अध्ययपनरत डा. अधिकारीले भने, ‘सायद उनी त्यति दत्तचित्त र एकाग्र भएर नलागेको भए आज जुन सफलता उनले प्राप्त गरे, त्यो सम्भव थिएन । किनभने नेपालमा जुन बेला न्युरोसर्जरी भन्ने विषय नै थिएन, त्यतिबेला उनले त्यसलाई रोजे । यो विषय फेरि सजिलो विषय पक्कै पनि होइन ।’


डा. अधिकारीका अनुसार त्यति एकाग्रताले गर्दा पनि कतिपय बेला देवकोटालाई आफ्ना सहकर्मीमाझ एक्लो बनायो । ‘उनी आफ्नो काम र लक्ष्यप्रति ध्यानमग्न भएकैले होला, उनी कतिकति बेला भीडमा एक्लै उभिएको जस्तो देखिन्थे,’ उनले भने, ‘ध्यानमग्न योगीलाई कसैले अनावश्यक रूपमा जिस्काउन जाँदा उनको रिसको वेगले आक्रान्त भएकाको धेरै कथाहरू हामीले सुनेका छौं । हो, उनी त्यस्तै प्रकारले आफ्नो काममा ध्यानमग्न थिए । उनी आफ्नो एकाग्रता भंग हुने कुनै पनि विषयलाई इन्टरटेन नै गर्दैन थिए ।’


प्रा. देवकोटाको समाजका विभिन्न पाटाहरूको सुधारका लागि आवश्यक रहेको संघर्षको बुझाइमा टिचिङ अस्पतालका वरिष्ठ हाडजोर्नी विशेषज्ञ तथा सामाजिक अभियन्ता डा. गोविन्द केसी सहमत छन् । आफूभन्दा केही वर्ष ‘सिनियर’ रहेका प्रा. देवकोटा सच्चा राष्ट्रभक्त भएको बताउँदै डा. केसी भन्छन्, ‘डा. देवकोटाले स्क्र्याचबाट सुरु गरेर न्युरोसर्जरीको अम्पायर नै खडा गर्नुभयो । उहाँको त्यो योगदानका कारण धेरै नेपालीले नेपालमा नै गुणस्तरीय उपचार पाउने वातावरण बनेको छ । उनले यो प्राप्तिका लागि निकै लड्नुपर्‍यो । हामीले त्यसको सम्मान गर्नुपर्छ ।’


डा. केसीका अनुसार देवकोटालाई पनि नेपालमा शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रको सुधारका लागि राजनीतिज्ञहरूले प्रयोग गर्ने शब्दझैं ‘आमूल परिवर्तन’ को आवश्यकता रहेकोमा कुनै द्विविधा थिएन । ‘उहाँले मेरो अभियानमा निरन्तर ऐक्यबद्धता जनाउनुभयो । अन्तिम समयमा उहाँलाई भेट्न जाँदा पनि उहाँले त्यस्तै ऐक्यबद्धता दोहोर्‍याउनुभयो र हामीलाई संघर्ष गर्न नछोड्न आग्रह गर्नुभयो,’ डा.केसीले भने, ‘यहाँका नेताहरूलाई पैसा बटुल्नसँग मात्र छ, राजनीति गरेर सेवा गर्न हो धन कमाउन होइन भन्ने सुझबुझ रत्तिभर पनि छैन । त्यही बुझाइ देवकोटाको पनि थियो ।’


प्रा. देवकोटाको क्षमता, अध्ययनशीलता र कुशलताको बयान नेपालमा मात्रै नभएर उनले अध्ययन तथा काम गरेका बेलायतका अस्पतालसम्म पनि सुनिन्छ । आसामबाट पढाइ सकाएर फर्कंदा नै उनको ज्ञानको स्तर आफ्ना सहपाठी र सहकर्मीभन्दा निकै अगाडि पुगिसकेको बताउँछन्— वरिष्ठ थोर्‍याक्सिक सर्जन डा. प्रकाश सायमी । डा. सायमी देवकोटाका अस्कल क्याम्पस पढ्दा बखतका साथी हुन् ।


‘त्यतिबेला कलेजमा हामी ४/५ जना अत्यन्तै पढ्ने, लगनशील विद्यार्थीमध्ये पथ्र्यौं । त्यसमा बाबुराम भट्टराई पनि हुनुहुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘हामी केही अंकले मात्रै अगाडि–पछाडि थियौं । त्यहाँबाट पास भएपछि हामीले कोलम्बो प्लानअन्तर्गत भारतमा अध्ययन गर्‍यौं । मैले दिल्लीमा नै पढ्न पाएँ । उहाँ आसाम जानुभयो ।’


डा. सायमीले एकै ब्याचको प्रतिस्पर्धी साथी भए पनि देवकोटा आसामबाट फर्केर आउँदा पढाइको हिसाबले आफूहरूभन्दा निकै अगाडि बढिसकेको बिनासंकोच बताए । ‘एमबीबीएस पढेर फर्किंदा वास्तवमै उहाँलाई त्यतिबेला हामीलाई भन्दा धेरै नै ज्ञान भइसकेको थियो,’ उनले भने, ‘त्यसपछि उहाँले जसरी डा. गंगोलसँगै काम गर्ने अवसर पाउनुभयो, त्यो अर्को ठूलो उपलब्धि भयो ।’


सायमीका अनुसार उनले जुन प्रकारले विदेशमा हासिल गरेको सीप र ज्ञानलाई नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गरे, त्यसले पनि उनको सम्झनालाई अमर बनाएको छ ।
प्राध्यापक देवकोटाले नयाँ पुस्तालाई छोडेर गएको विरासतलाई उनीहरूले कुन दिशातर्फ लैजान्छन् त्यो भविष्यको गर्भमा छ । तर, लगभग दिनहुँजसो जीवन र मृत्युबीचको लुकामारीलाई नजिकबाट देखेका चिकित्सकलाई आफ्नो सहकर्मी र सहपाठीको मृत्युले भने शोकाकुल बनाएको छ ।


डा. अधिकारीले फोनमा भन्दै थिए, ‘हामी धेरै जनाको मृत्युको साक्षी बसेका हुन्छौं । तर, जब कुनै आफ्नो नजिकको मान्छेको मृत्युको साक्षी बस्नुपर्छ, हामी सकेसम्म त्यो नभइदिए हुन्थ्यो भन्ने कामना गर्न थाल्दछौं । देवकोटाको हकमा पनि मलाई त्यही महसुस भयो ।’


डा. सायमी पनि आफूले देवकोटालाई अन्तिम पटक भेट्न जाँदा गरेको कुराकानी सुनाउँदै गर्दा केही भावुक देखिए । उनको आँखाका गहहरू रसिला भएर आए ।


“अब उहाँलाई के हुँदै छ भन्ने सबै थाहा थियो । केही लुकाउन सकिने विषय पनि थिएन । उहाँले सुरुमा नै ‘अब मेरो सुत्ने बेला भयो’ भन्नुभएको थियो,” उनले भने, ‘त्यो दिन हामीले कलेज दिनका पुराना कुराहरू गर्‍यौं । पुराना यादहरूलाई ताजा बनायौं । करिब १५ मिनेट जति कुरा गरेपछि उहाँले आफू थाकेको र केहीबेर आराम गर्ने बताउनुभयो । अनि म निस्कें ।’


नभन्दै केही दिनपछि असार ४ गते डा. सायमीलाई भनेझैं उनी सदाका लागि चीरनिद्रामा सुते । उनी त्यसका लागि धेरै हदसम्म मानसिक रूपमा तयार भइसकेका थिए । देवकोटा लामो समय बेलायतको किंग्स अस्पतालमा आफूलाई भएको पित्तनली क्यान्सरको उपचार प्रयास विफल भएपछि मृत्युलाई स्वीकार गर्दै वैशाख १५ मा काठमाडौं फर्किएका थिए ।
डा. देवकोटामा रहेको देशप्रतिको लगाव उनको शरीरमा चेतना रहेसम्म देखियो । गोरखाको पण्डित गाउँको त्यो ठिटो अन्तत: पुन: एक पटक त्यही पिँडीमा अन्तिम पटक सुस्ताउन पुग्यो, जहाँ उसले पहिलो पाइला टेकेको थियो ।


उनी त्यहाँ पुग्दा उक्त पिँडी जति नयाँ थियो, त्यति नै नयाँ थियो उनी अन्तिम बिदा माग्न पुगेको परिवेश । तर, संयोग भनौं वा नियति उनले पहिलो पटक गाउँ हवाई मार्गकै प्रयोग गरेर छोडेका थिए । उनी एसएलसी दिएर पालुङटारबाट एनएसीको विमान चढेर काठमाडौं ओर्लिएका थिए । त्यसको लगभग ४ दशकपछि उनले सदाका लागि गाउँ छोडेर बिदा हुँदा पनि हवाई मार्ग नै प्रयोग गर्नुपर्‍यो ।

प्रकाशित : असार ९, २०७५ ११:१२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT