चुलिँदो ब्याजदरको चुनौती

बजार ब्याजदरलाई प्रभाव पार्न लगानी गर्नसक्ने क्षमतामा परिवर्तन ल्याउन सक्नुपर्छ ।
सुशील पौडेल

काठमाडौँ — नेपाल सरकारले लिएको आ.व. २०७५/७६ को ८.० प्रतिशत आर्थिक वृद्विको लक्ष्य पूरा गर्न आ.व. २०७४/७५ को २,६०१ अर्ब बराबरको कुल गार्हस्थ उत्पादनलाई (उत्पादन मूल्यमा प्रक्षेपित मुद्रास्फिति ६.५ प्रतिशत कायम रहँदा) २,९९२ अर्ब पुर्‍याउनपर्ने देखिन्छ । अहिलेको सिमान्त पुँजी उत्पादन ५.२ रहेको अवस्थामा थप ३९१ अर्ब उत्पादन बढाउन २,०३१ अर्ब पुँजी निर्माण हुनुपर्ने देखिन्छ ।

केन्द्रीय, प्रदेश र स्थानीय सरकारसहित पुँजीगत खर्च करिब ५०० अर्ब रहने प्रक्षेपण रहेकोमा थप १,५३१ अर्ब पुँजी निर्माण निजी तथा वैदेशिक क्षेत्रबाट हुनुपर्ने देखिन्छ । सरकारी पुँजीगत खर्चको ३ गुणाको हाराहरीमा पुँजी निर्माण निजी क्षेत्रबाट हुने गरेको छ । हाम्रो जस्तो मुलुकमा लगानीको प्रमुख स्रोत भनेको स्वपुँजी अथवा बैंक/वित्तीय संस्थाबाट लिन सकिने ऋण हो । त्यसैले ब्याज नै लगानीको मुख्य आधार हो । ब्याजदर बढी रहँदा थोरै परियोजनाहरू मात्र नाफायोग्य हुन्छ । अल्पकालीन लगानीको लागि अहिलेको ब्याजदर निर्णायक हुन्छ भने दीर्घकालीन लगानीको लागि दीर्घकालीन ब्याजदर निर्णायक रहन्छ । तसर्थ निजी क्षेत्रबाट अत्यधिक मात्रामा लगानी परिचालन गर्न ब्याजदर न्यून रहनुपर्ने हुन्छ ।

लगानीयोग्य कोषको माग र आपूर्तिको अवस्थाले ब्याजदर निर्धारण हुन्छ । आपूर्ति बढ्दा ब्याजदर घट्छ भने माग बढ्दा ब्याजदर बढ्छ । नेपालमा विप्रेषको वृद्धिदर घट्दो, आयातको वृद्धिदर बढ्दो, निकासी वृद्धिदर घट्दो, बचतमा रहने गरेको सेवा व्यापार अहिले घाटामा रहेको, वैदेशिक लगानी न्यून मात्रामा भित्रिएको र वैदेशिक अनुदान र ऋण बजेटको प्रक्षेपणको तुलनामा न्यून परिचालन हुनेगरेको हुँदा आपूर्तिमा चाप रहेको छ । गार्हस्थ बचत १५ प्रतिशत र बजेट घाटा २६७ अर्बको हुँदा आपूर्तिमा केही राहतको अवस्था छ ।

Yamaha

भूकम्प पश्चातको पुनर्निर्माण र आन्तरिक लगानीमा वृद्धि भई कुल पुँजी निर्माण ५२ प्रतिशत पुगेको र सरकारले घाटा पूर्ति गर्न १३६ अर्ब ऋण आन्तरिक बजारबाट उठाउनुपरेकोले ऋणको माग बढिरहेको छ । घरजग्गा र सेयर बजार कारोबारमा लागेको मन्दिले उक्त क्षेत्रमा गएको कर्जा ब्याज तिर्दै नवीकरण भइरहेको अवस्थाले गर्दा माग कम हुने अवस्था छैन । ग्राहक आकर्षित गर्ने दौडमा बैंक/वित्तीय संस्थाहरूले दिनदिनै ब्याज बढाइराखेको र हालै छाता संगठनले बचतमा ब्याज नबढाउन विज्ञप्ति जारी गरेको छ । यसले अहिले बैंक/वित्तीय संस्था बीचमा भइरहेको ब्याज वृद्धिको तीव्र प्रतिस्पर्धालाई कम गर्न सक्छ । तर बचत निरुत्साहित भई आगामी दिनमा आपूर्तिमा अझै चापपर्ने देखिन्छ ।

२०७४ वैशाखमा औसत ब्याजदर निक्षेपमा ५.५१ प्रतिशत र कर्जामा १०.६९ प्रतिशत रहेकोमा २०७५ वैशाखमा निक्षेपमा ६.६१ प्रतिशत र कर्जामा १२.३२ प्रतिशत रहेको तथ्यले नेपालमा लगानीयोग्य कोषको आपूर्तिमा सुधार नहुँदासम्म अथवा बैंक/वित्तीय संस्थामा लगानीको मागमा चाप कम नहुँदासम्म ब्याजदर घट्ने सम्भावना न्यून रहेको देखिन्छ ।

बजारले निर्धारण गरेको ब्याजदर राज्य अनुकूल नरहेको अवस्थमा केन्द्रीय बैंकले मौद्रिक उपकरणको प्रयोग गरी यसलाई अनुकूल अवस्थामा ल्याउने गर्छन् । मुद्रास्फिति लक्षित गर्ने देशहरूले मुद्रास्फितिको लक्ष्यसाथै वर्तमान र सम्भाव्य उत्पादन अन्तरको अवस्था हेरी उपयुक्त ब्याजदर नीति निर्धारण गर्छन् ।

अर्थतन्त्रमा समग्र माग बढेर मूल्य वृद्धिमा चाप परेको अवस्थामा मौद्रिक नीतिको कार्यदिशा संकुचन हुन्छ र केन्द्रीय बैंकको प्रयास ब्याजदर बढाउने हुन्छ भने समग्र माग कम भई मूल्यमा चाप नरहेको अवस्थामा मौद्रिक नीतिको कार्यदिशा खुकुलो हुन्छ र केन्द्रीय बैंकको प्रयास ब्याजदर घटाउने हुन्छ । केन्द्रीय बैंकले आफ्नो मौद्रिक नीतिमार्फत मध्यमकालीन तथा दीर्घकालीन ब्याजको लक्ष्य प्रस्तुत गर्छन् । केन्द्रीय बैंकले खुला बजार कारोबार सञ्चालन तथा नीतिगत दरको परिवर्तनद्वारा बैंक/वित्तीय संस्थासंँग रहेको लगानीयोग्य कोषको आपूर्ति तथा लागतमा प्रभाव पार्छ ।

यसको असर अन्तरबैंक ब्याजदरका साथै अल्पकालीन निक्षेप तथा कर्जामा रहेको ब्याजदरमा पर्छ । लक्षित ब्याजदर भन्दा बजार ब्याजदर फरक भएमा केन्द्रीय बैंकले खुला बजार कारोबार सञ्चालन तथा नीतिगत दरहरूको परिवर्तन गरी बजारको ब्याजदरलाई पुन: लक्षित बाटोमा फर्काउँछ । उक्त उपकरणको निरन्तर प्रयोगबाट केन्द्रीय बैंकले मध्यमकालीन तथा दीर्घकालीन ब्याजदरलाई आफ्नो लक्षित बाटोमा राख्न सफल हुन्छन । केन्द्रीय बैंकले आफ्नो कार्यदिशा अनुरुपको लक्ष्य निरन्तर रूपमा प्राप्त गर्दै जाँदा केन्द्रीय बैंकले उद्घोषमार्फत नै ब्याजदरलाई चाहेको बाटोमा डोर्‍याउन सक्छ ।

नेपाल राष्ट्र बैंकले आ.व. २०७३/७४ को मौद्रिक नीतिमार्फत मौद्रिक योगांकका साथै ब्याजदरलाई पनि लक्ष्यको रूपमा राख्ने युगको थालनी गरेको छ । आ.व. २०७४/७५ को नीतिले ब्याजदरलाई अपेक्षित सीमाभित्र राख्ने र ब्याजदरमा हुने उतार–चढावलाई न्यूनीकरण गर्ने उल्लेख गरेको छ । बैंकले अन्तरबैंक ब्याजदरलाई ३–५ प्रतिशतको सीमाभित्र राख्ने उद्देश्यले आंशिक रूपमा ब्याजदर करिडरलाई कार्यान्वयनमा ल्याएको छ ।

यस अन्तर्गत बैंकले बजारमा ब्याजको अवस्था हेरी ३ प्रतिशतमा २ हप्ते डिपोजिट कबुल गरी तरलता संकुचन गर्ने तथा ५ प्रतिशतमा २ हप्ते रिपोमार्फत तरलता प्रवाह गर्ने उल्लेख गरेको छ । २०७४ पुसयता अन्तरबैंक ब्याजदरलाई बैंकले आफ्नो लक्षित करिडोरभित्र राख्न सफल भएको छ । केन्द्रीय बैंकले आफ्नो अन्तरिम लक्ष्यको रूपमा रहेको अन्तरबैंक ब्याजदरलाई निश्चित सीमाभित्र राख्न सफल भए पनि वास्तविक क्षेत्रसँंग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने कर्जा तथा निक्षेप ब्याजदरको उकालिँदो अवस्थालाई नियन्त्रणमा राख्न थप प्रयत्न गर्न‘पर्ने देखिन्छ ।

केन्द्रीय बैंकको नीतिगत दर र खुला बजार कारोबारले अन्तरबैंक ब्याजदरमा र अन्तरबैंक ब्याजदरले अल्पकालीन ब्याजदरमा पार्ने प्रभावलाई ‘पास थ्रु’ भनिन्छ । नेपालको सन्दर्भमा स्थिर विनिमय दर प्रणाली, अनुमतिमा आधारित पुँजी खाता परिवर्तन प्रणाली, बैंक/वित्तीय संस्थामा संस्थागत सुशासनको पालनामा कमी, कर्जा प्रोभिजनिङमा अनियमितता, धितोमुखी ऋण प्रणाली, सट्टेबाजी तथा घरजग्गा क्षेत्रमा अत्यधिक ऋण प्रवाह, छाता संगठनहरूबाट प्रतिस्पर्धामा हस्तक्षेप, न्यून ब्याज कर्जा लचकता, आधारहीन पुँजी बजार उतार–चढाव, बैंक/वित्तीय संस्थाबीच सीमित मुद्रा बजारको दायरा, सरकारी न्यून वित्त पूर्तिमा बाह्यभन्दा आन्तरिक ऋण परिचालनमा जोड, क्रेडिट रेटिङ निकायहरूको अभाव, नोक्सानी सम्भाव्यताको आधारमा नभई बक्यौता समयको आधारमा कर्जा प्रोभिजनिङ गर्ने व्यवस्था र केन्द्रीय बैंकले राखेको लक्ष्य प्राप्त नहुँदा के हुने भन्ने जफावदेही प्रणाली नरहेको अवस्थामा नेपालमा ‘पास थ्रु’ न्यून हुनु स्वाभाविक हुन्छ । साथै केन्द्रीय बैंकको आन्तरिक नीतिगत कमीले पनि ‘पास थु्र’को प्रभावकारिता घटाइराखेको हुन्छ ।

बैंकले तरलता सम्बन्धी जोखिम कम गर्ने प्रयोजनका लागि न्यूनतम वैधानिक तरलता अनुपातको व्यवस्थाका साथै कर्जासंँग प्राथमिक पुँजी तथा निक्षेप अनुपात बढीमा ८० प्रतिशत हुनुपर्ने प्रावधान गरेको छ । संगठित संस्थाको सेयर तथा डिबेञ्चरमा प्राथमिक पुँजीको ३० प्रतिशतसम्म मात्र लगानी गर्न पाइने व्यवस्था छ । बैंक/वित्तीय संस्थाको पछिल्लो वासलात हेर्दा पुँजी र निक्षेपको अनुपात १४ प्रतिशत र कुल सम्पत्ति निक्षेपको अनुपात १२८ प्रतिशत रहेको छ ।

यस अवस्थामा कर्जासँंग प्राथमिक पुँजी तथा निक्षेप अनुपात बढीमा ८० प्रतिशत हुनुपर्ने प्रावधानलाई कर्जा निक्षेप अनुपात ९१.२ प्रतिशत र संगठित संस्थाको सेयर तथा डिबेन्चरमा निक्षेपको ४.२ प्रतिशतमात्र लगानी गर्न पाइने भन्न सकिन्छ । तसर्थ निक्षेपको १२८ प्रतिशत रहेको सम्पत्तिमा कर्जा ९१.२ प्रतिशत बढीमा, सेयर लगानी ४.२ प्रतिशत बढीमा र स्थायी तथा अन्य सम्पत्तिमा १० प्रतिशत लगानी हुँदा न्यूनतम पनि तरल सम्पत्तिमा २२.६ प्रतिशत लगानी गर्नुपर्ने देखिन्छ । अहिले बैक/वित्तीय संस्थाको कर्जा र प्राथमिक पुँजी तथा निक्षेप अनुपात लगभग ८० प्रतिशतको रहेको अवस्थामा बैंक/वित्तीय संस्थाले थप निक्षेप परिचालन नगरी थप कर्जा परिचालन गर्नसक्ने स्थिति छैन ।

बैंकले तोकेको न्यूनतम वैधानिक तरलता अनुपातभन्दा धेरै सम्पत्ति तरल सम्पत्तिमा राख्नुपर्ने अवस्था छ । यस्तो अवस्थामा केन्द्रीय बैंकले प्रवाह गर्ने तरलता बैंकहरूले तरल सम्पत्ति विविधीकरण अथवा तरल सम्पत्तिको आय वृद्धि गर्न अथवा तरलतामा नगदको मात्रा व्यवस्थापन गर्नमात्र प्रयोग गर्छन् । यसले अन्तरबैंक ब्याजदरलाई प्रभावित गर्न सक्छ । तर कर्जा तथा निक्षेपको व्याजदरलाई असर पार्दैन । बजार ब्याजदरलाई प्रभाव पार्न लगानी गर्नसक्ने क्षमतामा परिवर्तन ल्याउन सक्नुपर्छ । साथै अत्यधिक रूपमा तरल सम्पत्ति राख्नुपर्दा उक्त लागतसमेत सीमित कर्जाबाट पूर्ति गर्नुपर्दा ब्याज बढी लिनुपर्ने हुन्छ । तसर्थ कर्जा निक्षेप अनुपात सम्बन्धित व्यवस्था पुनरावलोकन नगरी बैंकले ब्याजदरलाई आफ्नो नियन्त्रणको दायरामा राख्न सक्ने देखिँदैन ।

बैंकहरूले अत्यधिक रूपमा अस्थिर प्रकृतिका गैरनिक्षेप परिचालन गरेका कारण २००८ को मन्दी निम्तिएको हुँदा संस्थामा स्थायी प्रकृतिको स्रोतको आपूर्ति बढाउन कर्जा निक्षेप अनुपातको व्यवस्था सुरु गरिएको थियो । तर अहिले कर्जा निक्षेप अनुपातले कर्जा तथा निक्षेपको अवस्था, समयावधि, विविधीकरण र स्थायित्वजस्ता प्रवृतिलाई महत्त्व नदिने हुँदा धेरै मुलुकले यस व्यवस्थालाई त्यागेको देखिन्छ ।

त्यसैले पनि तरलता जोखिम कम गर्न वासेल ३ ले सिफारिस गरेको लिक्विडिटी कभरेज अनुपात, नेट स्टेवल फन्डिङ अनुपात र तरलता अनुगमन गर्ने मापदण्ड सम्बन्धी व्यवस्था पूर्णरूपमा कार्यान्वयनमा ल्याई कर्जाको पुँजी तथा निक्षेप अनुपात सम्बन्धी व्यवस्थालाई त्याग्न जरुरी छ । योसंँगै एक वर्षभित्र बुझाउनुपर्ने सावाँ–ब्याज र आम्दानीको अनुपातको उच्चतम सीमालाई कार्यान्वयनमा ल्याई धितोमा आधारित कर्जालाई आम्दानीमा आधारित बनाई कर्जा जोखिम कम गर्न‘पर्ने देखिन्छ । यस व्यवस्थाले सट्टेबाजी क्षेत्रमा गएका कर्जाको ब्याज तिर्दै नवीकरण गरी ओगटेर राख्ने कर्जाको माग कम हुने, तरलता व्यवस्थापन स्थिर हुने र कर्जा ब्याजप्रति बढी लचक हुनुका साथै उत्पादनशील क्षेत्रमा बढीभन्दा बढी कर्जा परिचालित हुने देखिन्छ ।

पौडेल नेपाल राष्ट्र बैंकका उपनिर्देशक हुन्।
यो लेखकको व्यक्तिगत विचार हो ।
sushil.poudel@gmail.com

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार २९, २०७५ ०७:५२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

‘प्रेम गर्नेहरूले हेरिदिए पुग्छ’

सुशील पौडेल

काठमाडौँ — बायोपिक प्राय: सेलेब्रिटी वा प्रतिष्ठित व्यक्तिका लेखिन्छन्, बनाइन्छन् । सर्वसाधारणका कथा उनीहरूसँगै मरेर जान्छन् । कहानी सर्वसाधारणका सामान्य नै हुन्छन् भन्ने त हैन तर त्यसमा जनचासो नहुने डर हुन्छ । कतै यस्तै डर निर्देशक मिलन चाम्सलाई पनि त छैन ? यसै साता रिलिज हुने ‘बोबी’ मा ललितपुरका उमेश थापा र पोखराकी कविता गुरुङबीचको लभस्टोरीलाई उठाइएको छ ।

मुना–मदन, लैला–मजनु वा रोमियो–जुलियटको प्रेमकथामा सम्मोहित हुँदै आएका दर्शकहरू आम रूपमा अपरिचित उमेश–कविताको लभस्टोरीप्रति कति उत्साहित होलान् ?

उक्त फिल्मका निर्देशक चाम्सलाई ‘यस्तो प्रश्नको रत्तीभर डर छैन’ ।

यति बेला उमेश र कविता नर्वेमा बस्दै आएका छन् । केहीअघि मात्रै निर्देशक चाम्स नर्वे भ्रमणका क्रममा कवितासँग भेटिए । कुरैकुरामा कविताले ठट्टा गरिन्, ‘दाइ, तपार्इं लभस्टोरी फिल्म बनाउनुहुन्छ । हामी बूढाबूढीको लभस्टोरी पनि कम्ता खतरा छैन है ।’ कविताको कुरा सुरुमा सामान्य ठट्टाकै रूपमा लिएका चाम्सले जब ‘कथा’ सुन्दै गए, दिमागमा चित्र चल्दै जान थालेछ । त्यहींबाट कविताको कथामा फिल्म बनाउने घोषणा गरेर स्वदेश फर्किए । मुख्य कलाकार पनि तय गरे, उमेश र कविता नै ।

‘मलाई आफ्नो कथा सुनाइरहँदा पनि कविता तारन्तार रोएकी थिइन् । लाग्यो, त्यो कथामा उनीहरूले जत्तिको फिल सायदै कुनै कलाकारले दिन सक्लान्,’ चाम्सले कान्तिपुरसँग भने । आखिर भएछ पनि त्यस्तै । सुटिङ दौरान यी दुईलाई सिनका बारेमा बताएपछि न संवादको जरुरी पथ्र्यो, न अवस्थाको । दुवै एकाएक फ्ल्यासब्याकमा जान्थे र मुडले उनीहरूलाई पछयाउँथ्यो । सुटिङमा सबैभन्दा धेरै आँसु झार्नेमा कविता भइछन् भने उमेश पनि थुप्रै पटक रोएछन् । ‘सुटिङभरि ग्लिसरिनको आवश्यकता नै परेन,’ चाम्सले थपे ।

कविता काकाको घरमा हुर्कंदै थिइन् । टमब्वाई पाराकी उनी केटी साथीको ग्याङ लिएर १८ वर्षे जोबन काटिरहँदा एक दिन हट्टाकट्टा ज्यानको लोभलाग्दो केटासँग स्विमिङ पुलमा देखादेख भयो । झन्डै दुई दशकअघिको उमेशसँगको भेट प्रसंग कोट्टयाउँदै कविताले सुनाइन्, ‘त्यो बेला मलाई उमेशको ज्यानले तान्यो ।’ तर उमेशले कवितालाई बालै दिएनन् । भनिन्, ‘उसका सबै साथीहरू आएर मसँग बोले, तर ऊ आएन । स्विमिङ पुलभरिकै हयान्डसम मै हुँ जस्तो एटिच्युड देखायो । पहिलो भेटमै झगडा परेको थियो ।’

कवितालाई पछि त्यही झगडा नै प्रिय लागेछ । घर पुगेपछि उमेशसँगको घटनाको यादले पिछा नै छोडेन । आखिर यो जोडी एक हजार रुपैयाँ सापटी मागेर भाग्ने अवस्थामा पुग्यो । धनी परिवारकी गुरुङकी चेली गरिब क्षेत्री परिवारमा एकाएक बुहारी भएर भित्रिइन् ।

त्यो बेलाको कविताको अवस्था अहिले सम्झँदा पनि उमेश भावुक हुन्छन् । ‘आफ्नै पाराको ड्रेसअप गरेर हिँड्ने केटी एकाएक धोती लगाएर घर लिप्नुपर्दा कस्तो भयो होला ? जबकि उनको घरमै तीनचार जना मान्छे काम गर्ने नै थिए । हामी केटा मान्छे त विदेश जान्छौं, पैसा पठाइदिन्छौं, हाम्रै पैसाले घर चलेको छ ठान्छौं, तर घर चलाउने त नारीले रहेछ,’ उमेशले भने, ‘त्यसैले यो फिल्म विदेशमा बसेर काम गर्ने दाजुभाइले पनि आफ्नो परिवारसँग बसेर हेर्नुपर्ने फिल्म हो जस्तो लाग्छ । सुटिङका दौरान मैले ती दृश्यहरू देखिरहँदा आफैंलाई पश्चात्ताप अनुभव भयो । फिल्म हेरेपछि विदेशमा बस्नेहरूलाई पनि बरु दु:ख गरौं तर पतिपत्नी सँगसँगै बसौं भन्ने लाग्छ । बोबी हेरेपछि उहाँहरूले पनि आफ्नी पत्नीलाई, आमाबुबालाई, परिवारलाई झन् बढी माया गर्नुहुन्छ होला, आदर गर्नुहुन्छ होला ।’

उमेशले ‘बोबी’ लाई आफू दुईबीचको प्रेमकथा भन्नुभन्दा प्रेमका लागि कविताले गरेको संघर्ष भन्न रुचाए । पत्नीलाई घर भित्र्याएर नर्वे फर्किएका उमेशले त्यस बेला पत्नीका दु:ख/पीडा जति सुनाइयो, त्यति बुझे । सुटिङ चलिरहँदा भने उनले पत्नीका रिल भोगाइलाई रियल ठानेर आत्मसात् गरे । ‘मेरा आँखा सुटिङमै खुले । सुन्नु र आफ्नै आँखाले देख्नुमा धेरै फरक हुने रहेछ । हामी सेटमै फ्ल्यासब्याकमा जान्थ्यौं । सुटिङमा धेरै पटक कन्ट्रोल गर्न नसकेर आँसु झरेको छ,’ उमेशले भने, ‘त्यो संघर्षको समय धेरै नराम्रा फिलिङ आएका थिए । मेरो कारण डल्लु (कविता) ले दु:ख पाई भने जस्तो मनमा आउँथ्यो । मेरी बूढी नै लच्छिनकी भएर हो कि, आखिर सबै कुरा राम्रो नै भएर गयो ।’

उनी पनि सायद कवितालाई माया गर्नैका लागि जन्मेका थिए, त्यसैले ‘नर्वेमा वार्षिक ९० लाख रुपैयाँको जागिर’ लत्याएर फर्के । ‘मलाई डल्लुसँगै बस्नु थियो, जसका लागि भनेर यत्रो दु:ख गरें, उनीहरूसँगै बस्न पाइनँ भने आखिर के काम ?’ पछि उनीहरू दुवै नर्वे नै गए ।

फिल्ममा विजय लामाले नायिकाको काकाको भूमिका खेलेका छन् । कविता उमेशसँग भाग्दा छोरीजस्तै गरी माया दिएका काकाको मनमा कत्रो पहिरो गयो होला ? विजयले अभिनय गरिरहँदा भने कविता साँच्चै दु:खी भइछन् । ‘त्यो बेला पोखराको सुटिङ छोडेर मलाई काकाको खुट्टा समाएर रुने चाहना भएको थियो,’ यसो भनिरहँदा उनको गला अवरुद्ध भयो । उमेशले पत्नीलाई सम्हाले । उनीहरूका १४ वर्षे छोरा पनि भावुक देखिए ।

‘तेरो छोरी पोइल गई भनेर अरूले काकालाई भन्दा उहाँको मनमा के बितेको थियो होला ? सुटिङमा उहाँ (विजय लामा) मा काकाकै झल्को पाएँ । त्यो सिनमा मलाई मात्र हैन, काकालाई समेत एकदमै गाह्रो भएको थियो ।’ कविताले यसो भनिरहँदा लामाले समर्थन जनाए । तैपनि कविताको मनमा गुनासो त बाँकी नै थियो । पोखिन्, ‘त्यत्ति हो, म आफूले मन पराएको मान्छेसँग भागेकी त थिएँ, तर उहाँहरूले त्यसलाई ठूलो इस्यु बनाएर आफ्ना लागि म मरेको भन्नुभएछ । त्यसपछि मैले पनि संकल्प गरें( ठिकै छ, कुनै दिन मैले पनि बाँचेर देखाइदिन्छु ।’

कविताले थपिन्, ‘यो फिल्म काकालाई देखाउन मन छ । त्यसपछि मेरी सासु र अरू परिवारलाई । ‘बोबी’ बाट मैले सबैभन्दा आशा गरेको कुरा, कुनै बेला हामीले हाम्रो फयामिलीलाई बुझाउन नसकेको कुरा र उहाँहरूले हामीलाई बुझाउन नसकेको कुरा फिल्मले देखाइदिन्छ कि ? फिल्म हेरेर मेरा काका धुरुधुरु नरोए पनि आँखामा आँसु छचल्कियो भने त्यो नै सफलता हुनेछ ।’

निर्देशक चाम्सले पनि थपिहाले, ‘यो फिल्ममा न स्टार छन्, न उमेश र कवितालाई नै हेर्न भनेर त्यति दर्शक आउलान्, फिल्मले पैसा कमाओस् वा नकमाओस्, उति मतलब छैन । प्रेम गर्नेहरूलाई यसले आफ्नै कथा भनिरहेको अनुभव दिन सक्यो भने फिल्म सफल भएको ठान्नेछु ।’

प्रकाशित : असार २८, २०७५ १०:१९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT