मिनिस्टर

विमल निभा

काठमाडौँ — '१'‘म म्मी–मम्मी ।’‘के सोमान बाबु ?’‘यता आउनोस् त ।’‘के भयो ?’‘भित्र कोही छ, मम्मी ।’ ‘कहाँ बाबु ?’‘किचेनमा मम्मी ।’‘को छ, किचेनमा ?’‘चोर हो, मम्मी ।’

‘होइन होला बाबु ।’
‘घारघार–घुरघुर गरिरहेको छ, मम्मी ।’
‘हो र ?’
‘अघिदेखि नै साउन्ड आइरहेको छ ।’
‘मिनिस्टर होला बाबु ।’

'२'
‘सोनाली मेडम, सोनाली मेडम ।’
‘के राममाया ?’
‘सोनाली मेडम, यो त भएन नि !’
‘के भयो राममाया ?’
‘यो के गर्नुभएको हो ?’
‘किन, के भयो ?’
‘हाम्रो कुखुरालाई यस्तो गर्नुभयो त मेडम ?’
‘होइन, के भन्न खोजेकी राममाया ?’
‘आज पनि हाम्रो कुखुराको चल्ला हरायो ।’
‘यसमा म के गर्न सक्छु, राममाया ?’
‘यो के भन्नुभएको मेडम ?’
‘होइन, प्रस्टसँग भन राममाया ।’
‘हाम्रो कुखुरा हराएको प्रस्ट छ नि मेडम ।’
‘कसरी हरायो राममाया ?’
‘कसरी नि, मिनिस्टरले ।’

'३'
‘मम्मी–मम्मी ।’
‘के छोरी ?’
‘मेरो नयाँ स्कार्फ देख्नुभयो ?’
‘अहँ देखिनँ, के भयो ?’
‘नयाँ स्कार्फ देख्दिन, मेरो रातो फ्रक पनि च्यातिएको छ मम्मी ।’
‘होइन, के भइरहेको हो यो ?’
‘के भइरहेको भन्ने मम्मी ?’
‘त्यही त, के भइरहेको हो यो ?’
‘मम्मीलाई थाहै छ नि !’
‘मिनिस्टरले गरेको हो छोरी ?’
‘त्यसैले त होला नि !’
‘यो मिनिस्टर पनि.......।’

'४'
‘प्रोफेसरसाब ।’
‘के डियर ?’
‘अब त अति नै भयो ।’
‘के भयो डियर ?’
‘ड्राइङरुममा जताततै फोहोर छ ।’
‘कसरी फोहोर भयो ?’
‘अस्ति पूजाकोठामा पनि यस्तै फोहोर भएको थियो ।’
‘होइन, कसरी फोहोर भयो त डियर ?’
‘हजुरकै मिनिस्टरले गर्दा नि, अरु कसले ?’
‘मेरो मिनिस्टर कसरी भयो ?’
‘हजुरले नै मिनिस्टर नाउँ राख्नुभएको होइन ?’
‘तर मिनिस्टरलाई आफ्नो बसको घरबाट सानोमै तिमीले ल्याएको होइन डियर ?’
‘हो, तर निकै क्युट छ भनी मिनिस्टर नाउँ हजुरले नै राख्नुभएको हो नि !’
‘त्यो त हो, म त प्राइमिनिस्टर नै राख्न चाहन्थेंँ, तर लामो नाउँ हुने भएकोले मिनिस्टर मात्रै राखियो ।’
‘हजुरको मिनिस्टरले जताततै उधुम मच्चाइरहेको छ ।’
‘के उधुम गर्‍यो, मिनिस्टरले ?’
‘छोरी गिन्नीको फ्रक च्यातिदियो ।’
‘हो र डियर ?’
‘छिमेकी राममायाको कुखुराको चल्ला चोर्ने गरिरहेको छ ।’
‘अब मिनिस्टरलाई यसरी खुला छाड्नु भएन ।’
‘के गर्ने त प्रोफेसरसाब ?’
‘बेसरी बाँधेर राख्नुपर्‍यो ।’
‘सधैंभरि कसरी बाँधेर राख्ने, अनि फेरि हजुरको प्यारो मिनिस्टरलाई ?’
‘तिम्रो पनि त हो नि मिनिस्टर डियर ।’

'५'
‘समात–समात ।’
‘के भयो हँ ?’
‘समात–समात ।’
‘कसलाई समात्ने ?’
‘त्यो बदमास मिनिस्टरलाई ।’
‘के गर्‍यो मिनिस्टरले ?’
‘आज पनि हाम्रो कुखुराको चल्ला मार्‍यो ।’
‘समात–समात ।’
‘भाग्न नपाओस् मिनिस्टर ।’
‘समात–समात ।’
‘फेरि भाग्यो मिनिस्टर ।’
‘समात–समात ।’
‘अब त मिनिस्टरलाई नसमाती छाड्दिन ।’
‘समात–समात ।’
‘म्याउँ–म्याउँ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ २५, २०७६ ०७:४०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

कृषि, क्रिकेट र ब्यारेक

कमलजङ्ग कुँवर

क्रिकेटको विश्वकप चलिरहेको छ । सन् १९९२ को विश्वकप क्रिकेट हुँदा म वन विज्ञान अध्ययन संस्थानमा स्नातक अध्ययन गर्दै थिएँ । क्रिकेट नबुझे पनि साथीहरूसँग मैले पनि क्रिकेट खेल हेर्न थालेंँ । हेर्दाहेर्दै क्रिकेटबारे बुझ्न थालेंँ अनि हेर्ने बानी लाग्यो । अहिले चितवनमा विश्वस्तरकै सुविधा सम्पन्न क्रिकेट रंगशाला बन्न सुरु भएको छ । भोलि विश्वका ठूला खेल यही रंगशालामा भइदिए !

चितवन र क्रिकेट खेलको सम्बन्ध घनिष्ट छ । गैँडा संरक्षणका लागि चितवन विश्वमै प्रख्यात छ, क्रिकेट संघको लोगोमा पनि गैँडा छ । चितवनमा रंगशाला निर्माण अहिले सञ्चार माध्यम र सामाजिक सञ्जालमा ठूलो बहसको विषय बनेको छ ।

म पढेको गौरीशंकर माध्यमिक विद्यालयमा कृषि विषय पठन–पाठन हुन्थ्यो । २०३० को दशकमा म सानो कक्षामा पढ्थेंँ । त्यतिबेला लुम्ले कृषि केन्द्र र मालेपाटनको वागवानी केन्द्रमा कृषि र वागवानीबारे बुझाउन शैक्षिक भ्रमणमा लगिन्थ्यो । हिँडेरै पुग्न सकिन्थ्यो, त्यहाँ । पशु सम्बन्धी ज्ञानका लागि मझेरीपाटनको भेँडीफारममा लगिन्थ्यो ।

अलि ठूलो कक्षामा पुगेपछि तनहुँ, खैरेनीटारको कृषि फारममा लगिन्थ्यो । कास्की र वरपरका अरु जिल्लाका विद्यालयबाट शैक्षिक भ्रमणको रोजाइमा पनि अक्सर यिनै स्थान पर्थे । बच्चामा वागवानी, कृषि, पशुफारम घुम्न पाउँदा अलौकिक आनन्दको अनुभूति हुन्थ्यो । वन विज्ञानमा प्रविणता प्रमाणपत्र तह पहिलो वर्षमा कृषि विषय पढ्नुपर्छ । २०४५ सालमा क्याम्पसले रामपुरको कृषि क्याम्पसस्थित नमुना परीक्षणस्थलमा शैक्षिक भ्रमण गराएको स्मरण ताजै छ ।

मैले वागवानीबारे ज्ञान हासिल गरेको मालेपाटनमा द्वन्द्वकालमा सशस्त्र प्रहरी बलको गण बस्यो । मान्छेलाई जीवन दिने फलफूलको अध्ययन तथा अवलोकन गर्ने उक्त थलोमा अहिले मान्छेको जीवन सिध्याउने गोलाबारुद राख्ने कोत, पड्काउने मानिस बस्ने व्यारेक र पेट्रोल पम्प आसिन छन् । मेरो घर जाने बाटैमा पर्ने त्यो ठाउँ पुग्दा जहिल्यै मेरो मन अमिलो हुन्छ । नाम कहलाएको वागवानी केन्द्र किन अर्कै प्रयोजनको रोजाइमा पर्‍यो होला भनेर ।

वन विज्ञान पढ्दा अन्डा सस्तो पाइने भेँडीफारमसम्म हिँडेर जान्थ्यौँ । त्यहाँको केही जग्गामा समेत अहिले सशस्त्र प्रहरी बलको गण रहेछ । सडकबाटै देखिने खैरेनीटारको कृषि अनुसन्धान केन्द्रमा द्वन्द्वकालमै नेपाली सेनाको बाहिनी राखियो । कृषिप्रधान देशमा कृषिकै अध्ययन, अनुसन्धान हुनुपर्ने ठाउँमा किन ब्यारेक राख्नका लागि पटक–पटक हस्तक्षेप हुन्छ, सोचनीय विषय छ ।

अहिले फेरि कृषि–वन विश्वविद्यालय रामपुरको जग्गामा कृषिको अध्ययन–अनुसन्धान हुनुपर्ने ठाउँमा क्रिकेटको रंगशाला बन्ने भयो । यसको चर्चा चलेदेखि नै मलाई खल्लो लागेको थियो, अर्कै ठाउँमा बनाए पनि हुन्थ्यो नि भनेर । कृषि अध्ययन–अनुसन्धान गर्ने ठाउँमा व्यारेक र रंगशाला, अन्न उत्पादन गर्ने ठाउँमा कंक्रिटको जंगल, चुरे विनाशबाट तराईको उर्वर कृषि भूमिको मरुभूमिकरण भएको देख्दा लाग्छ– यो देशमा के हुनलाग्यो ? रंगशाला बनाउन जरुरी छ, तर यसका लागि फलफूल, अन्नपातको अनुसन्धान गर्ने ठाउँ नै रोज्नुपरेको हो ?

हामी भौतिक विकासले पछि छौं । खानका लागि प्रशस्त अन्न छैन । देशमा जबर्जस्ती युद्ध थुपार्ने र हतियारको व्यापार गर्ने खेलमा हामीले कतै हतियार खरिद र व्यारेक निर्माणका लागि अर्बौं खर्च गरेका त छैनौं ? भोलि हतियार किन्दा र विदेशबाट खानेकुराका आयात गर्दा बजेट सकिएर देशै टाट उल्टिने त होइन ? डल्ला फ्याँक्न र गोला पड्काउने शक्ति आर्जन गर्न पनि अन्नपात, फलफूल त चाहिन्छ नै । भोको पेटले डल्लाफ्याँक्न र गोला पड्काउन सक्दैन होला ।

रंगशालाको नामकरणको पनि चर्चा छ । खेल भनेको पनि एक किसिमको वैध ‘युद्ध’ नै हो । यस्तो ठाउँमा पनि शान्तिका अग्रदूत भगवान् गौतम बुद्धको नाममा रंगशालाको नामकरण गर्नु कति सान्दर्भिक होला ? सहर बजारमा बुद्ध मिटसप, बजरंगी माछा पसल राखेको देख्दा पनि मलाई अचम्म लाग्छ ।

सुनेको थिएँ, क्रान्तिपश्चात चीनमा माओको प्रभाव यस्तो रह्यो कि खेलकुद विकासका लागि समिति बनाउने क्रममा अध्यक्षको नाम प्रस्ताव गर्न भन्दा बैठकका सहभागीहरूले अध्यक्ष माओ भनेका थिए रे । माओकालमा चीनमा अध्यक्ष भन्ने बित्तिकै जुनसुकै संघ–संस्थाको नाम पनि माओ भनेजस्तै नेपालमा पनि जस्तोसुकै प्रयोजन होस्, बुद्धकै नाम राख्ने भन्ने विचार आउनु कति उचित हो ?

कलाकारद्वय सिताराम कट्टेल र कुञ्जना घिमिरे अर्थात् धुर्मुस–सुन्तलीले चाहँदा बस्ती र रंगशाला बनाउने योजना साकार हुन सम्भव छ भने कृषिको विकासका लागि पनि उचित स्थान छनोट गरी अध्ययन–अनुसन्धान गर्ने ठाउँ बनाउनसकेमा सबैको हित हुनसक्छ ।
कृषि अध्ययन–अनुसन्धान हुने ठाउँमा सेना र प्रहरीका व्यारेक बस्दै जाने र रंगशाला बन्न थाल्ने हो भने कृषिप्रधान देशको हालत के होला ?

कृषि अनुसन्धान र उत्पादन बढाउने कार्यक्रम अगाडि बढाउन र गोलाबारुदको आयात र प्रयोग न्यून गर्नसके मात्र बुद्ध जन्मेको देशले विश्व समुदायलाई दिने सन्देशको सार्थकता होला । क्रिकेट रंगशालाका लागि जग्गा खरिद गर्ने पैसाको जोहो गर्नसक्ने सामर्थ्य राख्ने धुर्मुस–सुन्तलीजीलाई मेरो विनम्रतापूर्वक अनुरोध— क्रिकेट रंगशाला चितवनमै बन्नुपर्छ, तर कि अर्को जग्गामा कित कृषि अनुसन्धानचाहिँ अर्को जग्गामा ।

प्रकाशित : जेष्ठ २५, २०७६ ०७:३९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT