बैंकहरूको खराब कर्जा घट्यो

यज्ञ बञ्जाडे

काठमाडौं — वाणिज्य बैंकहरूले खराब कर्जा अनुपात घटाएका छन् । एक वर्षको अवधिमा वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा औसत ० दशमलव २९ प्रतिशत विन्दुले घटेको छ । आर्थिक वर्ष ०७२/७३ पुसको तुलनामा यस वर्ष ७ वटा वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा बढे पनि २१ वटाको घटेको छ । तर, औसतमा वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा घटेको बैंकहरूद्वारा प्रकाशित दोस्रो त्रैमासको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणमा उल्लेख छ ।

०७२ पुसमा १ दशमलव ९४ प्रतिशत रहेको बैंकहरूको औसत खराब कर्जा गत पुसमा १ दशमलव ६४ प्रतिशत झरेको छ । तर, गत असारको तुलनामा पुससम्ममा यस्तो खराब कर्जा बढेको देखिन्छ । गत असारमा वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा औसतमा १ दशमलव ५६ प्रतिशत थियो ।

बैंकहरूले विगतबाट पाठ सिक्दै संयमित तरिकाले लगानी गरेकाले पछिल्ला वर्षमा खराब कर्जामा उल्लेख्य सुधार भएको बैंकर्स संघका उपाध्यक्ष एवं बंगलादेश बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत ज्ञानेन्द्र ढुंगानाले बताए । ०७२ को विनाशकारी भूकम्प र नाकाबन्दीका कारण बैंकिङ व्यवसायमा परेको असर न्यूनीकरणका लागि राष्ट्र बैंकले दिएको कर्जाको पुन: संरचना, पुनर्तालिकीकरणलगायत सुविधा पनि खराब कर्जा घट्नुको प्रमुख कारण भएको उनले जनाए । ‘कर्जा विस्तारको मामलामा बैंकहरू निकै सचेत हुन्छन्,’ उनले भने, ‘सजिलै कर्जा डुब्दैन भन्ने लागेपछि मात्र उनीहरूले ऋण प्रवाह गर्छन् ।’ यस कारण खराब कर्जामा उल्लेख्य सुधार भएको उनले दाबी गरे ।

हाल तरलता अभावले ब्याजदर धेरै माथि पुगिसकेकाले आउँदा दिनमा खराब कर्जा बढ्ने सम्भावना बढदै गएको उनले बताए । ‘छोटो समयमा उच्च दरले ऋणको ब्याजदर बढेको छ,’ उनले भने, ‘यस्तो अवस्थामा खराब कर्जा बढ्ने सम्भावना धेरै हुन्छ । बैंकहरू त्यसतर्फ सचेत बन्नुपर्छ ।’ बढ्दो ब्याजले चुनौती थपिँदै जानेछ ।

आवश्यक कागजातसहित प्रक्रिया पुर्‍याएर कर्जा प्रवाह र राष्ट्र बैंकको प्रभावकारी नियमन व्यवस्थाको कारण बैंकहरूको खराब कर्जा घटेको एक वाणिज्य बैंकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतले बताए । उनले भने, ‘कुनै विशेष अवस्थामा बाहेक बैंकहरूको खराब कर्जा बढ्ने सम्भावना न्यून हुन्छ ।’

बैंकहरूले सार्वजनिक गरेको दोस्रो त्रैमास (आधा वर्ष) को वित्तीय विवरणअनुसार २१ वटा बैंकको खराब कर्जा घटेको छ । उक्त अवधिमा सानिमा बैंकको खराब कर्जा सबैभन्दा कम छ । यो बैंकको खराब कर्जा ०.०१ प्रतिशत मात्र छ । ०७२ पुसमा यस्तो कर्जा ०.०५ प्रतिशत थियो । यस्तै नेपाल एसबीआई, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड, माछापुच्छ्ेर र सेञ्चुरी बैंक क्रमश: कम खराब कर्जा हुने प्रमुख पाँच बैंक बन्न सफल भएका छन् । तर, एभरेस्ट, लक्ष्मी, सिद्धार्थ, एनमएमबी, सिभिल, एनसीसी र जनाता बैंकको खराब कर्जा सामान्य बढेको छ । खराब कर्जा बढे पनि सबै बैंकहरूले राष्ट्र बैंकको निर्देशन पालना गरेका छन् । राष्ट्र बैंकको निर्देशनअनुसार बैंकहरूलाई अधिकतम ५ प्रतिशतसम्म खराब कर्जा जोखिममुक्त मानिन्छ । यो अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता पनि हो ।

खराब कर्जा बढेका बैंकहरूमध्ये एनसीसी र सिभिल बैंक छन् । गत पुस मसान्तमा एनसीसी बैंकको खराबकर्जा ४ दशमलव ८४ प्रतिशत छ । ०७२ पुसमा यस्तो कर्जा १ दशमलव ३० प्रतिशत थियो । दोस्रो त्रैमासको विवरण अन्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूसँग मर्जरपछिको पहिलो एकीकृत वासलात भएकाले खराब कर्जामा वृद्धि देखिएको बैंक स्रोतले बताए । यसैगरी ०७२ पुसमा २ दशमलव १४ प्रतिशत रहेको सिभिल बैंकको खराब कर्जा गत पुसमा ४ दशमलव ४५ प्रतिशत थियो ।

निजी बैंकहरूको तुलनामा धेरै खराब कर्जा राख्दै आएका सरकारी स्वामित्वका नेपाल बैंक, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र कृषि विकास बैंकहरूको खराब कर्जा पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेख्य रूपमा घटिरहेको छ । गत पुससम्म राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको खराब कर्जा २.७५, नेपाल बैंकको २.८५ र कृषि विकास बैंकको ३.८२ प्रतिशत छ । ०७२ पुसमा ती बैंकहरूको खराब कर्जा क्रमश: ३.४०, ३.८५ र ५.३६ प्रतिशत थियो ।

प्रकाशित : फाल्गुन ६, २०७३ ०९:१६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

गोलभेंडा २ रुपैयाँ किलो

- दशकयताकै सस्तो - भारतीय भित्रिएपछि स्थानीय किसान मर्कामा
अमन कोइराला

सर्लाही — यहाँका किसानले गोलभेडा प्रतिकिलो २ रुपैयाँमा बिक्री गर्न थालेका छन् । भारतीय गोलभेडा भित्रिएपछि स्थानीय उत्पादनले भाउ नपाएको हो । एक दशकयताकै सस्तो मूल्यमा किसानले यस वर्ष गोलभेडा बेचेका छन् । खर्चिलो र निकै मिहिनेतले उत्पादन हुने गोलभेडा बेचेर लागतसमेत उठाउन नसकेको किसानको गुनासो छ ।

यहाँका किसानले गोलभेडा प्रतिकिलो २ रुपैयाँमा बिक्री गर्न थालेका छन् । भारतीय गोलभेडा भित्रिएपछि स्थानीय उत्पादनले भाउ नपाएको हो ।

एक दशकयताकै सस्तो मूल्यमा किसानले यस वर्ष गोलभेडा बेचेका छन् । खर्चिलो र निकै मिहिनेतले उत्पादन हुने गोलभेडा बेचेर लागतसमेत उठाउन नसकेको किसानको गुनासो छ । किसान बिन्देश्वर महतोले गोलभेडा बेचेर टिप्ने र ढुवानी गर्ने खर्चसमेत नपुगेको बताए । ‘खेतमै जानु बेकार भइसक्यो,’ उनले भने, ‘टिप्ने र ढुवानी गर्नेलाई दिन पनि पुग्दैन ।’ यस वर्ष सुरुदेखि नै गोलभेडाले भाउ पाएन । रोप्ने बेला असोजमा पानी परेर यस वर्ष उत्पादन नै ढिला भएको थियो ।

भारतीय गोलभेडा बजारमा आएपछि स्थानीय उत्पादन सुरुदेखि नै सस्तो हुन पुगेको उनले बताए । किलोको ५० रुपैयाँसम्म सजिलै बिक्री हुने गोलभेडा सस्तिएर किलोको २ रुपैयाँमा झरेको छ । सर्लाहीबाट दैनिक १ लाख किलोभन्दा बढी गोलभेडा काठमाडौंलगायतका ठूला सहरमा पुग्छ ।

गोलभेडाको भाउ घट्दा किसानलाई दैनिक लाखौं घाटा हुन्छ । ‘किलोमा एक रुपैयाँ घट्दा पनि किसानले पाउने रकममा १ लाख घाटा हुन्छ,’ महतोले भने, ‘हजारौं किसानको रोजीरोटी र जीवनसँग जोडिएको खेती हो । उल्टै घाटा खाएपछि त किसान टाट पल्टिने अवस्था आयो ।’ गोलभेडाका थोक व्यापारी रामदरेश चौधरीले भारतीय उत्पादन भित्रिएका कारण नै यस वर्ष भाउ बिग्रिएर किसानलाई घाटा भएको बताए । ‘भारतीय गोलभेडाले नै बजारमा भाउ घटायो,’ उनले भने, ‘यस वर्ष किसानलाई गोलभेडा खेतीबाट निराशा मात्र हात लाग्यो । लगातार भाउ घटेकाले व्यापारी पनि घाटामा परे ।’

सिँचाइ सुविधा नभए पनि जिल्लाका उत्तरी भेगमा ठूलो परिमाणमा गोलभेडा खेती हुन्छ । गोलभेडा खेतीले किसानको जीवनस्तर उकासेको थियो । यस वर्ष भाउ घटेपछि किसानले ठूलो नोक्सानी बेहोर्नुपरेको छ । नवलपुरका व्यापारी शम्भु चौधरीले व्यापार सुरु गरेको १३ वर्षमा पहिलोपल्ट गोलभेडा यति सस्तो भएको बताए । ‘किसान र हामी व्यापारी पनि घाटामा परेका छौं,’ उनले भने । उनले भारतीय गोलभेडा भित्रिन रोक्नुपर्ने सुझाए ।

प्रकाशित : फाल्गुन ६, २०७३ ०९:१६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT