गुणस्तरहीन काम गर्ने ठेकेदारलाई उन्मुक्ति

मध्यपहाडी लोकमार्ग आयोजनाको लापरबाहीले पुलमा भ्वाङ
सुशासन समितिको निर्देशनसमेत पालना भएन
ज्योति कटुवाल

दैलेख — राष्ट्रिय गौरवको मध्यपहाडी लोकमार्ग आयोजनाअन्तर्गत पर्ने दैलेखको पादुकाखोला पुलमा निर्माण सम्पन्न भएकै वर्षदेखि भ्वाङ परेको छ । तीन वर्षअघि निर्माण सम्पन्न भए पनि भ्वाङ मर्मत–सुधार नगरेरै ठेकेदारले आयोजनालाई पुल हस्तान्तरण गरेका छन् । ०६८ देखि निर्माण सुरु गरेको महालक्ष्मी/जयदेवी/एसएस जेभीले ०७१ भदौमा आयोजनालाई हस्तान्तरण गरेको हो ।

पुलको दायाँ–बायाँ परेका ठूल्ठूला भ्वाङका कारण यातायात सञ्चालन हुन नसकेपछि त्यति बेलै स्थानीयवासीले विरोध गरेका थिए । तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी पीताम्बर घिमिरेको संयोजकत्वमा रहेको जिल्ला सुशासन, अनुगमन तथा सुपरिवेक्षण समितिसमक्ष बारम्बार गुनासो गरिएको थियो । गुनासाका आधारमा व्यवस्थापिका संसद्को सुशासन समितिका सदस्य एवं दैलेख–१ का सांसद अम्मरबहादुर थापासहितको टोलीले स्थलगत अनुगमन गरी पुलमा देखिएका त्रुटि तत्काल सच्याउन निर्देशन दिएको थियो । समितिले दिएको निर्देशनसमेत आयोजना र निर्माण कम्पनीले अझै पालना गरेका छैनन् । यसले यातायात सञ्चालन प्रभावित भएको छ । ‘अनौठो कुरा भ्वाङ परेकै अवस्थामा पुल हस्तान्तरण गरियो,’ स्थानीय सञ्चारकर्मी मदन विकले भने, ‘ठेकेदार स्थानीय भएकाले कसैले चर्को विरोध गर्न सकेनन् । मध्यपहाडीका इन्जिनियरहरूले पनि वास्तै गरेनन् ।’ त्यस क्षेत्रका बासिन्दाले निर्माण कम्पनीका प्रतिनिधि दिक्पाल शाही र आयोजनाका प्राविधिककै मिलेमतोमा गुणस्तरहीन पुल निर्माण भएको आरोप लगाए । शाही चामुण्डा बिन्द्रासैनी नगरपालिकाअन्तर्गत पर्ने जम्बुकाँधका बासिन्दा हुन् ।

दैलेखबजार, वडलम्जी, पादुका हुँदै पश्चिम जम्बुकाँध जोड्ने यो पुल पादुकाखोलामा पर्छ । तीन वर्षदेखि उक्त पुल दयनीय अवस्थामा छ । पुलमा ठूलाठूला भ्वाङका कारण यात्रुहरूले मोटरसाइकल वारपार गर्नसमेत कठिनाइ भोग्नुपरेको छ । कमसल निर्माण सामग्री प्रयोगका भ्वाङ परेको, पर्खाल भत्केको बताइएको छ । दुई करोड १९ लाख ८६ हजार ६७ रुपैयाँ लागतमा निर्माण भएको उक्त पुल हाल प्रयोगविहीनझैं बनेको छ । स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिले समेत मध्यपहाडी आयोजना र ठेकेदारलाई पुल सुधार गर्न दबाब दिन नसकेको आरोप छ । ठेकेदार स्थानीय भएकै कारण सबै डराएको अर्का स्थानीय महेन्द्र शाहीले बताए । दुल्लु नगरपालिकाका प्रमुख घनश्याम भण्डारीले मध्यपहाडी लोकमार्ग आयोजनाको स्थानीयस्तरमा अनुगमन संयन्त्र नहुँदा निर्माण गुणस्तरहीन भएको स्विकारे । फिल्ड कार्यालय नहुँदा ठेकेदारहरूबाट लापरबाही हुने गरेको उनको भनाइ छ । आयोजनाको पश्चिम खण्ड कार्यालय तुल्सीपुर दाङमा छ ।

ठेकेदार दिक्पाल शाहीले प्राविधिक इस्टिमेट नै गलत हुँदा पुलमा भ्वाङ परेको बताए । तत्कालीन इन्जिनियर शेखर योगीले त्रुटिपूर्ण डिजाइन गरेको बताइएको छ । उक्त खण्डमा हाल कार्यरत इन्जिनियर तुलाराम पाण्डेले नालाहरूको मर्मत नहुँदा पानीको भार थेग्न नसकेर पुलमा असर पर्न गएको बताए । उनले अघिल्ला प्राविधिकहरूबाट गल्ती भएको स्विकार्दै आफूले सुधारका लागि आयोजनाको कार्यालयमा प्रक्रिया अघि बढाइसकेको जनाए ।

प्रकाशित : आश्विन २९, २०७४ ०८:४३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आधार शिविरमा ‘ए ङोल्स्यो, ए ङोल्स्यो...’

दीपक परियार, बिना थापा

अन्नपूर्ण (कास्की) — ‘ए ङोल्स्यो, ए ङोल्स्यो, त्होमरे पोँमिदो, न्हे न्हेसी आयादो, न्हे न्हेसी आयादो..., ङोल्स्यो...., सैं न्होँरी थेँरिमो ।’ लहरै उभिएका सेताम्मे हिमालकै सामुन्ने रंगीचंगी पहिरनमा दुई जोडी युवकयुवती फुत्त निस्किए ।

गुरुङ भाषाको चर्चित उक्त गीत बजेसँगै उनीहरू नाच्न थाले । ढाका टोपी र भांग्रामा सजिएका युवक र चोलो, प्रो (घलेक), फगी (पटुकी) र ङ्ही (छिटको गुन्यु) मा सजिएका युवती कुम जोडेर नाचेपछि चिसो माहोल गर्मिलो बन्यो । 

अन्नपूर्ण सेन्चुरी पर्यटन समितिले अन्नपूर्ण आधार शिविरमा गरेको पर्यटन महोत्सवमा गुरुङ युवकयुवतीले सांस्कृतिक कार्यक्रम प्रस्तुत गरेका हुन् । ४ हजार १ सय ३० मिटरको उचाइमा रहेको आधार शिविरमा पहिलोपटक महोत्सव भएको हो । यो उचाइमा भएको महोत्सव सम्भवत: पहिलो हो । कास्कीको अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा पर्ने एबीसीमा गुरुङ संस्कृतिको प्रदर्शन गर्न छोम्रोङ, सिनुवालगायत गाउँबाट युवा पुगेका हुन् । 
यस क्षेत्रमा ८० प्रतिशत गुरुङ समुदायको बसोबास छ । २ दिन हिँडेरै एबीसी पुगेका उनीहरू १० डिग्री सेल्सियस तापक्रमको पर्वाह नगरी छमछमी नाचे । गीत बज्न थालेपछि महोत्सव उद्घाटन गर्न पुगेका संसद् विकास समिति समिति सभापति रवीन्द्र अधिकारीले मन थाम्न सकेनन्, कम्मर मर्काइहाले । 

पछिल्लो समय गुरुङ समुदायमा चर्चित ‘ए ङोल्स्यो...’ गीत मेला, महोत्सवमा निकै बज्ने गर्छ । चाडपर्व, पारिवारिक भेटघाटमा समेत गुरुङ युवकयुवती यहीँ गीतमा नृत्य गर्छन् । गुरुङ भाषाको चलचित्र ‘मैंरिमो’ को गीत कान्तिपुरकर्मी आश गुरुङले लेखेका हुन् । तेजेन्द्र गुरुङको संगीतमा मनोज गुरुङ र तारा श्रीसमगरले स्वर भरेका छन् । गीतमा मामा वा फुपुको छोरा (सोल्टी) ले आफ्नो सोल्टिनीलाई भेट हुँदा बोल्न र भागीभागी नहिँड्न आग्रह गरेका छन् । सोल्टिनीले पनि सोल्टीलाई लुकीलुकी नहिँड्न गीतमा आग्रह गरेकी छन् । युटयुबमा समेत २ लाख बढीले हेरेका छन् । 

महोत्सव उद्घाटन कार्यक्रममा कास्कीकै माछापुच्छ्रे गाउँपालिकाको काभ्रे गाउँबाट पुगेका युवायुवतीले पनि नृत्य प्रदर्शन गरे । उनीहरूले खड्ग गर्बुजाको ‘डाली पलायो...’ गीतमा नृत्य प्रस्तुत गरेका थिए । उनीहरू पनि ३ दिन हिँडेर एबीसी पुगेका हुन् । 

तीन चरणमा गरिने महोत्सवको पहिला चरणको उद्घाटन बुधबार एबीसीमा भएको हो । दोस्रो चरणमा एबीसी पदयात्रा मार्गमा पर्ने छोम्रोङमा ल्होसारको अवसरमा महोत्सव हुनेछ । तेस्रो चरणमा अर्को वर्षको जेठमा घान्द्रुकमा महोत्सव समापन हुनेछ ।

प्रकाशित : आश्विन २९, २०७४ ०८:४३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्