पाइपलाइनलाई तीव्रता दिन भारतीय टोली आयो

मंसिर दोस्रो साताबाट पाइप ढुवानी गरिने
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — रक्सौल–अमलेखगन्ज पेट्रोलियम पाइपलाइन निर्माण प्रक्रिया अघि बढाउन भारतीय आयल कर्पोरेसन्स (आईओसी) को टोली नेपाल आएको छ । पाइप बिछयाउनका लागि नेपालतर्फबाट प्रक्रियागत रूपमा ढिला भएपछि आईओसीको टोली बिहीबार नेपाल आएको हो ।

आयल निगमका प्रवक्ता वीरेन्द्र गोइतका अनुसार आईओसीको तीन सदस्यीय टोली बिहीबार आइपुगेको हो । ‘आईओसीको टोलीसँग समीक्षात्मक बैठक भयो,’ गोइतले भने, ‘शुक्रबार र शनिबार रक्सौल/अमलेखगन्जको स्थलगत अनुगमन/अध्ययन गरेर निष्कर्षमा पुग्छौं ।’ बिहीबार आईओसी र यहाँको प्रगतिबारे छलफल भएको उनले बताए । निगमका अनुसार पाइपलाइन बिछयाउन आईओसीले सम्पूर्ण प्रक्रिया पूरा गरिसकेको छ । पाइपका लागि टेन्डर आह्वान गरेर कम्पनी छनोट भइसकेको छ ।

‘आईओसीले छिट्टै पाइप बिछयाउन चाहन्छ । उनीहरूले मंसिर दोस्रो साताबाट पाइप ढुवानी गर्ने जनाएका छन्,’ गोइतले भने । पाइप र फिटिङ सामग्री राख्नका लागि निगमले वीरगन्ज चिनी कारखानाको जग्गा दुई वर्षका लागि भाडामा लिएको छ । मासिक २ लाख रुपैयाँ तिर्ने सर्तमा दुई बिघा भाडामा लिइएको हो ।

अमलेखगन्ज क्षेत्रीय कार्यालयका प्रमुख तथा पाइपलाइन प्रोजेक्टका म्यानेजर प्रदीप यादवका अनुसार पाइपलाइन निर्माणको सवालमा भारतीय पक्षले फास्टट्रयाकमा काम गरेका छन् । तर, नेपालका तर्फबाट प्राविधिक समस्याका कारण ढिलाइ भएको हो ।

पाइप बिछयाउनका लागि करिब ३ सय घर टहरा र २ वटा मन्दिर भत्काउनुपर्ने भएकाले ढिलाइ भएको बताए । ‘घरटहरा भत्काउन प्रहरी प्रशासनको सहयोग चाहिन्छ । तर, स्थानीय चुनावसँगै प्रदेशको चुनावले थप ढिलाइ भएको छ,’ उनले भने । घर टहरा भत्काउनका लागि प्रमुख जिल्ला अधिकारी र प्रहरीबीच समन्वयसमेत हुन सकेको छैन । डिटेल इन्जिनियरिङ प्रोजेक्ट अध्ययनअनुसार जमिनको माथिल्लो तहबाट २.५ मिटरको गहिराइबाट पाइप ओछयाउने योजना छ । पाइपलाइन प्रयोगमा आएपछि प्रतिघण्टामा दुई लाख लिटर इन्धन अमलेखगन्जको डिपोमा खसाल्ने लक्ष्य राखिएको छ । दोस्रो चरणमा अमलेखगन्जको डिपोसँगै रहेको वन क्षेत्र अधिग्रहण गरी ३३.६ हेक्टरमा अर्को भण्डारण गृह निर्माण गरिने यादवले बताए ।

आईओसीले अघि सारेको रक्सौलदेखि अमलेखगन्जको पाइपलाइनको योजना परिवर्तन गरी अब मोतीहारी–रक्सौल–अमलेखगन्जको रुट तय गरेको छ । रक्सौलमा भएको आईओसीको चारैतर्फ ठूलो मानव बस्ती विस्तार भइसकेको छ । मानव बस्तीले ठूलो परिमाणमा जनधनको क्षति व्यहोर्न सक्ने आकलन गर्दै रुट परिवर्तन गरी मोतीहारीसँग जोड्ने तयारी गरेको हो । मोतीहारीमा डिपो निर्माण गर्न आईओसीले जग्गासमेत खरिद गरिसकेको छ । यादवका अनुसार रेल मार्गले रक्सोलमा इन्धन भण्डारण गर्न कठिनाइ भएकाले पनि मोतीहारीबाट बनाउन लागेको हो । मोतीहारीदेखि अमलेखगन्जसम्मको ६८.९६ किलोमिटर पाइपलाइन निर्माण क्षेत्र हो । यसअघि रक्सौलदेखि अमलेखगन्जसम्म ४१ किलोमिटर तय गरिएको थियो । पाइपलाइनको ३९ किलोमिटर हिस्सा नेपाली भूभाग र बाँकी २ किलोमिटर भारततर्फ पर्ने जनाइएको छ । नयाँ अध्ययनबाट अमलेखगन्जबाट सिमानासम्म ३६.२८ र सीमाबाट मोतीहारीसम्म ३२.६८ किलोमिटर हुने यादवले बताए ।

प्रवक्ता गोइतका अनुसार पाइपलाइन निर्माणमा धेरै चुनौती छन् । नेपाली पक्ष अगाडि सडकको जग्गा व्यवस्थापन, विद्युत् र टेलिफोनको पोल सार्ने, वन क्षेत्र अधिग्रहण गर्ने र बस्ती उठाउने मुख्य चुनौती खडा भएको छ । यसमध्ये अहिलेसम्म सडकसम्बन्धी समस्या मात्रै समाधान भएको छ । सडक किनारबाट पाइप लाइन ओछयाउँदा भत्किने सडकको मर्मत सम्भारका लागि निगममार्फत सडक विभागलाई ८ करोड रुपैयाँ उपलब्ध गराउने निर्णय भइसकेको छ । ‘तर, बस्ती, पोलहरू सार्नुपर्ने चुनौती छ,’ उनले भने ।

रक्सौल अमलेखगन्ज पेट्रोलियम पाइपलाइन निर्माण भए ग्याासबाहेकका अन्य पेट्रोलियम पदार्थ ल्याउन सकिन्छ । पाइपलाइनले पेट्रोलियम पदार्थको शुद्धता कायम राख्न र चुहावट नियन्त्रणमा पनि सहयोग पुग्नेछ । पाइपलाइनबाट आयात गर्दा प्राविधिक त्रुटि न्यून हुन्छ । भन्सार नाकामा हुने सवारी जाम र हडतालको मार पनि कम हुनेछ ।

प्रकाशित : कार्तिक २४, २०७४ ०८:५०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

विद्युत् थपिँदा उद्योगीलाई राहत

कान्तिपुर संवाददाता

हेटौंडा — हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्रका उद्योगहरूले अब विद्युत्को समस्या भोग्न नपर्ने भएको छ । उद्योगहरूले तीन सिफ्ट उत्पादन गर्न सक्ने भएका छन् । विगतमा विद्युत् आपूर्तिको समस्याले गर्दा उद्योग मुस्किलले २ सिफ्ट सञ्चालन हुँदै आएका थिए ।

गत आइतबारदेखि ५ मेगावाट विद्युत् थप भएपछि औद्योगिक क्षेत्रका उद्योगहरूले राहत महसुस गरेका छन् । विद्युत्को अभावमा सञ्चालन हुन नसकेका नयाँ उद्योगहरू पनि सञ्चालनमा आउने उद्योगीहरूले जनाएका छन् । औद्योगिक क्षेत्रका पुराना उद्योगहरू विद्युत्को अभावमा क्षमताअनुसार सञ्चालनमा आएका थिएनन् भने नयाँ उद्योगहरू विद्युत्को अभावले सुचारु नै हुन सकेका थिएनन् । ‘औद्योगिक क्षेत्रमा ५ मेगावाट विद्युत् थप भएकाले उद्योगीहरूलाई थप राहत भएको छ,’ उद्योग संघ हेटौंडाका अध्यक्ष नवराज अर्यालले भने, ‘विद्युत्को समस्याले गर्दा पुराना उद्योगहरू क्षमताका साथ चल्न सकेका थिएनन् भने नयाँ उद्योगहरूले उत्पादन नै सुरु गर्न सकेका थिएनन् ।’

हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्रमा विद्युत् थप गर्नका लागि सरकारले हेटौंडा उपमहानगरपालिका ८ कमानेस्थित विद्युतको सबस्टेसनबाट विद्युत् आपूर्ति गर्न गत आवमा रकम विनियोजित गरेको थियो । विद्युत् प्राधिकरणले विगत वर्षदेखि कमानेको छुट्टै फिडरबाट ५ मेगावाट विद्युत् आपूर्ति गर्ने कार्य सुरु गरेको थियो । प्राधिकरणको सुस्तगतिका कारण औद्योगिक क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्ति गर्न एक वर्ष लागेको हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्र व्यवस्थापन लिमिटेडले जनाएको छ । ‘५ मेगावाट विद्युत् थप भएपछि अहिले हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्रले १० मेगावाट विद्युत् उद्योगहरूलाई वितरण गर्न सक्छ,’ व्यवस्थापन लिमिटेडका इन्जिनियर निमेष अधिकारीले बताए । ‘आवश्यक पर्दा थप २ मेगावाट अर्थात् १२ मेगावाटसम्म विद्युत् आपूर्ति गर्न सकिन्छ,’ उनले भने ।

 औद्योगिक क्षेत्रभित्र प्राधिकरणले दैनिक २ घण्टा मात्र लोडसेडिङ गर्ने गरेको छ । त्यसलाई पनि हटाउने तयारीमा प्राधिकरण लागिरहेको छ । हेटौंडा कपडा उद्योगको २० बिघा जमिनमा स्थापना गरिएको नयाँ उद्योगहरू विद्युत्का कारणले सञ्चालनमा आएका थिएनन् । ‘अब ती उद्योगहरूलाई विद्युत् तत्कालै उपलब्ध गराउँछौं,’ अधिकारीले भने । उद्योगीहरू विद्युतको नियमित लोडसेडिङले भन्दा पनि अघोषित लोडसेडिङको मारमा परेका थिए । ‘दैनिक १५/२० पटक ट्रिपिङ’ हुने गरेको थियो, जसले गर्दा उद्योगको मेसिन बिग्रने डर थियो,’ अर्यालले भने, ‘अहिलेलाई यो समस्या पनि टरेको छ ।’

कमानेस्थित सबस्टेसनबाट ६ महिनाभित्रमा थप ५ मेगावाट विद्युत् औद्योगिक क्षेत्रमा ल्याउन सकिने व्यवस्थापन लिमिटेडले जनाएको छ । क्षेत्रमा अहिले दैनिक ८ देखि १० मेगावाट विद्युत् खपत हुने गर्छ । निर्माण भइसकेका नयाँ उद्योगहरूलाई उत्पादन सुरु गर्न व्यवस्थापन लिमिटेडले विद्युत् आपूर्ति गर्न सक्ने अवस्थामा रहेको छ । क्षेत्रभित्र ९४ वटा उद्योगहरू सञ्चालनमा छन् । २९ वटा उद्योगहरू निर्माणाधीन अवस्थामा छन् भने ९ वटा उद्योगहरू बन्द छन् । ६ वटा उद्योगले विद्युतको अभावमा उत्पादन सुरु गर्न सकेका छैनन् ।

प्रकाशित : कार्तिक २४, २०७४ ०८:५०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT