चुनावले आर्थिक कारोबार बढायो

प्रतीक्षा काफ्ले

स्याङ्जा — भीरकोट नगरपालिकाको बयरघारी बजारस्थित सिद्धार्थ पार्टी प्यालेसमा कामदारलाई यतिबेला भ्याइनभ्याई छ । बिहान उठेदेखि कामधन्दामा व्यस्त भएका कामदारहरू अवेरसम्म सुत्न पाउँदैनन् । कामदार मात्र होइन प्यालेस सञ्चालकलाई पनि दौडधुप छ ।

भीरकोट नगरपालिकाको बयरघारी बजारस्थित सिद्धार्थ पार्टी प्यालेसमा कामदारलाई यतिबेला भ्याइनभ्याई छ । बिहान उठेदेखि कामधन्दामा व्यस्त भएका कामदारहरू अवेरसम्म सुत्न पाउँदैनन् । कामदार मात्र होइन प्यालेस सञ्चालकलाई पनिदौडधुप छ ।

‘हामीलाई पो लागेको छ चुनाव,’ सञ्चालक मीनप्रसाद कोइरालाले भने, ‘आरामले खाने–सुत्ने फुर्सदसमेत छैन ।’ निर्वाचनलेआफ्नो मात्रै नभई बयरघारी बजारकै आर्थिक कारोबार बढाएको उनले बताए । अर्का सञ्चालक अनील कार्की अरू बेला चल्नेभन्दा चुनाव लागेपछि व्यवसाय बढेको बताउँछन् । ‘हल सधैं पार्टीहरूकै सभा, भेलाले बुक भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘चुनावले व्यस्त बनाएको छ ।’
पुतलीबजार ३ का तिलबहादुर श्रेष्ठ पनि चुनावी सरगर्मी बढेसँगै आफ्नो व्यवसाय बढेको बताउँछन् । ‘एक दिनमा १७ हजार बचत भयो,’ उनले भने, ‘खर्च कटाएर १७ हजार रुपैयाँ बचत हुनु भनेको मेरा लागि ठूलो कुरा हो ।’ चिया, दुनोट, तरकारी र बिस्कुट मात्र लिएर बेच्न बसेका उनीकहाँ अघिपछि भने दिनको २ हजारको व्यापार हुन पनि गाह्रो हुन्छ । ‘यहीँका मानिसभन्दा पनि बाहिरबाट आवतजावत गर्ने ग्राहकबाट आम्दानी हुने हो,’ उनले दोहोर्‍याए, ‘चुनावको अवधिमा खर्च कटाएर एक–डेढ लाख रुपैयाँ बचत गर्ने विचार गरेको छु ।’ उनी यतिबेला आफ्नो सानो व्यवसाय भए पनि खुब उत्साहित छन् । हेर्दा पनि सानो र मान्छे गए बस्ने ठाउँसमेत नभएको उनकामा यति राम्रो कारोबार भएको छ भनेर कसैले अन्दाजसमेत गर्न सक्दैनन् । श्रेष्ठ भन्छन्, ‘हामीलाई त दसैं पो आयो । यस्तै–यस्तै समय आउँदा व्यवसाय गरेकामा गर्व लाग्छ ।’
खाजा पसलहरूमा मात्र होइन चुनावले पान पसलहरूमा पनि आर्थिक कारोबार उत्तिकै बढाएको छ । दु:ख गर्न सके आत्मसन्तुष्टि मिल्छ भन्ने उदाहरण यति बेला साना व्यवसायीले दिएका छन् । पानीपुरी, चटपट, चाटको व्यापार पनि उस्तै फस्टाएको छ ।
बजार क्षेत्र मात्र नभई ग्रामीण भेगका पसलका मालिकलाई बोल्ने फुर्सदसमेत छैन । ‘व्यापारको चटारो छ,’ भीरकोट नगरपालिका ५ का गुप्तबहादुर थापा भन्छन्, ‘बल्ल व्यापारीजस्तो भइएको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय प्याराग्लाइडिङ प्रतियोगिता हुँदा पनि राम्रैआम्दानी भयो । त्यसलगत्तै निर्वाचनले छोयो ।’ अघिपछिको समय शून्य जस्तै हुने उनको पसलमा यति बेला निकै चहलपहल बढेको छ । भीड पनि उस्तै देखिन्छ । ‘आउने ग्राहकलाई बसालेर खाजा खुवाउने ठाउँ छैन । सामान किन्न आउने पनि उठेर फर्किने हो ।’

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७४ ०९:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

५२ वर्षपछि बढ्यो तलब

शंकर आचार्य

महुवन (पर्सा) — सामान्यतया सरकारी कर्मचारीको तलब दुई–चार वर्षभित्रै बढ्छ । यहाँस्थित गुठी संस्थान अधीनस्थ पारसनाथ महादेव मठका कर्मचारीको तलब भने संस्थानले ५२ वर्षपछि बढाएको छ ।

हाल सखुवाप्रसौनी गाउँपालिका ५ अन्तर्गत पर्ने यो मठका कर्मचारीले तलब वृद्धिको माग गरेपछि संस्थानले सुनुवाइ गरेको हो । बढेको तलबमान सुन्दा झनै पत्यार लाग्दैन । यसअघि पुजारी सुदामा मिश्रले मासिक ५ रुपैयाँ तलब थाप्दै आएकामा साउन महिनादेखि १ हजार रुपैयाँ पाउने भएका छन् । मठका भान्से बालकृष्ण मिश्र, टहलु अखिलेश पटेल र झाडुबडारु हुसेन्द्र डोमको तलब मासिक ५ रुपैयाँबाट बढेर जनही ४ सय १६ रुपैयाँ पुगेको छ ।

पर्सा जिल्लाको नामकरण यसै महादेव मन्दिरको नामबाट भएको मानिन्छ । यसै मठअन्तर्गत करिब २० बिघा जग्गाको आयस्ता संस्थानले आफ्नो आम्दानीमा बाँध्दै आएको छ । तर, मठका कर्मचारीहरू भने अझै पनि पत्यारै नलाग्ने न्यूनतम तलब थाप्दै छन् ।
मन्दिरमा नियमित पूजापाठदेखि यसको सम्पूर्ण जायजेथा रेखदेख र स्याहारसम्भारसम्मको सम्पूर्ण जिम्मेवारी सम्हालेका उनीहरूलाई संस्थानले ०२२ सालदेखिकै दरम तलब खुवाउँदै आएको थियो । ८० वर्षीय पुजारी सुदामा मिश्रले २०२२ माघ ४ देखि मन्दिरको पुजारीको जिम्मेवारी सम्हालेका हुन् । अन्य कर्मचारीहरू पनि निकै पुराना हुन् ।
पुजारी मिश्रले आफ्नो जागिर जीवनमै पहिलो तलब वृद्धि भएकामा खुसी व्यक्त गरे । ‘जागिर जीवनमै पहिलोपटक तलब वृद्धि भयो, म जवान हुँदा थाप्न थालेको तलब अहिले वृद्ध भएपछि बढेको छ,’ उनले भने, ‘मासिक १ हजार तलब पाउँदै छु, आफैं मूल्यांकन गर्नुस् बढी हो कि कम ।’
भान्से बालकृष्णले ५ दशकपछि तलब बढे पनि महँगीअनुसार तलबमान अझै पनि अत्यन्त न्यून रहेको गुनासो गरे । ‘खै के बढ्यो भनौं,’ उनले भने, ‘कम्तीमा ५ हजारसम्म भए लौ बढयो भन्दा पनि खुसी लाग्थ्यो ।’
संस्थान वीरगन्ज शाखा कार्यालय प्रमुख रामेश्वर बिडारी महुवन मठका कर्मचारीको माग आएपछि आफूहरूले संस्थान केन्द्रीय कार्यालयमा तलब वृद्धिका लागि सिफारिस गरिदिएको बताए । ‘उहाँहरूबाट माग आयो, हामीले तलब पुनर्मूल्यांकनका लागि केन्द्रलाई सिफारिस गर्‍यौं, स्वीकृति मिलेपछि नयाँ तलबमान लागू भएको हो,’ उनले भने, ‘संस्थानको क्षमताले भ्याएसम्म सुविधा दिने हो ।’
मठका कर्मचारीले तलबबाहेक वार्षिक १३/१३ मन धान जिन्सीसमेत पाउने गरेको उनले बताए । यसबाहेक कर्मचारीले मठको हन्डीमै खाने सुविधा पाएका छन् । संस्थानले नित्य पूजाको रकम १० रुपैयाँबाट ३ सय रुपैयाँ मासिक, संक्रान्ति पूजाको २५ रुपैयाँबाट ३ सय रुपैयाँ, शिवरात्रि पुजाको २ सय ५० बाट १ हजार रुपैयाँ पुर्‍याएको उनले बताए ।
कार्यालय अधीनस्थ आधा दर्जनभन्दा बढी मठमन्दिरमध्ये सबैभन्दा कम तलब खाने पारसनाथ महादेव मठकै कर्मचारी थिए ।

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७४ ०९:२३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT