कृषकले किवीबाट आम्दानी गर्न थाले

प्रताप विष्ट

हेटौंडा — किवी खेती गर्दा गाउँकाले मात्र होइन, घरकाले पनि उनलाई गाली गर्थे । तर अहिले भने सबैले उनलाई स्याबासी दिन थालेका छन् । उनको सिको पनि गर्न थालेका छन् । मकवानपुरको उत्तरी क्षेत्रमा पर्ने थाहा नगरपालिका ६ बज्रवाराहीका मनोरथ बलामीले किवी खेतीबाट गत वर्ष साढे २ लाख रुपैयाँभन्दा बढी आम्दानी गरेका थिए ।

यो वर्ष उनले साढे ३ लाखभन्दा बढीको किवीबाट आम्दानी गरे । 

गत वर्षसम्म स्थानीयवासीले किवी खरिद गरेर खाँदैनथे । बलामीले गाउँलेलाई प्रतिकेजी २ सय रुपैयाँमा बिक्री गर्ने गरेका छन । काठमाडौंमा भने प्रतिकेजी ३ सय रुपैयाँमा बिक्री हुने गरेको छ । बलामी ८ वर्षअघिदेखि किवी खेती गर्न सुरु गरेका थिए । पहिलो वर्षमा १५ वटा बिरुवा रोपेर सुरु गरेका मनोरथसँग अहिले १ सय ६० वटा किवीका रूख छन् । ती सबैले उत्पादन दिन थालिसकेका छन् । ‘सुरुसुरुमा बजारको पनि समस्या थियो,  अहिले समस्या छैन, काठमाडांै लगेपछि बिक्री भइहाल्छ, गाउँमा पनि बिक्री हुन थालेको छ,’ बलामीले भने ।  उनले काभ्रेबाट बिरुवा ल्याएर रोपेका हुन् । एउटा बिरुवाको मूल्य ३ सय रुपैया पर्छ । बलामीको करिब ५ रोपनी जमिन किवीको बोटले ढाकेको छ । किवी खेती बज्रवाराहीमा बलामीले मात्र गरेका छैनन् । करिब ४० जना कृषकले किवी खेती गरेका छन् ।
 विगत ७ वर्षदेखि बज्रवाराहीका फणिन्द्र सुवेदीले किवी खेती गरेका छन् । उनले यो वर्ष करिब ७ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको किवी बिक्री गरिसकेका छन् । अझै पनि रूखमा फलेका किवीहरू बिक्री गर्न बाँकी छ । सुवेदीको १५ रोपनीमा करिब साढे २ सय किवीका बोट छन् । अधिकांशले फल दिन थालिसकेका छन् । वज्रवाराहीका कृषकले मात्र होइन नामटार गाविसस्थित अघोरका कृषक कृष्णवहादुर भोम्जनले पनि किवी खेती गरेका छन् । उनको पनि गत वर्षदेखि उत्पादन सुरु भएको छ । ४० वटा बोटमा किवी फलेका छन । मकवानपुरमा यो वर्ष ३० लाख रुपैयाँभन्दा बढीको किवी उत्पादन भएको कृषि विकास कार्यालयले जनाएको छ ।
मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघको एक गाउँ, एक उत्पादनअन्तर्गत बज्रवाराही र नामटार गाविसलाई किवी खेतीका लागि छनोट गरेको थियो । किवी खेतीका लागि कृषि विकास कार्यालय मकवानपुरले 
बलामी, सुवेदी र भोम्जनलाई आर्थिक र प्राविधिक सहयोग गरेको छ । किवी फल स्वास्थ्यका लागि उपयुक्त भएकाले यसका पारखी स्वदेशी र विदेशी दुवै छन् । ८ सय मिटरदेखि २० हजार मिटरसम्मको उचाइमा किवी खेती उपयुक्त हुने भएकाले मकवानपुरलाई किवी खेतीका लागि छनोट गरिएको कृषि विकास कार्यालय मकवानपुरका प्रमुख निर्मल गदालले बताए । चैतमा फल्ने किवी कात्तिकमा पाक्ने गर्छ । एउटा बोटमा सय केजीभन्दा बढी किवी फल्छ । एउटा बिरुवाको आयु ३० वर्षसम्म हुन्छ । 

प्रकाशित : मंसिर १७, २०७४ ०८:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विद्युतीय भुक्तानीको दैनिक सीमा १० हजार

सुझाव उपयुक्त लागे राष्ट्र बैंकले प्रस्तावित मस्यौदामा हेरफेर गर्न सक्ने
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — इन्टरनेट बैंकिङ सुविधा लिएका ग्राहकले दैनिक १० हजार रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार गर्न नपाउने भएका छन् । राष्ट्र बैंकले हालै सार्वजनिक गरेको विद्युतीय खातामा रकम जम्मा र खर्च गर्ने सीमासम्बन्धी निर्देशनको मस्यौदामा यस्तो प्रस्ताव गरिएको हो ।

‘मोबाइल बंैकिङबाट भुक्तानी कारोबार गर्दा एकपटकमा बढीमा ५ हजारसम्म वा प्रतिदिन अधिकतम १० हजारसम्मको कारोबार गर्न पाइनेछ,’ प्रस्तावित मस्यौदामा उल्लेख छ, ‘तर, मासिक रूपमा ५० हजार रुपैयाँभन्दा बढीको भुक्तानी कारोबार गर्न पाइने छैन ।’

बंैक तथा वित्तीय संस्था तथा भुक्तानी सेवा प्रदायक संस्था/संयन्त्र र विप्रेषण कम्पनीबाट सञ्चालनमा ल्याइएका भुक्तानीका उपकरणहरू क्रेडिट, डेबिट, प्रिपेड कार्ड, मोबाइल बंैकिङ, इन्टरनेट बंैकिङ र भुक्तानी सेवा प्रदायक संस्थाबाट सञ्चालन हुँदै आएका छन् । तीसँगै ‘वालेट’ मार्फत गरिने विद्युतीय कारोबार, ट्रान्सफर, वस्तु तथा सेवा खरिदको भुक्तानी तथा विप्रेषण कम्पनीबाट हुने भुक्तानी कारोबारमा एकरूपता कायम गरी जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले विद्युतीय खातामा रकम जम्मा र खर्च गर्ने सीमा निर्धारण गर्न लागिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।
 प्रस्तावित मस्यौदामा सरोकारवालाको राय तथा सुझावका लागि राष्ट्र बैंकले १५ दिनको समय दिएको छ । तोकिएको मितिभित्र आएका सुझाव उपयुक्त लागे राष्ट्र बैंकले प्रस्तावित मस्यौदामा हेरफेर गरेर निर्देशन जारी गर्ने जनाएको छ । यसैगरी इन्टरनेट बैंकिङको माध्यमबाट बैंक तथा वित्तीय संस्थाको खातामा रकमान्तर गर्दा एकपटकमा अधिकतम १ लाख रुपैयाँ र मासिक रूपमा १० लाख रुपैयाँ मात्र गर्न सकिने प्रस्ताव छ ।
भुक्तानी सेवा प्रदायकबाट सञ्चालित वालेट वा डिजिटल वालेट सेवाको माध्यमबाट पनि रकम राख्नेबारे मस्यौदामा उल्लेख छ । यस्ता वालेट सञ्चालन गर्ने संस्थाको एजेन्ट वा सबएजेन्टमार्फत वालेटमा एकपटकमा ५ हजार रुपैयाँ नगद जम्मा गर्न सकिन्छ । दैनिक अधिकतम १५ हजार रुपैयाँ र मासिक रूपमा यसको सीमा २५ हजार रुपैयाँ तोकिदिएको छ । भुक्तानीका लागि पनि यही सीमा छ । 
क्रेडिट कार्डबाट नगद कारोबार सम्बन्धमा पनि राष्ट्र बैंकले सीमा निर्धारण गरेको छ । ग्राहकलाई अति आवश्यक परेको अवस्थामा भने क्रेडिट कार्डको स्वीकृत सीमाको अधिकतम २० प्रतिशतसम्म मात्र रकम झिक्न पाइने व्यवस्था प्रस्तावमा छ । 
यसैगरी प्रिपेड कार्डबाट ५ सयदेखि ५ हजार रुपैयाँसम्म मात्र रकम झिक्न पाइन्छ । यसको 
मासिक सीमा २५ हजार रुपैयाँ तोकिएको छ । डेबिट कार्डबाट दैनिक १ लाख रुपैयाँ मात्र झिक्न सकिनेछ । जसअनुसार एकपटकमा २५ हजार रुपैयाँसम्म झिक्न मिल्ने राष्ट्र बैंकको प्रस्ताव छ ।
सरकारको सम्बन्धित कार्यालयमा भुक्तानी गर्नुपर्ने कर, राजस्व, जरिवाना, सवारी दस्तुर, रजिस्ट्रेसन तथा सेवा शुल्क जस्ता शुल्कहरू बिलमा भएको रकम बराबर भुक्तानी गर्न मिल्छ । यातायात सेवा, होटल तथा रेस्टुरेन्टमा उठे जतिको बिल तिर्न पनि सीमा तोकिएको छैन ।

प्रकाशित : मंसिर १७, २०७४ ०८:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्