संस्थानले पाउडर दूध बजारमा ल्याउँदै

एक महिनापछि आधा किलो र एक किलोका प्याकमा आउने
दैनिक ७० हजार लिटर दूधको पाउडर बनाइँदै
देवनारायण साह

मोरङ — दुग्ध विकास संस्थानले पाउडर दूध बजारमा ल्याउने भएको छ । संस्थानले सञ्चालन गरेको विराटनगर दुग्ध वितरण आयोजनाले उत्पादन गरेको पाउडर पहिलो पटक बजारमा ल्याउने भएको हो ।

आयोजना प्रमुख सरोजकुमार सिम्खडाले एक महिनापछि आधा किलो र एक किलोका प्याकेटमा पाउडर दूध बजारमा ल्याउने तयारी गरेको बताए । ‘आयोजनाअन्तर्गत रहेको दूधको पाउडर बनाउने कारखानाको क्षमता वृद्धि गरेर परीक्षण सुरु भएको छ,’ उनले भने, ‘परीक्षण सकिएर एक महिनाभित्र बजारमा पाउडर दूध आउँछ ।’

आयोजनाअन्तर्गत २०५२ सालमा डेनमार्क सरकारको सहयोगमा प्रतिदिन ३० हजार लिटर क्षमताको स्थापना भएको पाउडर दूध कारखानाको १० करोडको लागतमा ७० हजार लिटर प्रतिदिन दूधको पाउडर बनाउने क्षमता वृद्धि गरेको उनले बताए । प्याकिङ गर्ने मेसिन आउनेबित्तिकै पाउडर दूध बजारमा ल्याउने उनको भनाइ छ ।

‘पाउडर दूध बनाउने कारखानको क्षमता वृद्धिसँगै किसानको ‘मिल्क होलिडे’ को समस्या पनि समाधान हुने भएको छ,’ उनले भने, ‘कारखानामा अहिलेसम्म दैनिक ३० हजार लिटरसम्म मात्रै दूधको पाउडर बनाउँदै आएका थियौं तर अब दैनिक ७० हजार लिटर दूध आवश्यक हुने भएको छ ।’ यसअघिको पाउडर दूध संस्थानलं आफैं खपत गर्दै आएको थियो तर अब उपभोक्ताका लागिसमेत बजारमा ल्याउन लागिएको उनी भन्छन् ।

‘दूध बढी उत्पादन हुने सिजनमा संस्थानले आवश्यकभन्दा बढी दूध खरिद नगर्दा किसान मिल्क होलिडेको मारमा पर्दै आएका थिए,’ उनले भने, ‘अब किसानलाई दूध उत्पादन बढाउनका लागि प्रोत्साहन गर्ने योजना ल्याउन संस्थानले सरकारसँग समन्वय गरिरहेको छ ।’

आयोजनाले अहिले सिजनमा बढीमा ३५ हजार र गैरसिजनमा न्यूनतम २० हजार लिटर दूध किसानबाट खरिद गर्दै आएको छ । ‘इलामको कुटीडाँडा, फिक्कल, तीनघरे, लक्ष्मीपुर, बिबल्याँटे, पुवाखोला, शान्तिडाँडामा चिलिङ भ्याट राखेर करिब १५ हजार दूध किसानबाट दैनिक खरिद गर्दै आएका छौं,’ प्रमुख सिम्खडाले भने, ‘धनकुटाको हिले, तेह्रथुमको चित्रे र पाँचथरको देउरालीमा चिलिङ भ्याट राखेर किसानबाट र झापा, मोरङ, सुनसरी र सप्तरीका सहरकारीबाट दूध खरिद गर्दै आएका छौं ।’

आयोजनाले दैनिक खरिद गरेको सरदर ३० हजार लिटर दूधमध्ये १५ हजार लिटरको प्रशोधित दूध तथा दूधजन्य पदार्थ विराटनगर, इटहरी, धरान र इनर्बाका उपभोक्ताका लागि बिक्री वितरण गर्दै आएको छ भने बाँकी १५ हजार लिटरको पाउडर बनाउँदै आएको हो ।

संस्थानको धनुषाको ढल्केवर, पोखरा र लुम्बिनीस्थित दूध आयोजनाको स्थानीय बजारमा खपत नभएको १५ हजार लिटरसम्म दूध दैनिक यहाँ ल्याएर पाउडर बनाउँदै आएको सिम्खडाले सुनाए । ‘मुलुकको पश्चिदेखि पूर्वसम्मका किसानको मिल्क होलिडेको समस्या कम्तीमा ५/७ वर्षका लागि कारखानाको क्षमता विस्तारले समाधान भएको छ,’ उनले भने, ‘पाउडर दूध कारखानाको विस्तारले संस्थानले विदेशबाट बर्सेसन ५ हजार मेट्रिक टन पाउडर दूध खरिदमा पनि न्यूनीकरण हुने र मुलुक दूधमा आत्मनिर्भर हुन मद्धत मिल्छ ।’

विराटनगर दूध वितरण आयोजनाले प्रशोधित दूध, दही, घ्यु, मख्खन, पनिर, आइसक्रिम, रसभरी र लालमोहन उत्पादन गर्दै आएको छ । प्रमुख सिम्खडाले संस्थानले किसानको दूध खरिद गर्दा गाईको दूधमा फ्याट हेरेर सरदर ४०/४२ र भैंसीको दूध ५०/५५ रुपैयाँ प्रतिलिटरको दरमा खरिद गर्दै आएको बताए ।

आयोजनाले प्रतिलिटर ८६ र ७० रुपैयाँको दुई किसिमको प्रशोधित दूध, १ सय १० रुपैयाँ प्रतिकिलो दही, ५ सय ८० रुपैयाँ प्रतिकिलो पनिर उपभोक्तालाई बिक्री गर्दै आएको उनले बताए ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७४ १०:२८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

मर्स्याङ्दीका १३ गाउँमा होमस्टे

आश गुरुङ

लमजुङ — उत्तरी क्षेत्रको मर्स्याङ्दी गाउँपालिकाले गाउँपालिकाभित्रका १३ गाउँमा होमस्टे प्रवर्द्धनका कार्यक्रमलाई अघि सारेको छ ।

उत्तरी क्षेत्रको मर्स्याङ्दी गाउँपालिकाले गाउँपालिकाभित्रका १३ गाउँमा होमस्टे प्रवद्र्धनका कार्यक्रमलाई अघि सारेको छ ।

साबिकका ७ गाविसलाई ९ वडामा विभाजन गरी बनाइएको मस्र्याङ्दी गाउँपालिकामा एउटाबाहेक सबै वडाका कम्तीमा एउटा र बढीमा ३ वटा गाउँमा होमस्टे सञ्चालन गर्ने गरी कार्यायोजना अघि बढाएको गाउँपालिका अध्यक्ष अर्जुनगुरुङले बताए । उनका अनुसार मर्स्याङ्दी १, घनपोखरा, ३ को सिउरुङ र ढगैं, ४ को कालाघिरिङ, छापा र मिप्रा, ५ को सञ्जापु र खानीगाउँ, ६ को भीरपुस्तुन, ७ को उस्ता र नयाँगाउँ, ८ को भुस्मे र ९ को भलामचौरमा होमस्टे प्रवर्द्धन कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेभएको छ ।

यीमध्ये सिउरुङ, ढगैं, छापा, मिप्रा र भुस्मेमा होमस्टे कार्यान्वयनमा आइसकेको छ । यी गाउँमा करिब ७० बढी घरमा होमस्टे सञ्चालनमा छ । अन्य गाउँमा सुरुवाती समयमा तत्काल ८० घरमा होमस्टे सञ्चालन गर्न सकिने गाउँपालिकाले जनाएको छ । होमस्टे सञ्चालन गरिएका गाउँले वार्षिक रूपमा पर्यटन प्रवद्र्धनका कार्यक्रम पनि गर्दै आएका छन् ।

जिल्लाकै सबैभन्दा उचाइ (२,२५० मि) उचाइमा रहेको गाउँ घनपोखरावासीले पर्यटन प्रवद्र्धनका कार्यक्रम गर्दै आए पनि उक्त गाउँ ओझेलमा छ । ‘होमस्टे सञ्चालनमा नआएका यी गाउँका घरहरू होमस्टे बनाउन योग्य छन् । पुरानालाई संरक्षण र नयाँलाई प्रवद्र्धनात्मक कार्यक्रम सञ्चालन गर्छौं,’ उनले भने ।

उनका अनुसार होमस्टे सञ्चालन गर्न रुचाउने नयाँलाई सुरुमा तालिम दिइने र त्यसपछि भौतिक सामग्री जुटाउनका लागि आवश्यक सहयोग जुटाइनेछ । सञ्चालनमा रहेका होमस्टेका लागि भने आवश्यकताअनुसार कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ । सुरुआती चरणको कार्यक्रमका लागि १० लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको गाउँपालिका उपाध्यक्ष होमबहादुर विकले बताए । उनले पुस पहिलो साता होमस्टे सञ्चालनमा रहेका र सञ्चालनमा ल्याइने गाउँका ३/३ जना प्रतिनिधिसँग छलफल गरेर कार्यक्रम निर्धारण गरिने बताए । यसका लागि सम्बन्धित निकाय र विज्ञसँग छलफलसमेत गरिने
उनले बताए ।

मर्स्याङ्दी गाउँपालिकाको दोस्रो गाउँसभाले ल्यान्डफिल साइटको निर्माण गर्ने र व्यवस्थापनका लागि छलफल गर्ने, विद्यालय सुधारका लागि अध्यक्षहरूसँग छलफल गर्ने, माध्यमिक विद्यालयमा इन्टरनेट जडान गर्ने, जडीबुटी प्रशोधन केन्द्र स्थापना गर्ने अवधारणालाई अगाडि बढाउने, बजार व्यवस्थापनका लागि अनुगमन र छलफल गर्ने, चक्रीय अन्नपूर्ण पदमार्गकोमस्र्याङ्दी गाउँपालिकामा पर्ने बजारको अनुगमन गर्ने निर्णय गरेको छ । तरकारी, फलफूल र पशुजन्य कृषि उत्पादनको पकेट क्षेत्र घोषणा गर्ने निर्णयसमेत गरेको उपाध्यक्ष विकले बताए ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७४ १०:२८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT