खाना पकाउने ग्यासमा मूल्य नबढाउने तयारी

मूल्य स्थिरीकरण कोषबाट ग्यासको मूल्य समायोजन हुने
उपभोक्तालाई केही राहत दिन खोजेका छौं : आपूर्तिमन्त्री चन्द
राजु चौधरी

काठमाडौँ — एक महिनामै दुईपटक इन्धनको मूल्य बढाएको सरकारले अब भने खाना पकाउने एलपी ग्यासको मूल्य नबढाउने तयारी गरेको छ । ग्यासको मूल्य बढ्दा सर्वसाधारणमा धेरै असन्तुष्टि देखिएपछि आपूर्ति मन्त्रालयले तत्काल मूल्य नबढाउन गृहकार्य गरेको हो ।

‘अन्तर्राष्ट्रिय बजारअनुसार दुईपटक ग्यासको मूल्य समायोजन गर्दा एक महिनाभित्र ग्यासमा ५० रुपैयाँ बढयो । आवश्यकत भए पनि बजारमा असन्तुष्टि देखियो,’ आपूर्तिमन्त्री जयन्त चन्दले भने, ‘मूल्य स्थिरीकरण कोषबाट रकम झिकेर भए पनि जनतालाई केही राहत दिन खोजेका छौं ।’
हाल अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा पदार्थको मूल्य बढदै गएको छ । शुक्रबार प्रतिब्यारेल ६९.२६ अमेरिकी डलरमा कारोबार भयो । मूल्य थप बढेर ८० डलरसम्म पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ । यसरी अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य बढदा स्वचालित मूल्य प्रणालीअनुसार नेपालमा पनि मूल्य बढ्छ । ग्यासमा मूल्य वृद्धि न्यून वर्गलाई समेत धेरै असर पर्ने भएकाले कोषबाट रकम झिकेर घाटा परिपूर्ति गर्न खोजिएको मन्त्री चन्दको भनाइ छ । यसका लागि शुक्रबार आपूर्ति मन्त्रालय, प्रधानमन्त्री कार्यालय, अर्थ र आयल निगमका अधिकारीबीच छलफलसमेत भएको थियो । २०७१ असोजमा स्वचालित मूल्य लागू भएपछि आयल निगम नाफामा छ । निगम नाफामा गएपछि भविष्यका लागि केही रकम जोगाउन भन्दै कोष स्थापना गरेको थियो । निगमका कार्यबाहक कार्यकारी निर्देशक सुशील भट्टराईका अनुसार हाल कोषमा करिब ४ अर्ब १५ करोड रुपैयाँ छ । इन्धनको मूल्य वृद्धि हुँदा कोषको रकम परिचालन गरेर सर्वसाधारणलाई सस्तोमा इन्धन उपलब्ध उद्देश्यले ‘मूल्य स्थिरीकरण कोष’ खडा भएको थियो । तर, कोष परिचालनका लागि बनाइएको ‘मूल्य स्थिरीकण कोष सञ्चालन विनियमावली’ जटिल हुँदा कोषको रकम परिचान हुन सकेको छैन । शुक्रबारको बैठक कोषलाई चलायमान बनाउने सम्बन्धमा छलफल भएको कार्यकारी निर्देशक भट्टराईले बताए । ‘खाना पकाउने ग्यासमा धेरै मूल्य समायोजन गर्दा जटिलता आउन सक्छ । मूल्य समायोजन नहुँदा निगम घाटामा जान्छ,’ उनले भने, ‘त्यसलाई व्यवस्थापन गर्न ग्यासको मूल्य कोषबाट समायोजन गर्ने कुरा चलेको छ तर निर्णयमा पुगिसकेका छैनौं ।’ हालका प्रावधानहरू हेरेर थप छलफल गरी निर्णय हुने बताए । यसका लागि कमिटी गठन गर्ने निर्णय भएको उनले बताए ।
कोष चलायमान हुँदा उपभोक्तालाई पनि सहयोग पुग्ने कार्यकारी निर्देशक भट्टराईले बताए । कोषबाट धेरै आशा गर्न नहुने उनले बताए । ‘इन्धनमा रसिया, साउदी, अमेरिका र इरानको मुख्य चासो छ । साउदी घाटामा रहेकाले ओपेकले इन्धन उत्पादनमा कटौती गर्दै आएको छ,’ उनले भने, ‘इन्धन उत्पादन उत्पादन कटौती गर्दा मूल्य बढ्दै गएको छ ।’ निगमका अनुसार यसअघि बिक्री मूल्यको ०.५ प्रतिशत कोषमा जम्मा हुन्थ्यो । गत चैतबाट १ प्रतिशत बचत गर्ने निर्णय भएको छ । जसअनुसार वार्षिक करिब १ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ सकलन हुने निगमको दाबी छ ।
मन्त्री चन्दले पनि आपतकालीन अवस्थामा चलाउने कोष भए पनि थोरै मात्रामा राहत दिन खोजेको बताए । ग्यासबाहेक अन्य इन्धनको हकमा भने स्वचालित मूल्यअनुसार नै समायोजन गरिने उनले बताए । निगमको तथ्यांकअनुसार कोषमा सबैभन्दा बढी रकम ग्यासबाट उठाएको छ । तथ्यांकअनुसार एक सिलिन्डर ग्यासबाट १३ रुपैयाँ ७५ पैसा उठ्छ । प्रतिलिटर पेट्रोलमा १ रुपैयाँ २ पैसा, डिजेल र मटितेलमा प्रतिलिटर ० दमशलव ७९ पैसा उठाउँदै आइएको छ । हवाई इन्धन आन्तरिकतर्फ प्रतिलिटर ० दशमलव ९०, अन्तर्राष्ट्रियतर्फ प्रतिलिटर ० दशमलव ९२ रुपैयाँ असुल्दै आएको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।
हाल प्रतिसिलिन्डर ग्यासको मूल्य १३ सय ७५ रुपैयाँ पर्छ । उक्त मूल्यमा निगमलाई प्रतिसिलिन्डर २ सय ८ रुपैयाँ ३० पैसा घाटा छ । जनवरी १५ तारिखसम्ममा ग्यासबाट २३ करोड ३३ लाख रुपैयाँ नोक्सान भएको निगमले जनाएको छ । डिजेल प्रतिलिटर ७९ रुपैयाँमा बिक्री हुन्छ । डिजेलमा प्रतिलिटर २ रुपैयाँ ७१ पैसा घाटा छ । जनवरी १५ तारिखसम्ममा डिजेलबाट १८ कारोड ७३ लाख नोक्सान हुने जनाएको छ । पेट्रोल प्रतिलिटर १ सय २ रुपैयाँ पर्छ । पेट्रोलमा प्रतिलिटर २ रुपैयाँ ८३ पैसा नाफा छ । १५ दिनको अवधिमा पेट्रोलबाट ५ करोड ४३ लाख हुने जनाएको छ । यस्तै मटितेल प्रतिलिटर ७९ रुपैयाँ पर्छ । १५ दिनको अवधिमा मटितेलबाट १ करोड ६१ लाख नाफा रहेको निगमको तथ्यांकमा छ । हवाई इन्धन (आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय) मा २१ करोड ८२ लाख नाफा रहेको जनाएको छ ।

प्रकाशित : पुस २९, २०७४ ०७:४४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पुष्प व्यापार मेला सुरु

प्रदीप मेन्याङ्बो

धरान — अमन बजारमा दोस्रो पूर्वाञ्चल पुष्प व्यापार मेला बिहीबारबाट सुरु भएको छ । फ्लोरिकल्चर एसोसिएसनको आयोजनामा सुरु मेला पाँच दिनसम्म चल्ने जनाइएको छ । 

धरानको अमन बजारमा बिहीबारबाट सुरु पुष्प व्यापार मेलामा सजाइएको फूल ।

कृषि विकास मन्त्रालयको सहयोगमा सञ्चालित मेलाको उपमहानगरपालिकाका प्रमुख तारा सुब्बाले उद्घाटन गरे । मेलामा सुनसरी, मोरङ, झापा, इलाम र दार्जिलिङका व्यवसायीका ३२ स्टल छन् । मेलामा ५० रुपैयाँदेखि ७५ हजार रुपैयाँसम्म पर्ने विभिन्न जातका फूल प्रदर्शनी र बिक्रीका लागि राखिएका छन् ।
गत वर्षको मेलामा २० स्टलबाट करिब २५ लाख रुपैयाँको कारोबार भएको थियो । योपटक ३२ स्टलबाट कम्तीमा ४५ लाख रुपैयाँको कारोबार हुने आयोजक समितिको आकलन छ ।
मेलामा मौसमी फूल, आलंकारिक बोट बिरुवा (ग्रिन प्लान्ट), सुनाखरी, फूलमा प्रयोग गरिने कम्पोस्ट मल, फूलको गानो, बीउबीजन, कृषि औजार, प्याकेजिङका सामग्री पनि प्रदर्शनीमा राखिएको मेला संयोजक खगेन्द्र पोखरेलले बताए । उनले नेपाललाई फूलमा आत्मनिर्भर बनाउँदै छिमेकी मुलुकमा निर्यात गर्न सक्षम हुनका लागि मेला आयोजना गरिएको बताए । उनले भने, ‘मुलुकका ३९ जिल्लामा करिब ६ सय ७८ पुष्प व्यवसयीले १ सय ५३ हेक्टर क्षेत्रफलमा पुष्प व्यवसाय गरेर वार्षिक १ अर्ब ७१ करोड २९ लाख रुपैयाँको कारोबार हुने गरेको छ ।’
एसोसिएसन केन्द्रीय उपाध्यक्ष रामजीप्रसाद तिमिल्सिनाले नेपालमा अझै पनि जापान, हल्यान्ड र अमेरिका भारतलगायत मुलुकबाट वर्षमा १० करोड ५ लाख रुपैयाँको आयात गर्ने गरिएको बताए । उनका अनुसार निर्यात भने ३ करोड रुपैयाँँ मात्र छ । निर्यात बढाउनका लागि पुष्प व्यवसायीको संख्या र नर्सरी विस्तार गर्दै जानुपर्ने बताए ।

प्रकाशित : पुस २९, २०७४ ०७:४३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्