अझै रोकिएन डिजल पेट्रोल तस्करी

तीनसय पैताली लिटर डिजलसहित भारतीय नागरिक पक्राउ
विनोद भण्डारी

विराटनगर — एकवर्ष देखि नियमितजसाे हुँदै आएको डिजल र पेट्रोलको चोरी तस्करी अझै नियन्त्रण भएको छैन । नेपाल आयल निगमले गरेको पछिल्लो मूल्य बृद्धिपछि पनि नेपालमा भन्दा भारतमा डिजल प्रतिलिटर २२ रुपैया र पेट्रोल प्रतिलिटर १६ रुपैया महँगो भएका कारण चोरी पैठारीले निरन्तरता पाएको हो ।

आइतबार पूर्वी मोरङको सिक्टी र चोप्राहा नाकाबाट चोरी पैठारी हुँदै गरेको ३ सय ४५ लिटर डिजलसहित एक भारतीय नागरिकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ। इलाका प्रहरी कार्यालय रंगेलीका प्रहरी निरीक्षक कविन्द्र कार्कीका अनुसार चोरी पैठारीमा संलग्न भारतीय नागरिक मुकेशकुमार मण्डलसहित उक्त परिमाणको डिजल, दुई थान मोटर साइकल र एक थान साइकल नियन्त्रणमा लिइएको हो।

Yamaha

पूर्वमा दैनिक ७ सय किलो लिटरडिजल र २ सय किलोलिटर पेट्रोल बजारमा पुग्छ। त्यसमध्ये अधिकांश डिजल र पेट्रोल भारततर्फ चोरी पैठारी भएको पुष्टि भएपछि निगमले स्थानीय प्रहरी प्रशासनसँग सहकार्य गरेर नियन्त्रणको प्रयास सुरु गरेको निगमका क्षेत्रीय डिपो प्रमुख भानुभक्त खनालले बताए। खनालका अनुसार पम्पसंचालकलाई वास्तविक उपभोक्ता पहिचान गरेर मात्र डिजल पेट्रोल उपलब्ध गराउन निर्देशन दिइएको छ।

आयल निगमको चरणबद्ध मूल्य बृद्धि अघि डिजलमा प्रतिलिटर २८ र पेट्रोलमा २२ रुपैया मूल्य अन्तर हुँदा भारतको बरौनी डिपोमा पेट्रोलियम लोड गर्न गएका ट्याङकरका चालकले भारतमै इन्धन विक्री गरेर रित्तो ट्याङकर लिएर आउने गरेको रहस्य सार्वजनिक भएको थियो।

बरौनी डिपोबाट विराटनगर डिपोका लागि २० हजार लिटर डिजल लोड भएको ना ४ ख ८७३३ नम्बरको ट्याङकरका चालक कृष्ण यादवले १६ हजार लिटर भारतमा बिक्री गरी ४ हजार लिटरमात्र नेपाल भित्र्याएका थिए।

त्यसैगरी आयल निगमको क्षेत्रीय डिपो विराटनगरबाट सुनसरीका बिभिन्न ५ वटा पम्मका नाममा २० हजार लिटर डिजल लिएर हिडेको ट्याङकरका चालकले पम्पलाई नदिई उक्त डिजल भारतमा लगेर बिक्री गरी ट्याङकरलाई भारतमै बेवारिसे छाडेर फरार भएको खुलासा भएको थियो।

ना २ ख ४३५२ नम्बरको ट्याङकरका चालक मुन्नाले सुनसरीको इटहरीका तीनवटा पम्पमा १२ हजार लिटर दिएर बाँकी ८ हजार लिटर डिजल भारतमा लगेर महंगो मूल्यमा बिक्री गरी चालकले ट्याङकरलाई भारतको बरौनीमा बेवारिसे छाडेर फरार भएका थिए।

आयल निगम क्षेत्रीय डिपो स्रोतका अनुसार उक्त ट्याङकरमा सुनसरीको इटहरीका न्यू स्यार्सेकाली, गोविन्द आयल, सिडी जाल्पा, मिलन आयल र चन्द्रमन पम्पको २० हजार लिटर डिजल बोकेर डिपोबाट बाहिर निस्केको थियो। ट्याङकरका चालक मुन्नाले जाल्पा, सिडी, न्यू स्यार्सेकाली र गोविन्द आयलमा १२ हजार लिटर खन्याएर बाँकी दुई पम्पको नामको ८ हजार लिटर पम्पमा नखन्यायी भान्टाबारी नाकाबाट भारत प्रवेश गरी बिक्री गरेर ट्याङकरलाई वरौनीमा वेवारिसे अवस्थामा छाडेर भागेको हो। डिजल नपाउने दुई पम्पले पम्पमा डिजल नआएपछि खोज तलास गर्दा यसको पुष्टि भएको निगम स्रोतको भनाई छ।

यसअघि ना ४ ख ९४१० र ना ४ ख ३९३७ नम्बरको ट्याङकरमा नेपाल आयात गरिएको ४० हजार लिटर डिजल चालकले भारतमै बिक्री गरेर ट्याङकरलाई भारतीय क्षेत्रमा दुर्घटना गराएको नाटक गरेको निगम स्रोतको दाबी छ। ‘एक ट्यांङकर डिजल अहिले भारतीय मूल्यमा बिक्री गर्दा करिब ५ लाख रुपैंया नाफा हुन्छ,’ स्रोतले भन्यो, ‘त्यसैले ट्याङकर चालकहरु पेट्रोलियम पदार्थ भारतमै बिक्री गरेर ट्याङकरलाई पल्टाएर र्दुघटनाको नाटक गर्न थालेका छन्।’

क्षेत्रीय डिपो प्रमुख खनालले चोरी पैठारी नियन्त्रण गर्न सिमावर्ती क्षेत्रका पेट्रोल पम्पलाई इन्धन कटौती गर्दा पनि तस्करी नियन्त्रण हुन नसकेको बताए। सिमावर्ती क्षेत्रका पम्पले ड्रममा हालेर सीमा पारि पेट्रोलियम पदार्थ पुर्‍याउने गरेको आशंकामा त्यस्ता पम्पले पाउने गरेको दैनिक १२ हजार लिटर डिजललाई ८ हजार लिटरमा झारेपनि तस्करी रोकिएको छैन।

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७५ १२:४१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

७ महिनामा  संयुक्त भन्सार चेक पोस्ट 

विनोद भण्डारी

विराटनगर — भारतको लगानीमा मोरङको बुधनगरमा आउँदो डिसेम्बर अन्तिम सम्ममा एकीकृत संयुक्त भन्सार चेक पोस्ट (आईसीपी) को निर्माण कार्य पूरा हुने भएको छ । यसको निर्माणकार्य विगत डेढ वर्षदेखि भारतको दिनेशचन्द्र आर इनफलाक्सन प्रालि अहमदावादले गर्दै आएको छ ।

कम्पनीलाई निर्माण कार्य सम्पन्न गर्न आगामी डिसेम्बर २६ सम्मको म्याद दिइएको छ । निर्माण कम्पनीका इन्जिनियर अवधेशप्रसाद साहले भने तोकिएको म्यादभन्दा पहिला नै सक्ने गरी निर्माण कार्य भइरहेको छ ।

गत वर्षको बाढीले झन्डै तीन महिना काम अवरुद्ध भयो । अहिलेसम्ममा करिब ४० प्रतिशत निर्माण कार्य पूरा भएको छ । साहले भने बाँकी रहेको काम सात महिनाभन्दा पहिला नै सम्पन्न गर्ने गरी काम भइरहेको छ ।

सन् २००५ मा नेपाल र भारतबीच विराटनगर, वीरगन्ज, भैरहवा र नेपालगन्ज नाकामा भारतले दुवैतर्फ (आईसीपी) संयुक्त भन्सार चेक पोस्ट निर्माण गर्ने सम्झौता भएको थियो । सम्झौतामा निर्माणको सबै खर्च भारतले व्यर्होने र नेपाल पक्षले आवश्यक जमिन उपलब्ध गराउने सहमति छ ।

दुई मुलुकबीचको सहमतिअनुसार नेपाली पक्षले डेढ वर्षअघि भारतीय पक्षलाई नेपालतर्फको चेक पोस्ट निर्माणका लागि आवश्यक पर्ने १ हजार ४ सय मिटर लम्बाइ र ५ सय मिटर चौडाइ भएको १ सय ६९ बिघा जमिन हस्तान्तरण गरेको थियो ।

जमिन हस्तान्तरण भएपछि भारतीय पक्षले काम सुरु गरेको हो । उक्त जमिन सरकारले दशकअघि सर्वसाधारणलाई मुआब्जा तिरेर अधिग्रहण गरेको थियो । यो प्रोजेक्ट निर्माणका लागि प्राकृतिक स्रोत गिट्टी, बालुवा र ढुंगा नेपाली पक्षले सशुल्क उपलब्ध गराउने सहमतिमा उल्लेख छ ।

त्यसैगरी चेक पोस्टबाट सामान बोकेर आउने मालबाहक ट्रकलाई कोसी राजमार्गमा जोड्ने सडक निर्माणका लागि सरकारले अधिग्रहण गरेको ४० बिघा जमिनमा निर्माण कम्पनीले ग्राभेलको काम सकेर पिच गर्ने तयारी गरेको छ ।

संयुक्त भन्सार चेक पोस्ट निर्माणको कार्य भारततर्फ करिब सकिएको छ । इन्जिनियर साहले भने, ‘भारततर्फ करिब १० प्रतिशत काम बाँकी छ ।’ ‘दुवैतर्फको काम डिसेम्बरसम्म सकिनेछ,’ उनले भने, ‘त्यसपछि जोगबनी नाकाबाट हुने आयात निर्यात ब्रडगेज रेलमार्गमार्फत हुनेछ ।’

चेक पोस्ट भारततर्फ ९० प्रतिशत निर्माण सम्पन्न भएपछि भारतको बथनाहासम्म ब्रोडगेज रेलमार्गमार्फत औद्योगिक कच्चा पदार्थ आयात हुन थालेको छ । बथनाहादेखि मोरङको कटहरीसम्मको निर्माणाधीन १३ दशमलव १ किलोमिटर रेलमार्ग निर्माण मुआब्जा विवादका कारण रोकिएको छ ।

उक्त रेलमार्ग पनि भारतीय लगानीमा निर्माण सुरु भएको हो । नेपाली पक्षले १ सय १९ बिघा जमिन अधिग्रहण गरेर इन्डियन रेल्वे कन्ट्रक्सन इन्टरनेसनललाई ६ वर्षअघि हस्तान्तरण गरेपछि कन्ट्रक्सनले ट्रयाक खोल्ने, कल्भर्ट र पुल बनाउने काम सुरु गरेसँगै मुआब्जा निर्धारण समितिविरुद्ध जग्गाधनी अदालत पुगेपछि निर्माण रोकिएको छ । स्रोतका अनुसार यो प्रोजेक्ट निर्माण अझै अनिश्चित छ ।

भन्सार चेक पोस्ट र ब्रोडगेज रेलमार्ग निर्माण भारतको पूर्ण लगानीमा हुने हो । तत्कालीन सम्झौतामा भारतीय रुपैयाँ २ अर्ब ८० करोड लागतमा निर्माण हुने रेलमार्गका लागि सरकारले करिब ५३ करोड मुआब्जा तिरेर बुधनगर, कटहरी र विराटनगरको जतुवाका ५ सय ६५ जनाको १ सय १९ बिघा जमिन अधिग्रहण गरेर इन्डियन रेल्वे कन्ट्रक्सन इन्टरनेसनललाई बुझाइसकेको छ ।

भारतको ‘राइटस’ कम्पनीले सन् २००६ मा बुधनगरको भेडियारीमा निर्माण हुने संयुक्त भन्सार चेक पोस्टको सर्भे गरेको थियो । उक्त सर्वेले संयुक्त चेक पोस्ट र रेलमार्गको नक्सांकनसमेत गरेको थियो । भारतले सन् २००९ जनवरीदेखि पोस्ट निर्माण गर्ने तयारी गरेको थियो ।

प्रकाशित : वैशाख ३१, २०७५ २०:४४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT