प्रिमियमको सेयरमा संस्थालाई बाटो खुला

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — प्रिमियम मूल्यमा जारी भएको सेयरमा संस्थागत लगानीकर्ताले पनि आवेदन दिन पाउने भएका छन् । ‘धितोपत्र निष्कासन तथा बाँडफाँट निर्देशिका ०७४’ संशोधन गरी धितोपत्र बोर्डले यस्तो व्यवस्था गरेको हो । 

‘प्रिमियम मूल्यसहित जारी गरिएको सेयर भएमा वा विवरणपत्रमा सर्वसाधारणलाई निष्कासन गरिएको समयावधिभित्र सम्पूर्ण सेयर बिक्री नभएमा संगठित संस्था वा प्रचलित कानुनबमोजिम स्थापना भएका संस्थाले त्यस्तो सेयर खरिद गर्न सक्ने’ बोर्डले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

Yamaha

पछिल्लो समयमा प्रिमियम मूल्यमा जारी भएका थप निष्कासनमा अपेक्षाअनुसार आवेदन नपरेपछि बोर्डले यस्तो व्यवस्था गरेको हो । नयाँ व्यवस्था पनि प्रिमियम मूल्यमा सेयर जारी गर्ने प्राथमिक निष्कासनहरूमा संस्था वा कम्पनीले लगानी गर्न सक्नेछन् ।

तर, बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सर्वसाधारणका लागि जारी गर्नुपर्ने न्यूनतम ३० प्रतिशत सेयरको हकमा भने यो व्यवस्था लागू हुने छैन ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी ऐन (बाफिया) मा संगठित संस्थाले चुक्ता पुँजीको कम्तीमा ३० प्रतिशत सेयर सर्वसाधारणका लागि जारी गर्नुपर्ने र त्यो सेयर सुरुमा प्राकृतिक व्यक्ति (सर्वसाधारण लगानीकर्ता) लाई बिक्री गर्नुपर्ने व्यवस्था छ । यसरी बिक्री गर्दा बिक्री नभएको सेयर अन्य फर्म, कम्पनी वा संस्थालाई बिक्री गर्न सकिने व्यवस्था बाफियामा छ ।

यही व्यवस्थाअनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सर्वसाधारणलाई छुट्टयाएको ३० प्रतिशत प्रिमियममा जारी गरे पनि सुरुमा संस्थाले खरिद गर्न पाउने छैनन् । तर, थप निष्कासन (एफपीओ) को हकमा भने यो व्यवस्थाले बाधा पार्ने छैन । यसको अर्थ नेपाल बैंकले जारी गर्ने एफपीओमा संस्थाले पनि सेयर खरिद गर्न पाउनेछन् भन्ने हो ।

यसैगरी धितोपत्रको सार्वजनिक निष्कासनको खरिदका लागि दरखास्त दिन सकिने अधिकतम सीमा पनि हटाइएको छ । यसअघि दरखास्त दिन सकिने अधिकतम सीमा बढीमा निष्कासित कित्ताको ०.५ प्रतिशत थियो ।

नयाँ व्यवस्थाअनुसार अब धितोपत्रको सार्वजनिक निष्कासनको खरिदका लागि दरखास्त दिन सकिने अधिकतम सीमा कम्पनी आफैंले तोक्न सक्नेछ । ‘धितोपत्रको सार्वजनिक निष्कासनको खरिदका लागि दरखास्त दिन सकिने अधिकतम सीमा विवरणपत्रमा उल्लेख भएबमोजिम हुनेछ,’ संशोधित निर्देशिकामा भनिएको छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार ६, २०७५ ०९:०७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

जापानमा इलामको चिया

विप्लव भट्टराई

इलाम — छ वर्षअघि दार्जिलिङको चिया किनेर जापनमा बिक्री गर्ने योजना थियो जापानी नागरिक मएखवा थचुवाको । उति बेला भारत पाकिस्तानबीच कार्गिल क्षेत्रमा युद्ध चलिरहेकाले उनले दार्जिलिङको चियाको खासै अध्ययन गर्न पाएनन् ।

इलामको एउटा पसलमा चियाका प्रकार हेर्दै जापानी नागरिक मएखवा थचुवा । तस्बिर : विप्लव


त्यही बेला थचुवाले सुने इलाममा पनि दार्जिलिङकै गुणस्तरको चिया पाइन्छ भनेर ।

चियाको कारोबारकै लागि नेपाल भित्रिएका थचुवाले सुरुमा १६ किलो चिया इलामबाट खरिद गरे । यतिन्जेलसम्म जापानमा नेपाली चियाका पारखी रहेको उनलाई जानकारी छैन । ‘यो बेला कहीँ कतै पनि नेपाली चिया भनेर जापानका बजारमा भेटाएको थिइनँ,’ उनले भने, ‘पहिलोपटक नै यहाँको चिया धेरैले मन पराएकाले कारोबार अलिअलि गर्दै बढाउँदै लगें ।’

गएको वर्ष थचुवाले इलामबाट चार सय किलो चिया खरिद गरे । बर्सेनि जापानमा नेपाली चियाको बजार विस्तार गर्दै आएका उनले यो वर्ष अझ बढाउने योजना बनाएका छन् । चिया उत्पादनको मुख्य सिजन पारेर आएका उनी यति बेला इलामका चिया बगान र कारखाना चाहर्दै छन् ।

उनले नेपाली चियाको नयाँ बजार मात्र खोजिरहेका छैनन् । जापानको बजारमा इलाममा गुणस्तरीय चिया उत्पादन हुने पनि प्रचार गर्दै आएका छन् । जापानी बजारमा उनले यो चियाको प्याकिङ तयार पार्दा ‘फ्रम इलाम’ लेख्न छुटाएका छैनन् । ७ हजार ५ सय फुटको हिमालयन रेन्जको नेपाली चिया भनेर पनि नेपालको चियाको प्रवर्द्धन गर्ने खालको प्याकिङ उनको छ ।

‘यहाँको चिया गुणस्तरमा कम छैन,’ उनले थपे, ‘तर, अधिकतर जापानीलाई नेपालमा चिया उत्पादन हुन्छ भन्ने नै लागेको छैन ।’ जापानमा भारत र श्रीलंकाको चियाको खपत बढिरहेको भए पनि पछिल्लो समय नेपाली चियाका पारखी बढदै गएकाले आफ्नो व्यवसाय पनि फस्टाउँदै गएको उनले बताए ।

चियाको कारोबार गर्नुअघि म्यानपावर कम्पनीमा काम गर्दै आएका उनी अहिले नेपाली चियाको व्यपारमा मात्र केन्द्रित छन् । इलामको चियाको गुणस्तर राम्रो भएको प्रचार बढेसँगै काठमाडौंलगायत अन्यत्रको चियालाई पनि इलामको भन्दै बिक्री गरेको पाइएकाले यहाँको चिया बजारलाई असर पर्न सक्ने उनको भनाइ छ ।

पहिलोपटक आउँदा भेटेका इलाम टी हाउसका हरि गुरुङसँगको सहकार्यमा उनले हिमालयन सांग्रिला, आम्बोटे, सगरमाथा, सूर्योदयलगायत कारखानाको उत्पादन खरिद गरिरहेका छन् । पूर्ण अर्गानिक चियाको उत्पादनमा जोड दिँदै उनले गुणस्तरीय भए जापान नेपाली चियाको ठूलो बजार हुन सक्ने बताए ।

उनलाई इलामको चियाले यति प्रभावित पारेको छ कि आफैं बगान र कारखाना किनेर उत्पादनमा लाग्ने पनि सोच बनाउन थालेका छन् । एयर कार्गोबाट जापान चिया पुर्‍याउँदै आएका थचुवा अहिलेसम्म भन्सारलगायत प्रशासनिक काममा खासै अवरोध नपुगेको बताउँछन् ।

धेरथोर मात्रामा जापानमा पनि नेपाली चियाको बजार विस्तार हुँदै गएको अवस्थामा थचुवाको निरन्तर प्रयास सराहनीय छ । कलेज पढदादेखि चिया पिउने लत लागेका उनले गुणस्तरीय चियालाई ग्यास बाहिर नजाने गरी ठूलो प्याकिङ गरेर लैजान्छन् । जापानमा लगेर त्यहाँको मागअनुसार ससाना प्याक बनाएर बिक्री गर्ने गरेका छन् ।

प्रकाशित : असार ६, २०७५ ०९:०१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT