हटेन सिन्डिकेट

सम्बन्धित निकाय प्रभावकारी हुन नसक्दा यातायात व्यवसायीहरूको मनोमानी कायमै
माधव ढुंगाना

भैरहवा — सिन्डिकेट लगाएर यातायात व्यवसायीहरूले यात्रुलाई सास्ती दिने गरेको गुनासो धेरै पहिलेदेखि सुनिँदै आएको हो । उनीहरूले आफ्ना यातायात साधनबाट सेवा दिनुको साटो ‘लुट’ मच्चाएको दुखेसो पनि यात्रुहरूको रहँदै आएको छ ।

कोच्चिएर, झुन्डिएर र ठेलमठेल त छँदै छ, चालक/सहचालकबाट हुने गरेको दुव्र्यवहारबाट यात्रु धेरै दु:ख र सास्ती खेप्न बाध्य भएकै छन् । यात्रुका गुनासाहरू समाधान गर्ने उद्देश्यले सरकारले केहीअघि एउटा निर्णय गर्‍यो, यातायात क्षेत्रका सबैखाले सिन्डिकेटको अन्त्यको घोषणा नै गर्‍यो । साउन १ बाट उसले यो हटाउने भन्यो साउनको एक साता बितिसक्दा पनि यातायात क्षेत्रको सिन्डिकेट हटेको छैन ।

सिन्डिकेट प्रणाली खारेजीको सरकारी घोषणा अझै कार्यान्वयन हुन नसक्दा यात्रुहरू पहिले झैं मारमा परेकै छन् । उनीहरूको सास्ती उस्तै छ । सिन्डिकेट पक्षधर यातायात समितिहरू निर्वाध रूपमा सञ्चालनमा छन् । सम्बन्धित निकाय प्रभावकारी हुन नसक्दा यातायात व्यवसायीहरूको मनोमानी कायमै
रहेको हो ।

Yamaha

व्यवसायीहरू भने घोषणाबाट आफूहरू अन्योलमा परेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । सिन्डिकेट खारेजीको घोषणासँगै कम्पनीमा दर्ता भई प्रतिस्पर्धात्मक रूपमा यातायात सञ्चालन गर्न अनुकूल हुने खालको वातावरण बनाउन सरकार असफल भएको आरोप उनीहरूको छ ।

साउन १ देखि सिन्डिकेट प्रणाली र सिन्डिकेट पक्षधर यातायात संस्था पूर्ण रूपमा खारेज गरिने त भनियो तर कार्यान्वयनमा फितलो देखिएको छ । सरकारले यसबारे स्पष्ट धारणा अघि अझै सार्न नसकेको सिन्डिकेट पक्षधर व्यवसायीहरू बताउँछन् । सरकारले त्यस्ता समिति सञ्चालन गर्न थप सहज हुने गरी व्यवस्था गर्न थालेपछि उनीले सरकारको नियतमै शंका गर्न थालेका छन् ।

‘सिन्डिकेट खारेजीबारे सरकारले स्पष्ट नीति ल्याउन नसक्दा धेरै अन्योल भएको छ,’ सिन्डिकेट खारेजीको घोषणालगत्तै छुट्टै यातायात कम्पनीबाट यातायात सञ्चालन गर्न थालेका सिद्धार्थ यातायात प्रालिका अध्यक्ष सूर्यबहादुर सारू मगरले भने, ‘सरकारले सिन्डिकेट पूर्ण रूपमा हटाउने भनेपछि हामीले करोडौं रुपैयाँ लगानी गरिसक्यौं । तर, सरकारले भनेअनुरूप काम गर्न नसक्दा कम्पनीबाट सहज रूपमा यातायात सञ्चालन गर्ने वातावरण बन्न सकेको छैन ।’ सरकारले अनेक बहाना बनाउँदै सिन्डिकेट प्रणालीलाई नै निरन्तरता दिन खोजेको हो कि भन्ने आशंका व्यवसायीले गर्न थालेको उनले बताए ।

मगरका अनुसार कम्पनीमा दर्ता भएका यातायातका साधनलाई अञ्चल यातायात कार्यालयको सिफारिस लिई यातायात व्यवस्था विभाग काठमाडौंमा दर्ता गर्नुपर्ने प्रावधान सरकारले घोषणामार्फत गरेको थियो । त्यसअनुरूप दर्ता गर्न विभागमा जाँदा कर्मचारीले ऐन बाझिएको भन्दै दर्ता गर्न मानेका छैनन् । ‘ऐनमा के कुरा बाझियो’ भनेर सोध्दा कुनै जवाफ नदिने गरेको आरोप उनले लगाए । ‘हिजो पनि विभागमा फोन गरेर कम्पनीमा आबद्ध सवारी साधन दर्ता गर्नेबारे सोध्दा छलफलकै क्रममा रहेकाले तत्काल दर्ता गर्ने अवस्था नरहेको जवाफ दिए,’ मगरले थपे ।

सार्वजनिक यातायातका साधन सडकमा गुड्नका लागि सरकारको रुट परमिट आवश्यक पर्छ । रुट परमिटका लागि यातायात विभागमा दर्ता हुनुपर्ने कानुनी प्रावधान छ ।

रूपन्देहीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी तथा अञ्चल यातायात व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष उदयबहादुर रानाले सिन्डिकेट खारेजीबारे पछिल्लो समय कुनै परिपत्र केन्द्रबाट नआएको बताए । ‘तर गृह मन्त्रालयबाट साउन ४ मा आएको परिपत्र सिण्डिकेट हटाउनेबारे केन्द्रित नभई अन्य विषयमा मात्र समेटिएको,’ उनले भने, ‘पछिल्लो परिपत्रमा समितिले घाइते यात्रु, विद्युत् पानीको महसुल, कर्मचारीको तलबलगायतको भुक्तानी बाँकी रहेको खण्डमा भुक्तानी प्रक्रिया र रुट इजाजत लिएका सवारी साधनलाई मंसिरसम्म सञ्चालन गर्न पाउने विषयमा मात्र केन्द्रित छ ।’

नेपाल ट्राभल्स एसोसिएसन अफ एजेन्ट प्रदेश ५ का उपाध्यक्ष सागर अधिकारीका अनुसार सरकारले यातायात क्षेत्रको सिन्डिकेट खारेज भएको घोषणा गरे पनि त्यसअनुरूपको अनुभूति आम सर्वसाधारण यात्रु र व्यवसायीले गर्न नसकेको बताए। ‘सिन्डिकेट खारेजी सम्बन्धमा सरकार आफैं अन्योलमा रहेको आभास हुन थालेको छ’ उनले भने।

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण १२, २०७५ ०८:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आयुमी सुन्दिनन्, सुनाएरै अर्बपति बनिन्

धनीका कुरा
दिनेश यादव

काठमाडौँ — श्रवण शक्ति नभएका एकजना चर्चित अमेरिकी मोडेल, नायक र श्रवण शक्ति नहुनेहरूको अधिकारका पक्षमा वकालक गर्ने नाइल डिमार्कोले एकताका भनेका थिए, ‘सुनाइमा कमजोर भएकाहरूले जीवनमा केही गर्न सक्तैनन् भन्ने आम नागरिकको बुझाइ छ ।’ आम नागरिकको यो बुझाइलाई गलत प्रमाणित गरिदिने सेलिब्रेटीहरू विश्वमा धेरै छन् ।

पहिलो प्रयोगात्मक विद्युत् चिम र ग्रामोफोन अविष्कार गर्ने थोमस अल्वा एडिसन बाल्यकालदेखि नै श्रवणशक्ति विहीन थिए । अझ, हेलेन केल्लर नसुन्ने मात्र होइन दृष्टिविहीनसमेत थिइन्, जो कला संकायमा स्नातकसम्मको शिक्षा हासिल गरी सर्वोत्कृष्ट बनिन् । विश्वकै प्रसिद्ध पियानोबादक तथा शास्त्रीय संगीतज्ञ लुडविङ भ्यान बिथोभेनको पनि श्रवण शक्ति थिएन तर उनले सिर्जना गरेको संगीत सुन्न मानिसको घुँइचो लाग्ने गथ्र्यो ।

भनिन्छ, संगीत एउटा त्यस्तो क्षेत्र हो, जहाँ संगीतकारले पहिले आफू सुन्छन्, त्यसपछि स्रोताहरूलाई सुनाउने गर्छन् । तर, श्रवण दोषका कारण आफूले नसुने पनि तिनले गरेका कालजयी संगीत लोकप्रिय भएका उदाहरण प्रशस्तै भेटिन्छन् । यो कुरो सुन्दा धेरैलाई अपत्यारिलो लाग्न सक्छ । तर, केहीले आफ्नो परिश्रमबाटै यो क्षेत्रमा सफलता पाएका छन् । तीमध्ये जापानी पप स्टार आयुमी हामासाकी पनि एक हुन् ।

उनको श्रवण शक्ति छैन । आफ्नै ब्लग ‘टिम आयु’ मार्फत उनले अघिल्लो वर्षको मे २० मा यो कुरो सार्वजनिक गरेकी थिइन् । ‘स्ट्रेट्स टाइम्स’ का अनुसार जापानी सोलोमा सधैं बेस्ट–सेलिङको उपाधि हासिल गर्न सफल आयुमीको बायाँ श्रवण शक्ति गुमेको नौ वर्ष भइसक्यो । दायाँ कानबाट पनि उनले कम सुन्ने गरेकी छन् । तर, त्यसले उनको संगीत, गीत र कला क्षेत्रमा फड्को मार्न रोकेन, छेकेन । ३९ वर्षीया उनी चर्चित संगीतकी एउटी साधिका हुन् । श्रवण शक्तिमा देखिएको दोषबारे आफ्नो ब्लगमा बेलिविस्तार लगाउँदै लेखेकी छन्, ‘मैले धेरै ठाउँमा आफ्नो कानको परीक्षण गराएँ, कुनै फाइदा भएन, धेरै पहिलेदेखि बायाँ कानबाट सुन्दिन थिएँ, अब दायाँ पनि कमजोर हुँदै गएको छ ।’

‘द रिचेस्ट’ अनलाइनका अनुसार जापानी रेकर्डिङ आर्टिस्ट, मोडेल र नायिका आयुमीको कुल सम्पत्ति ७ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँ (७० मिलियन अमेरिकी डलर) भन्दा बढी छ । यो सबै उनले आफ्नै पौरखबाट कमाएकी हुन् । सन् २०१५ को अक्टोबरमा यू–टयुबबाट ६ करोड ८६ लाख रुपैयाँ (६ लाख २५ हजार डलर) कमाएकी थिइन् ।

उक्त च्यानलमार्फत उनलाई हेर्नेको संख्या साढे १२ करोडभन्दा बढी छ । उनको यू–टयुब च्यानलको पौने २ लाख सब्सक्राइबर्स छन्, जसबाट करिब २ लाख रुपैयाँ (१७ सय ५० डलर) प्राप्त गरेकी थिइन् । सन् २०११ को मार्चमा टोहोकु भूकम्प र सुनामी पीडितका लागि आफ्नो आम्दानीबाट लाखौं डलर दान गरेकी थिइन् । उनी सन् २०१० मा आफ्नो एलबम, कन्सर्ट भ्रमण र विभिन्न सम्झौताबाट ४ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँ (४० करोड डलर) आम्दानी गर्दै अमेरिकी अखबार ‘फोक्र्स’ को सर्वाधिक ‘अलटाइम’ गायिकाको सूचीमा आफ्नो नाम दर्ज गराउन सफल भएकी थिइन् ।

परिवारको सहयोगमा आयुमी हामासाकीले ७ वर्षकै उमेरमा मोडलिङ सुरु गरेकी थिइन् । कलिलै उमेरमा चर्चित बनेपछि उनको माग पनि बढ्दै गयो । पछि उनी टोकियो हानिइन्, त्यहाँ एसओएस टयालेन्ट संस्थामा प्रशिक्षण लिन सुरु गरिन् । टोकियो पुग्दा उनको उमेर मात्र १४ वर्ष थियो । किशोरावस्था टेकेकै बेलादेखि उनले मनोरञ्जन क्षेत्रमा आफ्नो परिचय बनाउन सफल भइन् । ‘सन म्युजिक’ का लागि काम गर्न थालेपछि उनको मोडल करियर एकाएक रोकिन पुग्यो ।

सन् १९९५ मा ‘नोथिङ फ्रम नोथिङ’ का लागि पहिलो ‘र्‍याप इपी’ सार्वजनिक गरिन् । तर, यसले म्युजिकहरूको चर्चित काउन्टडाउन सूचीमा स्थान बनाउन सकेन । यो उनको पहिलो असफलता थियो । तर, हरेस खाइनन् । यो क्षेत्रमा आफ्नो प्रयास जारी राख्दै सन् १९९९ मा उनी पहिलो स्टुडियो एल्बम ‘अ सङ फर एक्सएक्स’ सार्वजनिक गरिन् । उक्त एल्बम जापानको चर्चित संगीत कम्पनीको ‘ओरिकोन चार्टस’ मा पहिलो स्थानमा पुग्न सफल भयो ।

एसियामा संगीत र फेसन ट्रेन्ड्सलाई परिवर्तन गर्नमा उनको पनि योगदान रहेको धेरैको भनाइ छ । यसबाट उनी थप चम्किन पुगिन् । उनको डिमान्ड गर्नेहरू बढेसँगै विभिन्न व्यापारिक र विज्ञापन क्षेत्रमा रातारात छाइन् । उनले जापानमा ५० मिलियनभन्दा बढी रेकर्डिङ सामग्रीहरू बेचेर मुलुककै बेस्ट–सेलिङ कलाकार बन्न पुगिन् । उनको एउटा गायन त सन् १९९९ देखि २०१० सम्म लगातार एक वर्ष पहिलो नम्बरमा पर्न सफल भएको थियो ।

उनी पहिलो कलाकार बनिन्, जसका आठवटा स्टुडियो एल्बमहरू ओरिकोन चार्टसमा सूचीको टपमा परेका थिए । यति मात्रै हैन, उनको एउटा एल्बम १३ वर्ष लगातार सूचीमा परेर उनलाई पहिलो कलाकारसमेत बनायो । सन् १९९३ मा आयुमी टेलिभिजन चलचित्र ‘आर्ट अफ फाइटिङ’ का लागि आफ्नो आवाज दिन सुरु गरेकी थिइन् ।

आफ्नो प्रतिभालाई प्रस्फुटन गर्न उनी नायिकाको भूमिकामा समेत देखिन थालिन् । त्यसै क्रममा उनले सुरुमा विभिन्न ‘बी–मुभिज’ र टेलिभिजन नाटकहरूमा आफ्नो कलाको परिचय दिन कुनै कसर बाँकी राखिनन् । तीमध्ये केही चर्चित पनि भए । उनले ‘लाइक ग्रेन्स अफ स्यान्ड’, ‘सुमोमो मो मोमो’, ‘ग्याको द्वितीय’ र ‘डिस्टेन्स लभ’ जस्ता चर्चित चलचित्रमा सफल अभिनय गरिन् । सन् १९९५ मा उनले टीभी शृंखला मिसेइनेनमा नायिकाको भूमिकामा समेत देखिन पुगिन् ।

तर, उनी यो क्षेत्रमा धेरै समय टिकिनन्, छाड्ने निर्णयमा पुगिन् । त्यसपछि नृत्य क्षेत्रमा हाम फालिन् । ‘भेलफयार्रे’ मा नृत्य गर्न थालिन् । त्यसै क्रममा एभेक्स ट्रयाक्स प्रोडयुसर म्याक्स म्याटसुरासँग उनको भेट हुन पुग्यो । उनको ‘कराओके’ गायन सुनेपछि अमेरिकाको न्युयोर्कमा गायन सिक्न पठाउने म्याक्सले निर्णय गरेका रहेछन् । सन् १९९८ मा उनले एभेक्सका लागि आफ्नो पहिलो एकल ‘पोकर फेस’ का साथ गायन क्षेत्रमा प्रवेश गरिन् । त्यसपछि कहिले नटुंगिने गरी उनको गायन यात्रा सुरु भयो । लभ (डिस्टिनी), बोइज एन्ड गल्र्स, नेभर इभर, भोयाग र मुनलगायतका थुपै्र चर्चित र सफल एल्बमहरू सार्वजनिक गर्न सफल भइन् । अनि त उनका लागि पुरस्कारको ओइरो नै लाग्यो । ओरिकन चार्ट अवार्डस, एमटीभी जापान भिडियो म्युजिक अवार्डस्, द जापान रेकार्ड अवार्डस र म्युजिकनेट अवार्डसजस्ता एसियाली संस्थाहरूबाट सम्मानित भइन् ।

आयुमी हामासाकीको जन्म जापानको फुकुओकामा २ अक्टोबर १९७८ मा भएको हो । उनी सानैदेखि बहुप्रतिभाकी धनी हुन् । ‘आयु’ नामले समेत चिनिने उनी ‘इम्प्रेस अफ जे–पोप’ ले जापानमा चर्चित छिन् । ‘सेलिब्रेटी नेटवर्थ’ का अनुसार हाल आयुमी हामासाकीको आम्दानीको स्रोत संगीत नै हो । तर, उनी रेकर्ड प्रोडयुसर, मोडल, संगीतकार, प्रवक्ता, गीतकारको भूमिका निर्वाह गर्दै मनग्ये धन कमाउन सफल भएकी छन् ।

‘टपरिचेस्ट्स डट कम’ का अनुसार सन् २०१७ मा जापानको १० सर्वाधिक धनाढय सेलिब्रेटीमा उनी पहिलो स्थानमा दरिएकी थिइन् । उक्त वेबसाइट्सले उनको अनुमानित कुल सम्पत्ति ४५० मिलियन डलर रहेको जनाएको थियो । जापानको संगीत संस्कृतिमा मात्रै होइन सिंगो एसियामै आफूलाई अब्बल कलाकारका रूपमा उभ्याउन सफल भइसकेकी छन् । उनले ५० मिलियनभन्दा बढी रेकर्ड बेचेर जापानकै बेस्ट सेलिङ आर्टिस्ट बन्न भ्याइन् । उनले महान् परोकारीका रूपमा समेत आफ्नो परिचय दिन भ्याएकी छन् । सुनामी र टोहोकु भूकम्पका पीडितका लागि ३० मिलियन येन दान गरेको ‘टपरिचेस्ट’ वेबसाइटमा उल्लेख छ ।

विश्वका सेलिब्रेटीहरूबारे जानकारी सार्वजनिक गर्ने ‘मेडियामास’ का अनुसार आयुमी हामासाकी ‘पिपुल विथ मनी’ को १० सर्वाधिक रकम लिने गायकहरू (हाइयेस्ट (पे सिंगर्स) को टप टेनमा यो वर्ष मात्रै ६ अर्ब ३७ लाख रुपैयाँ (५८ मिलियन डलर) भन्दा बढीका साथ पहिलो नम्बरमा परेकी छन् । ‘पिपुल विथ मनी’ ले उनको फोटोसहितको कभर स्टोरी नै प्रकाशित गरेको छ ।

(एजेन्सीहरू)

प्रकाशित : श्रावण १२, २०७५ ०८:१६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT