इँटा भट्टा बालश्रम मुक्त

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — इँटा भट्टामा बालबालिका काममा नलगाउने प्रतिबद्धता उद्योगीहरूले गरेका छन् । नेपाल इँटा उद्योग महासंघले मुलुकभरका सबै भट्टा बालश्रम मुक्त गरिने दाबी गरेका हुन् । मुलुकभर १ हजार १ सय भट्टा छन् । ती भट्टामा साउन १४ देखि बालश्रम प्रयोग नगर्ने घोषणा उनीहरूले गरेका हुन् ।

सरकारले १० वर्षभित्र सबै प्रकारका बालश्रम उन्मूलन गर्ने गुरुयोजना पारित गरेलगत्तै इँटा उद्योगीहरू आफ्नो थलोलाई बालश्रममुक्त क्षेत्र बनाउन तयार भएका हुन् । इँटा भट्टामा झन्डै तीन लाख कार्यरत छन् । उद्योगीले कार्यरत बालश्रमिकको तथ्यांक भने उपलब्ध गराएनन् । ‘इँटा उद्योगमा बालश्रमिकको प्रयोग हुँदा उद्योगको छवि नै बिग्रने भएकाले बालश्रमिकको प्रयोगलाई न्यूनीकरण गर्न जरुरी छ,’ श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा महासंघका अध्यक्ष महेन्द्रबहादुर चित्रकारले भने, ‘साउन १४ गतेदेखि मुलुकभरका इँटा उद्योगमा कुनै पनि प्रकारको बालश्रमको प्रयोग गर्न नपाइने साझा प्रतिबद्धताको घोषणा गर्दछौं ।’


बालश्रम निवारण राष्ट्रिय गुरुयोजना (२०७५–८५) ले २०७९ सम्म अमर्यादित र शोषणयुक्त बालश्रमको अन्त्य गर्ने र २०८२ सम्म सबै प्रकारका बालश्रम निवारण गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।

Yamaha


अध्यक्ष चित्रकारका अनुसार महासंघले नै आगमी दिनमा बालश्रमिक प्रयोग गरेको पाइएमा उद्योगलाई कारबाही गर्न सरकारलाई सिफारिस गर्नेछ । ‘नियमन निकायलाई काम गर्न हामी सहयोग गर्नेछौं,’ उनले भने ।


बालश्रमिकलाई हटाउन सरकारले विकल्पसमेत दिने भएको छ । ‘बच्चाहरू बोकेर कामदार आउँछन् । हामीले बाल स्याहार केन्द्र खोलेका छौं । स्कुल पढ्ने उमेर समूहकालाई नजिकै पायक पर्ने स्कुल पठाउन प्रोत्साहित गर्नेछौं,’ उनले भने ।


श्रम, रोजगार तथा सामाजिक मन्त्रालयले बालश्रमिकलाई श्रमको विकल्प दिइने बताए ।


‘जसका बालबालिका श्रमरत छन्, उनीहरूका अभिभावकका लागि रोजगार मिलाउनेछौं,’ श्रममन्त्री गोकर्ण विष्टले भने, ‘यो क्षेत्रमा कार्यरत संघसंस्था, सरकारी निकाय र अन्तर्राष्ट्रिय दातासँग छलफल गरी आवश्यक परिणाम निकाल्नेछौं ।’


मन्त्री विष्टले श्रम कार्यालयबाट प्रभावकारी अनुगमन गरिने बताए । ‘बालश्रमिक प्रयोग नगर्ने उद्योगीको नैतिकता, इमानदारिता र प्रतिबद्धता जनाउने विषय एकदमै मूल्यवान् हो,’ उनले भने, ‘यो सार्वजनिक नैतिकतासँग जोडिएको हुन्छ ।’


बालबालिकालाई कलकारखाना, खानी वा यस्तै प्रकृतिका अन्य जोखिमपूर्ण काममा लगाउन नपाइने संवैधानिक व्यवस्था छ । संविधानमा बालबालिकाको मौलिक हकलाई सुनिश्चित गर्नु आफ्नो दायित्व ठानेको अध्यक्ष चित्रकारले बताए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण १८, २०७५ ०९:१०
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

किसानले दूधको टयांकर गुड्न नदिने

सहकारीले किसानलाई दिने दूधको मूल्यमा प्रतिलिटर ३ रुपैयाँ कम
रमेशकुमार पौडेल

चितवन — दूधको मूल्य घटेको विरोधमा आन्दोलन गर्दै आएका चितवनका दूध उत्पादक किसानहरूले साउन २५ गतेदेखि दूध ढुवानी गर्ने टयांकरहरू सडकमा गुड्न नदिने घोषणा गरेका छन् । बिहीबार भरतपुर महानगरपालिकामा ज्ञापनपत्र बुझाउँदै किसानहरूले यस्तो चेतावनी दिएका हुन् ।

उनीहरूले उक्त दिनदेखि दुग्ध विकास संस्थान (डीडीसी)का कुनै पनि गाडीहरू चितवनका सडकमा चल्न नदिने बताए ।


डीडीसीले सहकारीलाई दिँदै आएको कमिसन घटाएको छ । यसबाट सहकारीहरूले किसानलाई दिने दूधको मूल्यमा प्रतिलिटर ३ रुपैयाँ कम भएको छ । यसको विरोधमा पूर्वी चितवनको भण्डारा र खैरहनीमा किसानले सडकमा नै दूध पोखेका थिए । रत्ननगरमा सडकमा दूध बाँडेका थिए ।


‘किसानले किन्ने दाना चोक्करको मूल्य सधैं बढेको छ । तर, यो वा त्यो बाहनामा डीडीसीको भूमिकाले गर्दा किसानले पाउने दूधको मूल्य घट्न थालेपछि हामी कडा खालको संघर्षमा जान बाध्य भएका छौं,’ भरतपुर महानगरपालिकामा ज्ञापनपत्र बुझाउन आएका जनकल्याण दुग्ध उत्पादक सहकारीका अध्यक्ष सूर्यहरि मरहट्ठाले भने । भरतपुर महानगरभित्र १८ वटा दुग्ध सहकारी छन् । सबैले संयुक्त रूपमा ज्ञापनपत्र बुझाएका हुन् ।


भरतपुर महानगरभित्र समेटिएको चितवनको पश्चिम क्षेत्रमा दैनिक ५० हजार लिटरभन्दा धेरै दूध संकलन हुने जिल्ला दुग्ध उत्पादक सहकारी संघका पूर्वअध्यक्ष शंकरराज राजभण्डारी बताउँछन् ।


स्थानीय तह अधिकार सम्पन्न भएका कारण जनताको मर्का सुन्नुपर्ने र केन्द्रीय तहबाट हुने गरेका किसानविरोधी नीति नियमको खबरदारी हुनुपर्ने उनले माग गरे ।


किसान अर्जुन ढकालका अनुसार दूधको मूल्य कटौती हुँदा दाना, चोक्कर र ढुटोको मूल्य बढेको छ । दुई महिनाअघि ११ सय ६० रुपैयाँ पर्ने ४० किलोको एक बोरा चोक्कर अहिले १३ सय रुपैयाँ पर्ने उनले बताए । २५/२६ रुपैयाँ किलोमा पाइने ढुटोलाई अहिले २७/२८ रुपैयाँ तिर्नुपर्छ । किसानले किन्ने सामग्रीको मूल्य बढ्दै जाँदा बेच्ने दूधको मूल्य घट्नु दु:खद भएको उनले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण १८, २०७५ ०९:१०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT