२८ बैंकको कमाइ ५३ अर्ब

बैंकहरूले लगानीयोग्य रकम अभाव भएको भन्दै आए पनि नाफा अघिल्लो वर्षको तुलनामा साढे १८ प्रतिशतले बढाएका छन्
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — लगानीयोग्य रकम अभाव भएको भन्दै गत आर्थिक वर्षका अधिकांश महिनामा बैंकहरूले ऋण प्रवाहमा कडाइ गरे पनि नाफामा त्यसको असर देखिएन । अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा बैंकहरूको नाफा साढे १८ प्रतिशत बढ्नुले यो पुष्टि हुन्छ ।

सञ्चालनमा रहेका २८ वटा वाणिज्य बैंकहरूले गत आर्थिक वर्षमा कुल ५३ अर्ब १५ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेका छन् । अघिल्लो आर्थिक वर्षको अन्त्यमा ती बैंकहरूको यस्तो नाफा ४४ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ थियो ।

चौथो त्रैमासको वित्तीय विवरणअनुसार बैंकहरूको नाफा वृद्धिको प्रमुख स्रोत ब्याज आम्दानी नै छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा गत वर्ष २२ वटा बैंकहरूको कर्जा निक्षेपबीचको ब्याज अन्तर (स्प्रेड) बढेको छ । बाँकी बैंकहरूको स्प्रेड घटेको छ । यसको अर्थ व्यवसाय विस्तारका लागि नयाँ क्षेत्र पहिचानसहित ‘नवप्रवर्तन’ ल्याउनुको साटो ऋणको ब्याजदर वृद्धिमै बैंकहरूले ध्यान केन्द्रित गरे भन्ने हो ।

Yamaha

केही बैंकहरूको स्प्रेड राष्ट्र बैंकले तोकिदिएको अधिकतम ५ प्रतिशतभन्दा पनि बढी छ । प्रकाशित वित्तीय विवरणअनुसार २१ बैंकहरूको स्प्रेड ४ प्रतिशतभन्दा बढी छ । जसमध्ये चार वटा बैंक (कृषि विकास बैंक, एनआईसी एसिया, नबिल र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड) बैंकको स्प्रेड ५ प्रतिशतभन्दा बढी छ ।

बिहीबारसम्म २७ वटा बैंकले अपरिस्कृत वित्तीय विवरण प्रकाशित गरिसकेका छन् । सरकारी स्वामित्वको राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले प्रकाशित गरेको छैन । उल्लिखित तथ्यांकमा वाणिज्य बैंकको नाफा पनि समावेश छ । बैंकबाट प्राप्त तथ्यांकलाई अन्य २७ वटा बैंकहरूको विवरणसँग जोडेर कुल तथ्यांक निकालिएको हो ।

गएको वर्ष अधिकांश महिनाहरूमा बैंकहरूको ब्याजदर उच्च रहयो । लगानीयोग्य रकम अभाव भएको बहनामा बैंकहरूबीच निक्षेपको ब्याजदर वृद्धिको होडबाजी नै चल्यो । त्यो नियन्त्रणका लागि बैंकर्स संघले पटकपटक ब्याजदर नबढाउने सहमति (भद्रसहमति) नै गर्नुपर्‍यो । जुन अहिले पनि लागू छ । सोही सहमतिअनुसार अहिले पनि बैंकहरूले ग्राहकलाई मुद्दती निक्षेपमा ११ र साधारण बचतमा ७ प्रतिशतभन्दा बढी ब्याज दिन पाउँदैनन् । यसरी निक्षेपको ब्याजमा सीमा तोकिएपछि राष्ट्र बैंकको सीमामा बसेर ऋणको ब्याज बढाउन उनीहरूलाई बाटो खुला भयो ।

गत वर्ष अधिकांश बैंकहरूको स्प्रेड बढ्नुको प्रमुख कारण पनि यही हो । स्प्रेड वृद्धिको अहिले पनि बैंकहरूका देखिन्छ । पछिल्लो समयमा वित्तीय प्रणालीमा तरलता बढे पनि ऋणको ब्याजदर घट्न नसक्नुले पनि यो पुष्टि हुन्छ । तर, चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिमार्फत राष्ट्र बैंकले वाणिज्य बैंकहरूको स्प्रेडको सीमा घटाएर साढे ४ प्रतिशतमा झारेको छ । नयाँ निर्देशनअनुसार ०७६ असारसम्म बैंकहरूले स्प्रेडको अधिकतम सीमा ५ प्रतिशतबाट घटाएर साढे ४ प्रतिशतमा झार्नुपर्नेछ । यसले बैंकहरूको नाफामा असर गर्ने विज्ञहरू बताउँछन् ।

बैंकहरूको चुक्ता पुँजी चार गुणा बढेकाले गएको दुई वर्षयता सेयरधनीको प्रतिफल (रिटर्न अन इक्विटी ( आरओई) घट्दो क्रममा छ । यो प्रवृत्ति चौथो त्रैमासको वित्तीय विवरणमा पनि देखियो । आरओईको अर्थ बैंकमा बैंकमा लगानी गरिएको पैसाले कति प्रतिफल दिन सक्छ भन्ने हो । गत वर्ष अधिकांश बैंकका सेयरधनीको प्रतिफल घटयो ।

राष्ट्र बैंकको निर्देशनअनुसार २४ महिनामा चार गुणा चुक्ता पुँजी बढाउनुपरेको र बढेको पुँजीको तुलनामा बैंकहरूको व्यावसायिक विस्तार हुन नसकेकाले आरओई घटेको बैंकरहरूको गुनासो छ ।

गत आर्थिक वर्षमा ५ वटा बैंकहरूको मात्र आरओई २० प्रतिशतभन्दा माथि छ । गत वर्ष एक दर्जनभन्दा बढी बैंकहरूको आरओई २० प्रतिशतभन्दा बढी थियो ।

सञ्चालनमा रहेको २८ मध्ये २५ वटा बैंकहरूको वार्षिक खुद नाफा १ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी छ । जसमध्ये स्टयान्डर्ड चार्टर्ड, ग्लोबल आईएमई, हिमालयन र एभरेस्ट बैंकको नाफा २ अर्बभन्दा बढी छ । नेपाल बैंक, इन्भेस्टमेन्ट बैंक र कृषि विकास बैंकको नाफा ३ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी छ भने राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र नबिल बैंकको नाफा ४ अर्ब रुपैयाँभन्दा धेरै छ । बाँकी जनता, सेन्चुरी र सिभिल बैंकको नाफा १ अर्ब रुपैयाँभन्दा कम रहेको वित्तीय विवरणहरूमा उल्लेख छ ।

यसैगरी गत आर्थिक वर्षमा बैंकको निक्षेप १८ प्रतिशतले बढेर २४ खर्ब ७१ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यस्तो निक्षेप २० खर्ब ९२ अर्ब रुपैयाँ थियो । यस्तै गत वर्ष बैंकहरूको ऋण प्रवाह करिब २२ प्रतिशतले बढयो ।

अघिल्लो आर्थिक वर्षको अन्त्यमा १७ खर्ब २५ अर्ब रुपैयाँ रहेको ऋण प्रवाह गत असारसम्म आइपुग्दा बढेर २१ खर्ब रुपैयाँ पुगेको बैंकहरूले जनाएका छन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १, २०७५ ०७:३६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

डलर भाउ हालसम्मकै उच्च

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — शुक्रबार एक अमेरिकी डलर खरिद गर्न १ सय १२ रुपैयाँ ५५ पैसा तिर्नुपर्ने भएको छ । यो हालसम्मकै उच्च हो । यसको अर्थ डलरको तुलनामा नेपाली रुपैयाँ हालसम्मकै कमजोर अवस्थामा पुगेको भन्ने हो ।

गत सोमबार एक अमेरिकी डलरको विनिमयदर १ सय १२ रुपैयाँ २० पैसा पुगेको थियो ।

अमेरिकी डलरको तुलनामा भारतीय मुद्रा कमजोर भएपछि नेपाली रुपैयाँको पनि अवमूल्यन भएको हो । बुधबार एक अमेरिकी डलरका लागि भारु ७० रुपैयाँ खर्चनुपरेको थियो । यसको नेपाली मुद्रामा सीधा असर परेको हो । नेरु र भारुबीच स्थिर विनिमयदर छ । भारतीय मुद्रासँग नेपाली मुद्राको विनिमयदर स्थिर रहेकाले अमेरिकी डलरको तुलनामा भारु कमजोर हुँदा नेरु पनि कमजोर र बलियो हुँदा बलियो हुन्छ । अहिले पनि त्यही भएको हो ।

अमेरिका र चीनबीचको व्यापार युद्धका कारण यसै पनि कमजोर बन्दै गएको भारुलाई टर्कीको संकटले थप कमजोर बनाएको भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले स्टिल र अल्मुनियममा लाग्दै आएको भन्सार महसुल दोब्बर बनाएसँगै टर्कीको अर्थतन्त्रमा समस्या देखिएको हो । यसले टर्कीको मुद्रा लिरा पनि अवमूल्यन भएका सामाचारहरू प्रकाशित भएका छन् । यसको असर युरोपेली बैंकहरूमा पनि पर्न सक्ने अनुमान उनीहरूको छ ।

पछिल्लो समयमा सबै उदीयमान राष्ट्रका (इमर्जिङ कन्ट्री) को अर्थतन्त्रमा समस्या देखिन थालेका छ । अमेरिकी अर्थतन्त्रमा आएको सुधारसँगै ती राष्ट्रको आर्थिक गतिविधि प्रभावित हुन पुगेको हो । यही असर भारतीय अर्थतन्त्रमा पनि परेकाले डलरको तुलनामा भारु कमजोर बन्दै गएको विज्ञहरू बताउँछन् । विश्व बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढेसँगै भारतको चालु खाता घाटा त्यहाँको कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) तुलनामा २ प्रतिशतभन्दा बढी पुगेको छ । यो पनि हालसम्मकै उच्च हो ।

राष्ट्र बैंकले शुक्रबारका लागि प्रकाशित गरेको विनिमयदरअनुसार एक अमेरिकी डलरको खरिददर १ सय ११ रुपैयाँ ९५ पैसा छ । यो पनि हालसम्मकै उच्च हो ।

प्रकाशित : भाद्र १, २०७५ ०७:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT