गाउँपालिका महासंघको आह्वान: ‘करमा पुनरावलोकन गर’

‘स्थानीय तहले प्रत्यक्ष कर उठाउने अभ्यास नगरेकाले नागरिकमा कर तिर्ने बानी छैन, अहिले केही क्षेत्रमा सानातिना कर लगाउँदा असजिलो भएको हुन सक्छ’
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — स्थानीय सरकारको कर वृद्धिले जनतालाई अप्ठ्यारो महसुस भएको भए सभामा छलफल गरी पुनरावलोकन गर्न गाउँपालिका महासंघले आफ्ना सदस्यहरूलाई आह्वान गरेको छ ।

स्थानीय सरकारहरूले सुरु गरेको कर प्रणाली बारेमा आमसञ्चार तथा सामाजिक सञ्जालहरूको टिप्पणी, बहस र सामाचारप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाउँदै उक्त आह्वान गरेको छ । ‘हाम्रो कर प्रणालीले गरिब किसान तथा मजदुर वर्गलाई भार नपरोस् भन्ने कुरामा हामी जनप्रतिनिधि सजग छौं,’ महासंघका अध्यक्ष होमनारायण श्रेष्ठद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘कहीं कतै अस्वाभाविक रूपमा कर वृद्धि गरी जनतालाई अप्ठ्यारो महसुस भएको भए सभामा छलफल गरी पुनरावलोकन गर्न समेत सम्बन्धित गाउँपालिकाहरूलाई आह्वान गर्दछौं ।’

व्यापार–व्यवसायलाई प्रोत्साहन गर्दै संविधान र कानुनबमोजिम ल्याइएका करबारे टिप्पणी र विरोधकै आधारमा निराश नहुन पनि जनप्रतिनिधिहरूलाई महासंघले आह्वान गरेको छ । पहिले स्थानीय निकायहरूले प्रत्यक्ष कर उठाउने अभ्यास नगरेकाले लामो समय नागरिकमा कर तिर्ने बानी नपरेकै पृष्ठभूमि पनि महासंघले देखाएको छ । ‘अहिले केही क्षेत्रमा सानातिना कर लगाउँदा असजिलो महसुस भएको हुने’ उसको अनुमान छ । ‘हामी नयाँ संरचनामा जाँदै गर्दा हिजो केन्द्रीय सरकारलाई तिरेका केही कर अहिले स्थानीय तहलाई तिर्नुपर्ने व्यवस्था रहेकाले यसमा बानी पार्न केही समय लाग्ने देखिन्छ,’ महासंघको निष्कर्ष छ, ‘स्थानीय तहको अधिकार क्षेत्रमा रहेका कतिपय कर प्रदेश तथा संघीय सरकारले अझै पनि असुल गरिरहेको पाइएकोले दोहोरो करको विषयलाई जनताले गरेको गुनासालाई जायज मान्नु पर्दछ ।’

Yamaha

दोहोरो कर प्रणाली अन्त्यका लागि तीन वटै तहका सरकारबीच आपसी समन्वय र समझदारी बढाउनु पर्ने महासंघले जनाएको छ । ‘अहिले चलिरहेको बजार हल्ला र स्थानीय सरकारले लगाइरहेका करको विषयमा तीव्र अध्ययन गरी यथार्थ प्रतिवेदन बाहिर ल्याउन र तथ्यगत ढंगले बहस चलाउन आवश्यक देखिएको छ,’ महासंघको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘नेपाल सरकारले एक कार्यदल नै गठन गरी स्थानीय सरकारहरूको कर प्रणालीको अध्ययन थालेकोमा यस कार्यलाई स्वागत गर्दै अध्ययन कार्यको पारदर्शिताको समेत अपेक्षा गर्दछौं ।’ महासंघले समेत करबारे अध्ययन गर्न केन्द्रीय सदस्यहरूलाई जिम्मेवारी तोकेको छ ।

‘स्थानीय तहको कर तथा राजस्व नीतिलाई नकारात्मक प्रचारको आधार बनाइएको हुँदा यसलाई विगतका दर र दायराहरूसँग तुलना गर्ने र सत्य तथ्य बाहिर ल्याउन आवश्यक देखिएको छ,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ । त्यसका लागि महासंघको गत श्रावण २९ र ३० मा सम्पन्न केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकले सबै गाउँपालिकाहरूको आर्थिक ऐन र कर प्रणालीबारे विवरण संकलन गर्न केन्द्रीय सदस्यहरूलाई जिम्मेवारी दिएको छ । ‘तोकिएका पदाधिकारीहरूलाई विवरण उपलब्ध गराई सहयोग गर्न सबै गाउँपालकाहरूलाई आह्वान गर्दछौं,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।

सञ्चारमाध्यमले नकारात्मक सामाचारहरू प्रकाशन तथा प्रसारण गरिरहेको अरोप लगाएको छ । ‘असल सोचले गरिएका आलोचना र कमजोरी औंल्याइएको विषयलाई सम्पत्तिका रूपमा ग्रहण गर्दछौं,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘तर स्थानीय सरकारले अवलम्बन गरेको कर प्रणालीमा यदाकदा देखिएका कमजोरीलाई संघीयता नै खतरामा पर्दै छ भन्ने सम्मका अफवाह फैलाउन सुरु भएकोप्रति भने हामी सबै सचेत हुनैपर्दछ ।’ स्वाभाविक र सामान्य कर निर्धारणलाई पनि प्रोपोगान्डा नबनाउन भन्दै अनुरोध गरिएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ ०८:०९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

इमरानको इमारत

सम्पादकीय

काठमाडौँ — इमरान खानले पुगनपुग बहुमत ल्याए । नपुगेका मत संसद्मा केही साना दलले पुर्‍याइदिए । शुक्रबार पाकिस्तानका २२ औं प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित भएपछि देशको कप्तानी चलाउन थालेका छन् । यसैका लागि उनले २२ वर्षदेखि राजनीतिको घामपानी बेहोरे । एकसिटे दललाई ठूलो दल बनाए । संसद् बैठकमा बिरलै सहभागी हुने गरेका उनी भन्थे– सदन धर्तीकै विरक्तलाग्दो ठाउँ हो ।

समर्थकहरूका लागि उनी नयाँ, साहसी र स्वच्छ छविका नेता हुन्, जसलाई देशले लामो समयदेखि खोजिरहेको थियो । पाकिस्तानी क्रिकेट टिमलाई १८ वर्ष नेतृत्व दिएर एकपल्ट विश्वकप उचालेयताका वर्षहरूमा उनी बिस्तारै राजनीतिको ट्रफी हात पार्न रौसिएका हुन् । दुइटा परम्परागत मुख्य दलहरू एकपछि अर्को गर्दै सत्ताबाट पर हुत्तिएपछि उनको नयाँ दल तेहरिक–ई–इन्साफको पालो आयो ।

जनताले ६५ वर्षीय यी सम्भ्रान्तलाई रोज्नुका पछाडि नयाँ पाकिस्तान भन्ने उनको भ्रष्टाचार विरोधी नारा देखिन्छ, जसले राजनीतिक कार्यप्रणालीमा परिवर्तन गर्ने प्रतिबद्धता प्रकट गरेको छ । खेलबाट संन्यास लिएर समाजसेवा र परोपकारमा लाग्दै आमाका नाममा मुलुककै पहिलो विशेषज्ञ क्यान्सर अस्पताल खोले, सन् १९९६ मा सबैलाई इन्साफ दिन भन्दै मध्यमार्गी दल खोले । भ्रष्टाचार बढेको भन्दै बीचको कुनै चुनाव बहिष्कार पनि गरे ।

उनको सफलताले दुई शक्तिशाली घरानियाँ (भुट्टो र शरिफ) को राजनीतिक दबदबामा विराम लगाइदिएको छ । उनले करोडौं जनताको गरिबी निवारण गर्ने कबोल गरेका छन्, राष्ट्रवादी छवि बनाएका छन्, विश्वस्तरका अस्पताल र स्कुल खोल्ने घोषणा गरेका छन् ।

सन् १९४७ मा भारत बेलायतबाट स्वतन्त्र हुनु एक दिनअघि जन्मिएको पाकिस्तानको लोकतन्त्र भारतको जस्तो सहज र स्थिर रहेन । कहिले सैन्य विप्लव त कहिले विद्रोही हिंसाबाट प्राय: आक्रान्त रहँदै आयो । आधा इतिहास सेनाले प्रत्यक्ष शासन गर्‍यो । अहिले पनि सेनाको चलाखीपूर्ण सहयोगका कारण उनी सफल भएको विपक्षी आरोप मात्रै छैन, असहयोगका लक्षणसमेत देखिएका छन् । उनको चुनौती यही हो, आफू सेनाको शक्ति होइन, नागरिक शक्तिकै प्रतीक भएको प्रमाणित गर्नु ।

आफ्ना महत्त्वाकांक्षी सुधारका योजना लागू गर्न उनलाई गाह्रो छ । तल्लो सदनमा उनको समर्थनमा झिनो बहुमत पुगे पनि सिनेट विपक्षीकै नियन्त्रणमा छ । मुद्रा संकट टार्न विश्व मुद्राकोषको सहयोग माग्ने या चीनको सहयोग खोज्ने चुनौती छ । सेना–नागरिक द्वन्द्वलाई कसरी परिभाषित गर्छन्, इस्लामिक अतिवादीहरूको कसरी सामना गर्छन् भन्ने आन्तरिक पहेलु छन् भने बाह्य मोर्चा पनि उत्तिकै पेचिला ।

उनी युद्धको विरोध गर्छन् । अमेरिकालाई पनि रुचाउँदैनन् । तालिबान उसैले जन्माएको हो भन्छन् । भारतसँग सम्बन्ध सुधार चाहन्छन् । भारतले एक कदम अगाडि बढाउँदा आफू दुई कदम बढ्ने भनेका छन् । उनलाई भारतीय समकक्षी मोदीको चिठी पुगेको छ, जसमा के छ खुलेको छैन । उनी भारतसित सहकार्य गरेर कश्मीर समस्या सुल्झाउन चाहन्छु भन्छन् । तालिबानसँग नरम छन् । अमेरिका पनि उनलाई साथ लिन चाहने गरी विदेशमन्त्रीलाई छिट्टै इस्लामाबाद पठाउँदै छ ।

सेनाको चासो र सरोकार तालिबान र कश्मीर दुवैमा भएकाले प्रधानमन्त्रीका रूपमा इमरानको भूमिका चुनौतीपूर्ण हुनेछ । उनी गम्भीर र हठी भएकाले स्वतन्त्र ढंगले काम गर्न सक्छन् भन्नेहरूलाई जवाफ दिने उनले नै हो । उनको उदयले नयाँ सम्भावना देखाएको छ । पुराना दलहरूप्रति जनताको अरुचि जाग्दै जाँदा कुनै पनि निर्वाचनबाट वैकल्पिक शक्ति उदाउन सक्छ । लोकतन्त्रको इमारत त्यही हो ।

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ ०८:०४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT