ब्याजदर वृद्धिमा सांसदहरूको चासो

उच्च ब्याजदरका कारण सामान्य व्यवसाय गर्न पनि गाह्रो
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा ऋणको ब्याजदर उच्च भएको प्रति सांसदहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । ऋणको ब्याजदर उच्च रहँदा ससानो लगानी निरुत्साहित हुने भन्दै उनीहरूले यस्तो धारणा व्यक्त गरेका हुन् । मंगलबार अर्थ समितिको बैठकमा उनीहरूले यस्तो बताएका हुन् ।

तरलता अभाव रहेको भन्दै बैंकहरूले ऋणको ब्याजदर धेरै माथि पुर्‍याएकाले लगानी निरुत्साहित भएको पूर्व अर्थमन्त्री ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले बताए । ‘उच्च ब्याजदरका कारण सामान्यभन्दा सामान्य व्यवसाय गर्न पनि गाह्रो भएको छ,’ उनले भने । उच्च ब्याजदरको समस्या समाधानका लागि राष्ट्र बैंकले के कस्तो कदम चालेको छ भन्दै उनले गभर्नरसँग सोधे, ‘उच्च ब्याजदरको समस्या कसरी समाधान गर्नुहुन्छ ?’


अर्का पूर्वअर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले उच्च ब्याजदरका कारण ८ प्रतिशतको लक्ष्यित आर्थिक वृद्धिदरका लागि आवश्यक लगानी जुटाउन अप्ठयारो हुन सक्ने आशंका व्यक्त गरे । गभर्नर चिरञ्जीवी नेपाललाई प्रश्न गर्दै उनले भने, ‘चालु आर्थिक वर्ष ८ प्रतिशत आर्थिक वृद्धिदर प्राप्त गर्नका लागि आवश्यक स्रोत व्यवस्थापन कसरी गर्दै हुनुहुन्छ ?’


यसैगरी कार्यक्रममा पूर्वअर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डेले बैंकहरूमा धेरै अल्पकालीन निक्षेप रहेकै कारण ठूला र दीर्घकालीन आयोजनाहरूमा पुँजी जुट्न नसकेको बताए । ‘बैंकहरूसँग दीर्घकालीन स्रोत नै छैन, अनि छोटा अवधिका (आवधिक) ऋण प्रवाह नगरेर के गरून् त ?’ उनले थपे, ‘बैंकहरूमा दीर्घकालीन लगानी स्रोत (निक्षेप) व्यवस्थापनका लागि राष्ट्र बैंकको योजना के छ ?’


बैठकमा उठेका प्रश्नहरूको जवाफ दिँदै गभर्नर नेपालले लक्ष्यित आर्थिक वृद्धि प्राप्तिका लागि आवश्यक पुँजी जुटाउन वित्तीय क्षेत्र सक्षम रहेको बताए । लगानीयोग्य रकम वृद्धिका लागि चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिमार्फत विभिन्न व्यवस्था आएकाले समस्या नहुने उनको दाबी छ ।


‘बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई विदेशी मुद्रामा ऋण लिन सक्ने सुविधा दिएका छौं,’ उनले भने, ‘प्राथमिक पुँजीको शत प्रतिशत ऋणपत्र निष्कासनका लागि पनि बाटो खुला गरेका छौं ।’
गभर्नर नेपालले बजारमा लगानीयोग्य रकम विस्तारका लागि विभिन्न प्रयासहरू भएको बताए पनि वित्तीय प्रणालीमा अझै निक्षेप र कर्जाबीचको असन्तुलन कायम रहेको राष्ट्र बैंकका तथ्यांकहरूले देखाएका छन् । गत वर्षभरि लगानीयोग्य रकम अभावको समस्या झेलेका बैंकहरूले यो वर्ष पनि उक्त समस्याबाट टाढा रहने सम्भावना नरहेको विज्ञहरू बताउँछन् ।


राष्ट्र बैंकको तथ्यांकअनुसार गत आर्थिक वर्ष कुल कर्जा साढे २२ प्रतिशतले बढेको छ । सोही अवस्थामा निक्षेप १९.२ प्रतिशतले मात्र बढेको देखिन्छ । ‘वित्तीय अवस्था अझै कसिलो रहेको देखाउँछ,’ राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘विप्रेषण आप्रवाहको वृद्धिदर र पुँजीगत खर्चको अवस्थाले आगामी समयमा वित्तीय स्थितिको दिशा निर्धारण गर्ने देखिन्छ ।’


अर्थ समितिको बैठकले वित्तीय क्षेत्रको वास्तविक अवस्था देखाउने विभिन्न विवरणहरू माग गर्ने निर्णय गरेको हो । निर्देशनअनुसार राष्ट्र बैंकले सात दिनभित्र निम्न विवरणहरू पेस गर्नुपर्नेछ ।


प्रकाशित : भाद्र ६, २०७५ १०:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

पर्यटक बढेपछि होटल थपिँदै

प्रताप विष्ट

थाहा (मकवानपुर) — थाहा नगरपालिका र इन्द्रसरोवर गाउँपालिकामा सुविधायुक्त होटलहरू थपिँदै छन् । आन्तरिक एवं बाहय पर्यटक आउने क्रम बढेसँगै होटलहरू थपिँदै गएका हुन् । इन्द्रसरोवर १ सिम्लाङमा १२ जना स्थानीय युवा मिलेर सुविधायुक्त होटल सञ्चालनमा ल्याएका छन् ।

कुलेखानी जलाशय इन्द्रसरोवरको काखमा रहेको ‘डी लेक साइड सिमलाङ’ होटल विगत केही महिनादेखि सञ्चालनमा आएको छ । करिब ३ करोडको लागतमा निर्माण गरिएको ‘डी लेक साइड सिमलाङ’ होटलमा स्विमिङ पुलसहित सभाहल पनि छ । सिस्नुको सुप, फापर र कोदोको रोटीसमेत खुवाउने उक्त होटलले स्थानीय अर्गानिक खाद्यान्न वस्तुहरू पर्यटकहरूलाई खुवाउने गरेको छ । इन्द्रसरोवरको डिल र कुलेखानी–कुन्छाल सडकसँग जोडिएको उक्त होटल सञ्चालनमा ल्याएदेखि सधै भरिभराउ रहेको दाबी सञ्चालक प्रमोद जोशीले गरे ।


इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाको मार्खु बजारमै इन्द्रसरोवर र परेली होटल पनि सञ्चालनमा छन् । इन्द्रसरोवर जलाशयको किनारामा पर्यटकहरूलाई लक्षित गरेर ससाना होटल सञ्चालनमा छन् । थाहा नगपालिका ६ वज्रवाराहीमा करिब ९ करोडमा लागतमा स्थानीय उद्यमी युवाले ओम अध्याय नाम गरेको होटल सञ्चालन गरेका छन् । १८ रोपनी जग्गामा स्थापना गरेको उक्त होटल १ सय ६० जना अट्ने क्षमताको रहेको होटल सञ्चालक अर्जुनसिंह ठकुरीले बताए । पर्यटकहरूलाई उक्त क्षेत्रको अवलोकन गर्न सहज र रमाइलो अनुभव गरून् भन्ने उद्देश्यले २ वटा घोडा पनि राखिएको छ ।


यसैगरी मकवानपुरकै ऐतिहासिक एवं पर्यटकीय गाउँ चित्लाङमा करिब ३ करोडको लागतमा स्थानीय युवाले निर्माण गरेको चित्लाङ रिसोर्ट सञ्चालनको अन्तिम अवस्थामा पुगेको छ । ‘रिसोर्टको निर्माण कार्य अन्तिम चरणमा पुगिसकेका छ,’ रिसोर्ट सञ्चालक देवेन्द्र नेपालीले भने, ‘असोजको पहिलो सातासम्म रिसोर्ट सञ्चालनमा आउँछ । २० वटा कोठा रहेको उक्त रिसोर्टमा करिब सयजना अट्ने क्षमताको छ ।’ चित्लाङमै बलराम पौडेलले पनि चित्लाङ हट स्पट सञ्चालनमा ल्याइसकेका छन् । आन्तरिक एवं बाहय पर्यटकहरूको रुचिको आधारमा बस्नका लागि पक्की घरको कोठा र टेन्ट दुवैको सुविधा उपलब्ध गराइएको छ ।


थाहा नगरपालिका ९ चित्लाङमा होटल एवं रिसोर्ट सञ्चालन गर्न विभिन्न क्षेत्रका होटल व्यवसायीहरू जग्गा खरिद गरिसकेका छन् । थानकोट–चन्द्रागिरी केबुलकार, थानकोट–चित्लाङको सडक विस्तार र थानकोट–चित्लाङ सुरुङ निर्माण गर्ने सरकारको घोषणाले चित्लाङको जग्गाको मूल्य ह्वात्तै बढेको छ । राजधानी नजिक भएकाले आन्तरिक एवं बाहय पर्यटकहरू व्यापक रूपमा आउने गरेका छन् । चित्लाङ गाउँलाई नेपाल पर्यटन बोर्डले मुलुकमै पहिलो पटक पर्यटकीय गाउँ घोषणा गरेको थियो । चित्लाङमा एक दर्जनभन्दा बढी होमस्टे सञ्चालनमा छन् ।


सरकारले थाहा नगरपालिकालाई पर्यटकीय नगर बनाउने घोषणा गरे अनुरूप थाहा नगरपालिकाको दामन र ओखरगाउँ २ वटा होटलहरू सञ्चालनमा आइसकेका छन् भने दामनमा नै अर्को होटल निर्माणाधीन अवस्थामा छ । ‘आन्तरिक एवं बाहय पर्यटकहरूको चापको कारणले थाहा नगरपालिका र इन्द्रसरोवर गाउँपालिकामा नयाँनयाँ सुविधायुक्त होटल र रिसोर्ट थपिँदै छन्,’ थाहा नपाका मेयर लवशेर विष्टले भने, ‘नगरपालिकाले पनि पर्यटकमैत्री र होटलमैत्री नीति निर्माण गरिरहेको छ ।’


इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाले आन्तरिक एवं पर्यटकलाई आकर्षण गर्न इन्द्रसरोवर जलाशयको चारैतिर साइकिलिङ रोड निर्माण गर्न लागेको छ भने तनाव व्यवस्थापन स्थल पनि निर्माण गर्न लागेको छ । ‘गाउँपालिकाले आन्तरिक एवं बाहय पर्यटकहरूलाई आकर्षण गर्न विभिन्न योजनाहरू बनाएका छौं,’ गापा अध्यक्ष जीवन लामाले भने, ‘निजी क्षेत्रसँग मिलेर पर्यटकीय क्षेत्रको विकास गर्छौं ।’ प्रत्येक साताको शुक्रबार चित्लाङ, सिमलाङ, मार्खु, वज्रवाराही, दामन र सिमभन्ज्याङका रिसोर्ट, होटल र होमस्टेहरू भरिभराउ हुने गरेका छन् ।


मकवानपुरको उत्तरी क्षेत्र अर्थात् चित्लाङदेखि सिमभन्ज्याङ पर्यटकीय क्षेत्र हुन स्थानीय तहले आन्तरिक एवं बाहय पर्यटकहरू आकर्षण गर्न पर्यटकमैत्री वातावरण बनाउनुपर्ने पर्यटकविज्ञ नेपाल पर्यटन बोर्डका मणिराज लामिछाने बताए ।

प्रकाशित : भाद्र ६, २०७५ १०:४९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्