बिजुलीतारमा तरकारीको झाल

बिना थापा

कास्की — पोखराको धेरैजसो घरको बार्दली र तारमा लहरे तरकारीका झाल भेटिन्छन् । तीमध्ये धेरै घिरौंला लगाएको पाइन्छ ।

पोखरा गैह्रापाटनस्थित एक घर नजिक तारमा लगाइएको तरकारीको झाल । तस्बिर : बिना

अरू झाल भएको तरकारीलाई जस्तो थाँक्रो नचाहिने भएकाले घरमा पहिलेदेखि नै धेरैले लगाउँदै आएको बगरकी वीरशोभा गुरुङले बताइन् । ‘यसलाई घरको छानो बार्दलीमा लगाए पनि राम्रो फल्छ,’ उनले भनिन्, ‘राम्रो फलेकाले आफूलाई मात्र नभएर इष्टमित्रलाई कोसेलीका रूपमा दिन पनि पुग्छ ।’

झाल लागाउने थाँक्रा नभएकाले घरको बार्दलीमा घिरौंला लगाएको गैह्रापाटनकी साहारा क्षेत्रीले बताइन् । ‘हाम्रो पालामा वनपाखा गएर थाँक्रा काटेर ल्याइन्थ्यो, अहिलेकाले त्यसरी ल्याउँदैनन्,
थाँक्रा ल्याउने जस्तो बन जंगल पनि छैन ।’

Yamaha

गैह्रापाटनकी निरु गुरुङले घरको छाना र बार्दलीमा झाल लगाउने चलन पछि आएको बताइन् । ‘हामी सानो छँदा बस्ती बाक्लो थिएन, सबैतिर वन थिए, वनमा चिलाउनेका रूख बढी हुन्थे, त्यसैलाई थाँक्राका रूपमा काटेर ल्याउँथ्यौं, त्यसैमा घिरौंला, करेला, लौका फलाइन्थ्यो,’ उनले भनिन्, ‘जंगल मासिँदै र बस्ती बढदै गएपछि थाँक्रा पाइनै छाडयो । त्यसैले तार र घरलाई थाँक्राका रूपमा लगाउन थालेको हुनुपर्छ ।’

विद्युत् कार्यालय कास्कीका प्रशासक प्रमुख सुरेन्द्र शर्माले विद्युत् तारमा तरकारी लगाउन नहुने बताए । ‘यसबारे सचेत हुनुपर्छ, सधैं एउटै हुँदैन, कहिलेकसो बीचमा ग्याप र तार चुटेको खण्डमा बिरुवाले छोएमा करेन्ट प्रवाह भई दुर्घटना हुन सक्छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७५ ०८:२०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बालश्रमिक बढे

बिना थापा

कास्की — पछिल्लो समय प्रदेश ४ को राजधानी पोखरा नगरभित्र बालश्रमिकको संख्या बढ्दै गएको छ । महानगरभित्रका वर्कसप, होटल, घरलगायत निर्माणको काममा थुप्रै बालबालिका लागेका छन् ।

बालमैत्री महानगर बनाउने अभियान नारामा मात्र सीमित भएको छ । आर्थिक अवस्था कमजोरीको कारण विद्यालय छाडेर काम गर्न भारतबाट आएको कमलेश सोहनी सुनाउँछन् । जसोतसो ८ कक्षासम्म पढेका १४ वर्षीय उनले हेम्जा वर्कसपमा काम गर्दै आएका छन् ।

‘पढ्न मन छ तर पैसा छैन, के गर्नु ?,’ उनले भने । उनले दुई वर्षदेखि वर्कसपमा काम गर्दै आएको बताए । यसैगरी पर्सा घर भई पोखरा न्यूरोडस्थित वर्कसपमा काम गर्दै आएका गोपाल चौधरी पनि आर्थिक अवस्थाले गर्दा पढाइ छाडेर आएको बताउँछन् । भारतबाटै आएका अजयकुमार झा पनि यहाँको एक वर्कसपमा काम गर्छन् ।

यसैगरी देशका विभिन्न जिल्लाबाट आएर श्रममा लाग्ने बालबालिकाको संख्या थुप्रै छ । बालश्रम उन्मूलनको नारा दिए पनि कार्यान्वयन हुन नसकेको आरोप महानगरमाथि लाग्न थालेको छ । ‘बालमैत्री बनाउन बालश्रमलाई निर्मूल पार्नैपर्छ’, उद्योग वाणिज्य संघ पोखरा बालश्रम न्यूनीकरण कार्यक्रम अधिकृत प्रीति पाण्डे भन्छन्, ‘९५ प्रतिशत बालश्रम नघटाई बालमैत्री हुँदैन ।’ विद्यालय, घर, सामुदाय, संघसंस्थामा बालश्रममुक्त हुनुका साथै समुदायको जिम्मेवारीको अपनत्व हुनुपर्ने उनले बताए । साथै शिक्षा, तालिम दिने वातावरण, जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरूको समेत आवश्यकता रहेको पाण्डे बताउँछन् ।

महानगरपालिकाले सन् २०१८ मा बालमैत्री घोषणा गर्ने भनिए पनि, घोषणा मात्र गरेर नहुने हुँदा एक वर्षपछि सरेको, सामाजिक शाखाकी प्रमुख दुर्गा न्यौपानेले बताइन् । सन् २०१९ मा बालमैत्री घोषणा पछि कार्यान्वयन हुने गरी पूर्वाधार, कानुन र नीति बनाउनेतर्फ लागेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : असार १४, २०७५ १०:५५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT