चीनले गर्‍यो ‘न्यू सिल्क रोड’ को बचाउ

एपी

बेइजिङ — चिनियाँ अधिकारीहरूले बेइजिङको ‘न्यू सिल्क रोड’ बनाउने पहलको सोमबार बचाउ गरेको छ । मलेसियाले चीनद्वारा बनाइने दुइटा ठूला परियोजना रद्द गरेपछि बेइजिङको यो भनाइ सार्वजनिक भएको हो ।

परियोजना निर्माण गरिने मुलुकहरूले चीनले आफूहरूमाथि ऋणको भारी बोकाउने गुनासो गर्दै आएका छन् । उक्त गुनासाहरू चिर्न बेइजिङको पछिल्लो स्पस्टोक्ति आएको हो ।

चिनियाँ मन्त्रिपरिषद्का योजना नियोग उप–प्रमुख निङ जिझेले विदेशी सञ्चार माध्यममा यसबारे आएका समाचारको खण्डन गर्दै भने, ‘परियोजना लागू हुने मुलुकहरूलाई ऋणको समस्या आउँदैन ।’ उनले यो ऋणमा फसाउने योजना नभएको बताए । ‘परियोजनाले सम्बन्धित मुलुकका नागरिकको जीवनशैली र आर्थिक विकासलाई बढावा मिल्नेछ ।’

Yamaha

सन् २०१३ मा राष्ट्रपति सी जिङपिङको यो कदमको केही मुलुकका सरकारहरूले स्वागत गरेका थिए । एसियाली विकास बैंकले आर्थिक विकासका लागि सन् २०३० सम्म निर्माण गरिने भौतिक संरचनाका लागि २६ ट्रिलियन अमेरिकी डलर खर्चिनुपर्ने जनाइसकेको छ । चिनियाँहरू ‘वन बेल्ट, वन रोड’ र अंग्रेजीमा ‘बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ’ भनिएको उक्त परियोजना एउटा व्यापारिक लगानी हो । यसलाई सहयोग भन्न मिल्दैन । चिनियाँ अधिकारीले व्यापारिक विषयलाई वित्तीय भन्न नमिल्ने प्रतिक्रिया दिएका छन् ।

चीनले यो परियोजनाका लागि गैर–चिनियाँ लगानीकर्तालाई आकर्षित गर्न चाहेको छ । तर, यो परियोजनाअन्तर्गत निर्माण गरिने रेलमार्ग, ऊर्जा केन्द्र, राजमार्ग र अन्य कार्यमध्ये केही मात्रै ती लगानीकर्ताहरूले बनाउन सक्ने बताइएको छ ।

अमेरिका, जापान र भारतलगायतका केही मुलुकले बेइजिङले आफ्नो प्रभाव बढाउनका लागि चीन–केन्द्रित निर्माणलाई अघि बढाउने प्रयास गरेको भन्दै चिन्ता व्यक्त गर्दै आएका छन् । केही चिनियाँ नेतृत्वको परियोजना धेरै महँगो भएको गुनासो गरिएको छ । ती परियोजनाहरूमा स्थानीय कन्ट्रयाक्टरलाई थोरै काम गर्न दिएको छ । थाइल्यान्ड, टान्जानिया, श्रीलंका र नेपाललगायतका केही मुलुक पछाडि हटिसकेका छन् या परियोजनाबारे फेरि छलफल सुरु गरिसकेका छन् ।

मलेसियाली प्रधानमन्त्रीले २० अर्ब अमेरिकी डलरको रेलमार्गसहितका परियोजना रद्द गर्ने घोषणा गरेका थिए । उनले यो परियोजनामा खर्च हुने ठूलो रकम आफ्नो मुलुकले तिर्न नसक्ने बताएका थिए । डिसेम्बरमा श्रीलंकाले बेइजिङसँग डेढ अर्ब डलर ऋण भुक्तानी गर्न नसकेपछि हक्बान्टोटास्थि बन्दरगाह चिनियाँ कम्पनीको नियन्त्रणमा दिन बाध्य भएको थियो ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १२, २०७५ ०८:०७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

१८ औं एसियाली खेलकुद: तेक्वान्दोकै पथमा कराँते र बक्सिङ

कान्तिपुर संवाददाता

जकार्ता — एसियाडमा पदक जितेको इतिहास बोकेका कराँते र बक्सिङ पनि १८ औं एसियाली खेलकुदमा पदकविहीन भएका छन् ।

नेपालकी अनु अधिकारी (नीलो) कराँते महिला ५० केजी तौल समूहमा चाइनिज ताइपेईकी सियाउसुङ गुसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै । तस्बिर : किरण पाण्डे

पदकको भरपर्दो आशा गरिएको दुवै खेलमा सोमबार नेपालको अन्तिम प्रतिस्पर्धा थियो । यसअघि पदक जित्ने बलियो इतिहास बोकेको तेक्वान्दो पदक नजिती जकार्ताबाट स्वदेश फर्किसकेको छ ।

कराँते ५० केजी तौल समूहको कांस्यपदक भिडन्तमा पुगेकी अनु अधिकारी जापानी प्रतिद्वन्द्वी मियाहारा मिहोसँग पराजित भएपछि कराँतेबाट नेपालको पदक सम्भावना टुटेको थियो । अनुसहित काताकी चञ्चला दनुवार र कुमितेकी रीता कार्कीले कांस्यपदकका लागि प्रतिस्पर्धा गरेका थिए ।


जीसीसी हलको तातामी १ मा कुमिते ५० केजी तौल समूहकी अनुले मिहोसँग आक्रामक खेल खेल्नुअघि लगातार तीन फाइट खेलिसकेकी थिइन् । त्यसमा दुई फाइट जितेकी थिइन् । त्यसले गर्दा मिहोलाई अनुको खेलशैली बुझ्न सजिलो भयो । पदकको फाइटमा भने लगातार अनुमाथि हाबी भइन् । उनी ९–० अंकले पराजित भइन् । अनुले दुई इप्पोन र तीन युकोबाट अंक गुमाइन् । विश्व वरीयताको पहिलो नम्बरमा रहेकी मिहो वल्र्ड च्याम्पियनसिपकी रजत विजेता हुन् ।


पहिलो खेलमा मकाउकी चिन चेयुङलाई ५–१ ले हराउँदै क्वाटरफाइनल पुगेकी अनु त्यहाँ चाइनिज ताइपेईकी सियाउसुङ गुसँग पराजित भइन् । ताइपेईकी गु भने उनै मिहोलाई हराउँदै फाइनल पुगेपछि अनुले रिपिचेजको अवसर पाइन् । त्यसमा उनी लाओसकी सिरिभिमोनलाई ३–१ ले हराउँदै पदकतर्फ लम्केकी थिइन् ।


साहसिक प्रदर्शन गर्नुका बावजुद ११ औं ढाका सागकी रजत विजेता अनुले क्वाटरफाइनलमा ताइपेईसँग जितिसकेकी खेल गुमाएकी हुन् । उनले युकोबाट अंक लिँदै राम्रो सुरुआत गरिन् । त्यसपछि उनी २–१ ले पछाडि रहिन् । फेरि युकोमा अंक बटुल्दै खेल बराबरी गरिन् । अन्तिम १० सेकेन्ड रोकिन नसक्दा उनी ७–२ ले पराजित हुँदै सेमिफाइनलबाट आउट भएकी थिइन् । यस खेलमा अनुले अन्तिममा इप्पोन र वाजारी खाइन् ।


इन्चोन एसियाडको अनुभव बटुलेकी अनुले आफूले पदक जित्नका लागि ज्यानै दिएर खेलेको बताइन् । उनले भनिन्, ‘आज देशका लागि पदक जित्ने भनेर खेलेकी थिएँ । त्यहीअनुसार नतिजा पनि आएको थियो । जापानी प्रतिद्वन्द्वी विश्व नम्बर वान खेलाडी हुन् । उनी पनि अरू पदकबाट टाढिएकाले कांस्य जित्न चाहन्थिन् । म पनि त्यही सोचमा थिएँ । तर अन्तिममा म आफैं चुक्न पुगें । पदक जित्न सकिनँ, यसका लागि ‘सरी’ ।’


अनुभवी प्रतिद्वन्द्वी भए पनि नियमित ट्रेनिङ र जापानको वैदेशिक प्रशिक्षणले आफू रिङमा ढुक्क भएर उत्रन सकेको सुनाइन् । त्यो उनले रिङमा प्रमाणित पनि गरेकी हुन् । अनुले अहिले पदक जित्न नसके पनि आउने साग खेलकुदमा पदक जित्ने आशा व्यक्त गरिन् । उनले भने, ‘१२ औं सागमा कराँते समावेश भएन । खेल्न पाइएन । अबको सागमा स्वर्ण जित्ने लक्ष्य छ ।’


कराँतेका प्रशिक्षक दीपक श्रेष्ठले अनुको प्रदर्शनप्रति आफू सन्तुष्ट रहेको बताए । उनले भने, ‘अनुले निकै राम्रो खेलेकी हुन् । एसियाका उत्कृष्ट प्रतिद्वन्द्वीविरुद्ध यो स्तरमा खेल्नु भनेको धेरै राम्रो हो । यसले हामीलाई हौसला मिलेको छ ।’


प्रशिक्षक श्रेष्ठले समग्रमा कराँतेले पदक जित्न नसक्नुको कारण खेलाडीलाई अन्तर्राष्ट्रिय एक्सपोजर नहुनु र तयारी नपुग्ने भएको बताए । उनले भने, ‘हामी विश्वका उत्कृष्ट खेलाडीसँग फाइट गर्न आउँछौं । तर हाम्रो तयारी दुई महिना पनि हुँदैन । अन्तर्राष्ट्रिय एक्सपोजर भनेको खेलाडीका लागि परीक्षा हो । त्यसबाटै आफ्नो स्तर थाहा हुन्छ । त्यसैले लामो तयारी गरेर आयौं भने मात्र पदक जित्न सकिन्छ । तयारी त हामीमात्र होइन प्रतिद्वन्द्वीले पनि गरेका हुन्छन् । त्यसैले ऊभन्दा अब्बल गर्न सक्छु भन्ने गरी हुनुपर्छ ।’


त्यसअघि कराँतेको पुरुषतर्फ ८४ केजीमुनिको तौलमा नेपालका दिवस श्रेष्ठ इरानका जाबिउल्लाह पुरसबसँग ८–० ले पराजित भए ।


त्यस्तै बक्सिङमा सोमबार पुरुष ७५ केजी तौल समूहमा दीपक श्रेष्ठ ताइपेईका चियावेई कानसँग अंकका आधारमा ५–० ले पराजित भएसँगै बक्सिङमा नेपालको एसियाड यात्रा सकिएको हो ।


सेपाकटाक्रो
मेन्स रेगुतर्फ नेपालले समूह चरणका एउटै खेल जित्न सकेन । समूह ‘बी’ मा रहेको नेपालले सोमबार अन्तिम खेल भारतसँग २–० ले गुमायो । नेपालले पहिलो गेम २१–५, दोस्रो गेम २१–१५ ले गुमाएको हो । यसअघि मलेसिया, दक्षिण कोरिया र चीनसँग पराजित भएको थियो । समूह ‘बी’ बाट मलेसिया र कोरिया सेमिफाइनल पुगे । नेपालबाट गोविन्द मगर, रविन भट्टराई, रूपेश सुनार र सञ्जित धिमालको सहभागिता थियो । नेपालले सेपाकटाक्रोको क्वाडरान्ड इभेन्टमा प्रतिस्पर्धा गर्न बाँकी छ ।


स्क्वास
मेन्स टिम इभेन्टमा नेपाल सोमबार दक्षिण कोरियासँग ३–० ले पराजित भयो । अमृत थापा मगर कोरियाका योङजिओ कोसँग ११–२, ११–२, ११–४ ले पराजित भए । अर्को खेल राजेन्द्र शाक्यले ली सेयुङटेकसँग ११–०, ११–५, ११–५ ले गुमाएका थिए । तेस्रो खेलमा अरहान्तकेशर सिंह पनि सेन ह्युन लीसँग हारे । उनले ११–४, ११–३, ११–४ ले खेल गुमाए ।
सोमबारै पाकिस्तानसँग नेपाली टोली ३–० ले नै हारेको थियो । अमृत पाकिस्तानी मोहम्मद असिमसँग ११–२, ११–२, ११–२ ले, ज्ञानु चौधरी पाकिस्तानी अहमद फरिदसँग ११–२, ११–४, ११–१ ले र अरहान्तकेशर इस्रार अहमदसँग ११–५, ११–२, ११–४ ले पराजित भए । नेपालले टिमतर्फ जापानसँग मंगलबार, फिलिपिन्ससँग बुधबार र हङकङसँग बिहीबार खेल्नेछ ।


टेबलटेनिस
मेन्स टिम इभेन्टमा नेपालले तेस्रो खेलमा लाओसलाई ३–१ ले हराएको छ । अमरलाल मल्लले दुई खेल जित्दा स्यान्टु श्रेष्ठले एक खेल जितेका थिए । तेस्रो खेलमा दीप साउन लाओसका खेलाडीसँगको खेल ३–१ सेटले गुमाएका थिए । अमरले साथाथोनलाई ८–११, ११–७, ११–४, ११–७ ले हराए । स्यान्टुले मोन्गासिंहलाई ११–६, ११–६, ११–३ र अमरले फेरि अर्को खेलमा सेन अर्थिडलाई ९–११, ११–९, ११–९, ११–६, ९–११, ११–३ ले पराजित गरेका थिए ।


त्यसअघि लगातार दोस्रो खेल हारेको थियो । अघिल्लो दिन चीनसँग पराजित नेपाल सोमबार उत्तर कोरियासँग ३–० ले पराजित भयो । पहिलो खेलमा राष्ट्रिय च्याम्पियन स्यान्टु श्रेष्ठ कोरियाली जी सङसँगको खेल ११–४, ११–६, ११–६ ले टुंग्याएका थिए । अर्कोमा अमललाल मल्लले यु सङ हमसँगको खेल ११–६, ११–९, ११–७ ले गुमाएका थिए । सिन
ह्योक पाकविरुद्धको खेलमा नेपालका दीप साउनले पहिलो सेट ११–३ ले गुमाए पनि पछिल्लो दुई सेटमा उत्कृष्ट खेल्दै अंक बटुले । उनले ११–९, १२–१० ले सेट गुमाएका थिए ।


वुमेन्स टिममा नेपाली टोलीले लगातार तेस्रो खेल गुमाएको छ । नेपालले सोमबार हङकङसँगको खेल ३–० ले गुमायो । अघिल्लो दिन मलेसिया र सिंगापुरसँग पनि नेपाल सोही अन्तरमा हारेको हो । नेपाली नम्बर एक नविता श्रेष्ठ हङकङकी ली चिङ वानसँग ११–७, ११–३, ११–३ ले, स्वेच्छा नेम्वाङ भने याम मिन्नी सु वाईसँग ११–६, ११–२, ११–४ ले र रविना महर्जन हङकङकी कारेन लेयसँग ११–६, ११–१, १२–१४, ११–१ ले पराजित भएका थिए । महिलामै नेपालले भियतनामसँगको खेल पनि ३–० ले गुमाएको थियो ।

इतिहास र यसपालिका तीन
एसियाडको पदक इतिहासमा नेपालले तीन खेलमा मात्र पदक जितेको छ । ती तेक्वान्दो, बक्सिङ र कराँते हुन् । तर तीनै खेलले जकार्ता एसियाडमा एउटै पदक जित्न सकेनन् । पछिल्लो दुई एसियाडमा समेत पदक नजितेको तेक्वान्दोले खाली हात फर्केर पदक शून्यतामा ह्याट्रिक गर्दा बक्सिङ र कराँतेको पनि उही हालत भयो ।


एसियाडमा नेपालले जितेको १ रजत र २२ कांस्य तेक्वान्दो, बक्सिङ र कराँतेका हुन् । त्यसमा बक्सिङले ६ र कराँतेले ३ कांस्य जितेका थिए । अरू सबै तेक्वान्दोका हुन् । यसपल्ट तेक्वान्दोका १४ खेलाडीले खेलेका थिए । बक्सिङका लागि सोल एसियाड, १९८६ मा स्व.दलबहादुर रानामगर, तुलबहादुर थापा, सुशील पोखरेल र मनोजबहादुर श्रेष्ठले कांस्य जितेका थिए ।

त्यसपछि १९९० को बेइजिङ एसियाडमा चित्रबहादुर गुरुङले कांस्य जित्दै बक्सिङको पदक जितलाई कायम राखेका थिए । यो बेइजिङमा नेपालले जितेको एक्लो पदक पनि हो । ग्वाङझाउ एसियाड २०१० मा दीपक महर्जनले जितेको कांस्यपदक बक्सिङको पछिल्लो एसियाड पदक हो । यस संस्करणमा पनि अरू खेलका खेलाडीले पदक जित्न सकेनन् ।

त्यस्तै आयोजक जापानले हिरोसिमा एसियाड १९९४ मा कराँतेलाई डेब्यु गरायो । नेपालका लागि कुमिते ६० केजीमाथि तौलमा सीता राईले डेब्यु संस्करणमै कांस्यपदक जितिन् । १९९८ को बैंकक एसियाडमा समरबहादुर गोलेले कांस्य जितेर कराँतेको गौरव कायमै राखे । त्यसपछि एकचोटि इन्चोन एसियाड २०१४ मा कराँतेले कांस्य जितेको थियो ।

विमला तामाङले व्यक्तिगत कातामा कांस्य जितेर कराँते र नेपालको सान राखेकी थिइन् । इन्चोनमा नेपालले जितेको कांस्य पनि एक्लो पदक हो । एसियाली खेलकुदमा दक्षिण एसियाली राष्ट्रबाट नेपाल र श्रीलंकाले मात्र कराँतेबाट पदक जितेका छन् । श्रीलंकाले एक कांस्य जितेको छ, जुन २००२ को बुसान एसियाडमा कातामा थियो ।


बक्सिङतर्फ जकार्तामा पुरुष ५ र महिला ३ खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । महिलातर्फ विमला श्रेष्ठ, पुनम रावल र संगीता सुनुवारले सहभागिता जनाएका हुन् । पुरुषमा तेजबहादुर देउजा, प्रेम चौधरी, भूपेन्द्र थापा, विष्णुप्रसाद घले र दीपक श्रेष्ठ थिए । सबै खेलाडीले प्रतिस्पर्धात्मक बाउट खेल्दै अंकका आधारमा खेल गुमाए । बक्सिङ टोली एसियाडका लागि थाइल्यान्डमा प्रशिक्षण गरेर आएको हो । कराँतेमा ४–४ महिला र पुरुष खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए ।

कातामा चञ्चला दनुवार र कुमिते ६९ केजीमुनि प्रतिस्पर्धा गरेकी रीता कार्की कांस्यपदकको मुखैबाट टाढा हुनुपर्‍यो । अन्य खेलाडीको प्रदर्शन गतिलो रहेन । पुरुषोत्तम बाँस्तोला (काता), कुमितेका सोनाम लामा, विजय लामा, दिवस श्रेष्ठ, सुनीता महर्जनले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए ।

प्रकाशित : भाद्र १२, २०७५ ०८:०३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT