काठमाडौं विमानस्थल अब २२ घण्टा

आन्तरिक टर्मिनल बिहान ५ बजेदेखि खुल्ने
सुरज कुँवर

काठमाडौँ — काठमाडौं विमानस्थल शनिबारदेखि २२ घण्टा खुला हुने भएको छ । अब काठमाडौंस्थित विमानस्थल रातिको ३ बजेदेखि ५ बजेसम्मका लागि २ घण्टा मात्रै बन्द हुनेछ ।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले आन्तरिक टर्मिनल बिहान ५ बजेदेखि खुला गर्ने निर्णय गरेको हो । सरकारले जेठ ७ गतेदेखि अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनको समयमा अढाइ घण्टा थप्दै २१ घण्टा (बिहान ६ देखि राति ३ बजेसम्म) पुर्‍याएको थियो ।


चाडपर्व र पर्यटकीय सिजन सुरु भएपछि बढ्ने यात्रुको चापलाई व्यवस्थापन गर्न विमानस्थलले ६७ वर्षको इतिहासमा पहिलोपटक आन्तरिक सेवालाई ५ बजेदेखि सुचारु गर्न लागिएको विमानस्थलका महाप्रबन्धक राजकुमार क्षेत्रीले बताए । भूकम्प र टर्किस एयरलाइन्सको विमान काठमाडौं धावनमार्गमा दुर्घटनामा परेको अवस्थामा भने काठमाडौं विमानस्थल केही समयका लागि चौबिसै घण्टा सञ्चालनमा ल्याइएको थियो ।

Yamaha


‘सुरक्षा जाँच, टिकट, यात्रु बोर्डिङ, पाइलटहरूले वायुयान चेकजाँच गर्दागर्दै आन्तरिक उडान भने साढे ५ बजेदेखि सुरु हुनेछन्,’ क्षेत्रीले भने । यसअघि बिहान ६ बजे विमानस्थल खुला हुन्थ्यो तर उडान साढे ६ बजे हाराहारीबाट सुरु हुन्थे । नयाँ व्यवस्थाले पर्वतीय उडान, लुक्लालगायतका पर्यटकीय सहरमा हुने उडानलाई सजिलो हुनेछ । यसबाट जहाजले ग्राउन्ड र आकाशमा भोग्नुपर्ने अत्यधिक होल्डको समय घट्ने अपेक्षा विमानस्थलले गरेको छ ।


विमानस्थलका प्रमुख एयर ट्राफिक कन्ट्रोलर (एटीसी) सीताराम भण्डारीका अनुसार नागरिक उड्डयन प्राधिकरण र विमानस्थलले आन्तरिक उडानका लागि जाडोयाम (सेप्टेम्बर–अक्टोबर) को स्लट (उडान तालिका) बनाइसकेको छ ।


यो तालिकाअनुसार अब रात्रि उडान सुविधा भएका विराटनगर, सिमरा, धनगढी, भैरहवा, नेपालगन्जलगायत सुगम रुटका लागि हुने आन्तरिक उडान बेलुकी ८ बजेसम्म हुनेछन् । ‘दुई महिनाको समीक्षापछि ट्राफिक चाप, यात्रुको सुविधा, उडान सुरक्षालगायतका विषयलाई टेवा पुग्ने गरी आन्तरिक उडानको अर्को स्लट जारी गर्नेछौं,’ प्रमुख एटीसी भण्डारीले भने ।


यसैबीच नेपालमा सबैभन्दा धेरै (दोहा–काठमाडौं दैनिक ५ वटा उडान) गर्दै आएको कतार एयरले शनिबारदेखि राति १ बजे काठमाडौं आइपुग्ने उडान थपेको छ । दोहाका लागि कतार काठमाडौंबाट राति २ बजे फर्किनेछ । कतारबाहेक अन्य विदेशी चार्टर र नयाँ एयरलाइन्सलाई रातिको उडान समय उपलब्ध गराउने तयारी भइरहेको भण्डारीले बताए ।


नेपाल भ्रमण वर्षलाई मद्दत पुग्ने गरी यहाँको विमानस्थल चौबीसै घण्टा सञ्चालन गर्ने योजनाअनुसार संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले गएको चैत १६ गते सयदिने कार्यक्रममार्फत साढे १८ घण्टासम्म सञ्चालन हुँदै आएको काठमाडौं विमानस्थललाई २१ घण्टा (बिहान ६ बजेदेखि राति ३ बजेसम्म) सञ्चालन गर्ने कार्यक्रम घोषणा गरेको थियो । विमानस्थलको समय बढाएपछि रातिको समयमा नयाँ एयरलाइन्सले उडान भने गरेका थिएनन् । मध्य चैतदेखि मध्य कात्तिकसम्म जारी हुने गर्मीयामको समर सेडयुलअनुसार विदेशी एयरलाइन्सले उडान तालिकाको अनुमति लिएकाले थपिएको समयमा नयाँ एयरलाइन्स नआएका हुन् ।


गर्मीयामको तालिका मध्य कात्तिकदेखि सकिन्छ । यसपछि जाडोयामको विन्टर सेडयुल लागू हुन्छ । अहिले गर्मीयामको तालिका (समर सेडयुल) अनुसार ३१ वटा एयरलाइन्स अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा छन् । नेपालले ३८ वटा मुलुकसँग हवाई सम्झौता गरे पनि १५ वटा मुलुकका विदेशी एयरलाइन्सले नेपाललाई बाँकी विश्वसँग जोडेका छन् । अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा नेपाल वायुसेवा निगमसहित हिमालयन र बुद्ध गरी तीनवटा स्वदेशी एयरलाइन्स छन् ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ ०८:५०
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

आलटाले चिनियाँ ठेकेदार

नेपालका जलविद्युत् आयोजनामा चिनियाँ ठेकेदारको लापरबाही सूची लामो छ
विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — पश्चिम सेती जलविद्युत् आयोजना निर्माणका लागि ७ वर्षअघि समझदारी गरेको चिनियाँ कम्पनी थ्री गर्जेजले मंगलबार र बुधबार भएको वार्तापछि आयोजनाबाट हात झिक्ने संकेत दिएको छ ।

यसले चिनियाँ प्रवद्र्धकप्रति अविश्वास बढाएको छ । नेपालमा चिनियाँ प्रवद्र्धकभन्दा ठेकेदार कम्पनीको छवि नकारात्मक छ ।


यसको एउटा उदाहरण निर्माणाधीन कुलेखानी तेस्रो जलविद्युत् आयोजना हो । सन् २०१४ मा सक्ने लक्ष्यसहित २००८ मा सुरु भएको १४ मेगावाटको कुलखानी तेस्रो अहिले नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका लागि निल्नु न ओकल्नुको अवस्थामा पुगेको छ । सुरुमा गरिएको निर्माण लागत साढे २ अर्ब रुपैयाँ बढेर अब ५ अर्ब रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरिएको छ तर आयोजना सकिने छाँटकाँट छैन । यसको ठेक्का पाएको चिनियाँ कम्पनी जेइजियाङ जियालिङले सकाउन तदारुकता देखाएको छैन । अन्तिम अवस्थामा आयोजनाको ठेक्का तोडेर फेरि टेन्डर निकाले प्रक्रिया सुरु गर्ने झन्झट, नगरे अटेरी ठेकेदारको काम नसकाउने मनसाय छ ।
राष्ट्रिय योजना आयोगले यो आयोजनालाई ४ वर्षअघि नै समस्याग्रस्त घोषणा गरेको थियो । सिभिल निर्माणतर्फको ठेक्का पाएको अर्को चिनियाँ ठेकेदार सिनो हाइड्रोले आयोजनामा अनेक बखेडा झिकेपछि आयोजनालाई समस्याग्रस्त घोषणा गरिएको हो । कुलेखानी तेस्रोबाट विद्युत् उत्पादन गर्दा सुरुमा प्रतिमेगावाट लागत १७ करोड ३६ लाख रुपैयाँ लाग्ने अनुमान गरिएको थियो तर अब लागत महँगिएर करिब दोब्बर (३१ करोड रुपैयाँ) लाग्ने अनुमान छ ।


१४ मेगावाटको यो आयोजना बनाउँदा चिनियाँ ठेकेदारद्वय सिनो हाइड्रो र जेइजियाङ जियालिङले दिएको तनाव मात्रै एक घटना होइन । अन्य आयोजनामा अन्य चिनियाँ कम्पनीले गरेको ढिलासुस्ती पनि उदेकलाग्दो छ ।


रसुवामा निर्माणाधीन आयोजना माथिल्लो त्रिशूली थ्री ‘ए’ को पनि हालत खराब छ । चिनियाँ गेजुवा ग्रुप अफ कम्पनी (सीजीजीसी) ले ठेक्का पाएको ६० मेगावाटको उक्त आयोजना ठेकेदार कम्पनीबाट अनेकौं व्यवधान झेलिरहेको छ । चिनियाँ एक्जिम बैंकको ऋण लगानीमा बन्न लागेको आयोजना अहिलेसम्म पूरा भएको छैन । बरु तीन वर्षअघिको भूकम्पपछि लामो समयसम्म ठेकेदार कम्पनीले कामै अघि बढाएन । त्यस अघि ६० लाई ९० मेगावाट क्षमतामा विस्तार गर्नुपर्छ भन्दै लामो समय काम रोकेको थियो । अन्तत: सरकारले मानेन र ६० मै बनाउन बाध्य भयो ।


आयोजनाको पावरहाउस डिजाइनमा पनि धेरै समस्या देखियो । ३५ महिनामा सक्ने गरी सन् २०११ मा ठेक्का सम्झौता भएको आयोजनालाई पछि फेरि २६ महिना म्याद थप गरियो । सुरुमा सन् २०१३ जुनमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य भएको आयोजना म्याद थप गरी सन् २०१६ जुनमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य दिइएको थियो । आयोजना अझै निर्माणाधीन अवस्थामा छ ।
अघिल्लो वर्ष बनिसक्नुपर्ने १ सय २ मेगावाटको मध्य भोटेकोसी जलविद्युत् आयोजनाले अहिलेसम्म पूर्णता पाएको छैन । ग्वाङ्छी हाइड्रो इलेक्ट्रिक कम्पनीले निर्माण ठेक्का पाएको उक्त आयोजना निर्माण गर्नुको साटो अवैध रूपमा बालुवा उत्खनन् गरेको आरोपमा ठेकेदारले १३ लाख जरिवाना तिरेको थियो । ठेकेदार कम्पनीले रकम अभाव देखाउँदै निर्माणको काम अघि बढाउन आलटाल गरिरहेको छ ।


सिन्धुपाल्चोकमा निर्माणाधीन १ सय २ मेगावाट क्षमताको आयोजनाको निर्माण सम्पन्न गर्ने म्याद २०१९ बनाइएको छ । सुरुङ र पावर हाउस निर्माण गर्ने जिम्मा पाएको चिनियाँ कम्पनी ग्वाङ्छी हाइड्रो इलेक्ट्रिकले ८ अर्बमा कामको जिम्मा लिए पनि गति भने निकै सुस्त छ । आयोजनाको लागत १४ अर्ब हुने अनुमान छ ।


प्रसारण लाइन र सबस्टेसन निर्माणमा पनि ठेकेदारको लापरबाहीको उदाहरण उस्तै छ । ढल्केबर सबस्टेसन निर्माणको ठेक्का पाएको चिनियाँ ठेकेदार चाइना पावर ग्रिड इन्टरनेसनल इकोनोमिक एन्ड ट्रेड कर्पोरेसन लिमिटेडले नियोजित रूपमा ढिलाइ गरेपछि प्राधिकरणले अघिल्लो अक्टोबरमा ठेक्का सम्झौता रद्द गरेको थियो ।


२०१४ जुनमा प्राधिकरणले चिनियाँ कम्पनीसँग सबस्टेसन निर्माणका लागि सम्झौता गरेको थियो । प्राधिकरणले ढल्केबरसहित हेटौंडा र इनरुवामा पनि सबस्टेसन निर्माण गर्ने गरी सम्झौता गरेको थियो । २०१५ सेप्टेम्बरमा निर्माण गरिसक्नुपर्ने सम्झौता थियो । चिनियाँ कम्पनीले हेटौंडा र इनरुवामा कुनै काम नै सुरु गरेन भने ढल्केबरमा अन्त्यन्तै ढिला काम गर्‍यो । चिनियाँ कम्पनीले विभिन्न बहाना बनाएर काममा ढिलाइ गरेपछि प्राधिकरणले अघिल्लो वर्ष सम्झौता तोडयो र भारतीय कम्पनीलाई बाँकी कामको जिम्मा दियो । ढल्केबर सबस्टेसन केही साताअघि मात्रै सफल परीक्षण भइसकेको छ ।


अघिल्लो माघमा सम्पन्न ३० मेगावाटको चमेलिया जलविद्युत् आयोजना पनि लामो आरोहअवरोह पार गरेको थियो । चिनियाँ कम्पनी सीजीजीसीले निर्माणको जिम्मा लिएको आयोजना तोकिएको अवधिभन्दा ६ वर्ष ढिलो गरी बनेको हो ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ ०८:५०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT