खच्चड बेचेर गाडी

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — कुनै बेलाका खच्चड मालिक हाल गाडी साहु । सडकले उनीहरूलाई खच्चडबाट गाडी मालिकमा रूपान्तरण गरिदियो । केही लगानीसँगै आम्दानी पनि बढयो ।

रुकुम पश्चिम आठबीसकोट नगरपालिकाको छरेबगरदेखि डोल्पाको सिमाना त्रिवेणीसम्म चल्ने जिपमा सवार स्थानीयवासी । तस्बिर : हरि गौतम

आठबीसकोट नगरपालिका–४, का पृथीबहादुर विष्टसँग दुईवटा गाडी छन् । एक यात्रुबाहक जिप र मालबाहक टयाक्टर । एक वर्षअघिसम्म ५ खच्चडका मालिक विष्टले गत पुसमा खच्चड बिक्री गरेर गाडी खरिद गरेका हुन् ।

उनकै छिमेकी कर्ण केसीले पनि खच्चड बेचेर दुईवटा टयाक्टर खरिद गरेका छन् । आठबीसकोट नगरपालिका–४, को छरेबगरदेखि डोल्पाको सिमानासम्म टयाक्टरबाटै सामान ढुवानी गरेर राम्रो आम्दानी गरिरहेको उनले बताए ।

Yamaha

विष्ट र केसी मात्रै होइन आठबीसकोटका अधिकांश खच्चड व्यवसायीले पछिल्लो समय गाडी खरिद गरेर ढुवानी व्यवसाय सुरु गरेका छन् । जाजरकोट–डोल्पा सडक डोल्पासम्मै पुगेपछि खच्चड व्यवसायीले खच्चड छाडेर गाडी किनेका हुन् । ‘खच्चडले सामान ढुवानी गर्ने सबै ठाउँमा सडक पुगिसकेपछि गाडी किनेका हौं,’ विष्टले भने, ‘गाडी नै गुड्ने भएपछि खच्चडको काम भएन ।’ सडक पुग्नुअघि उनीहरूले खच्चडमा सामान लादेर डोल्पा पुर्‍याउने काम गर्थे । अहिले त्यो काम उनीहरूका गाडीले गरिरहेका छन् ।

२० लाखमा ५ खच्चड बिक्री गरेर उनले जिप र टयाक्टर खरिद गरेको केसीले बताए । खच्चड बिक्रीबाट आएको रकममा अरू थपेर उनले टयाक्टर र जिप खरिद गरेको उनको भनाइ छ ।

सडक निर्माण भइसकेपछि खच्चड पालिराख्नुको कुनै अर्थ नभएको केसीले जनाए । ‘खच्चडको ठाउँमा गाडी गुड्ने भएपछि हामीहरू गाडी खरिदतर्फ लाग्यौं,’ उनले भने, ‘आम्दानी पनि राम्रो हुने भएकाले ऋण गरेरै भए पनि गाडी किनियो ।’ उनका अनुसार ढिला खच्चड बिक्री भएकाहरू पनि गाडी किन्ने क्रममै छन् ।

जिल्लामा परम्परागत ढुवानीका साधन खच्चड प्रयोग शून्य बनेको छ । एक दशकअघिसम्म जिल्लाका सबै ठाउँमा खच्चडमार्फत नै मालसामान ढुवानी हुने गरेको थियो । गोतामकोट क्षेत्रमा पालिएका खच्चडले अहिले डोल्पातिर सामान ढुवानी गर्ने गरेका छन् ।

डोल्पा सदरमुकामदेखि गाउँगाउँमा मालसामान ढुवानी गर्न खच्चडकै भर पर्नुपर्ने बाध्यता छ । अहिले जाजरकोट, नलगाड नगरपालिका–१२, तल्लुबगरबाट झोलुंगेपुल तरेपछि भेटिने छरेरबगरबाट डोल्पाको सीमासम्म गाडी सञ्चालन भइरहेका छन् ।

डोल्पा र रुकुम पश्चिमको सिमाना त्रिवेणीदेखि माथि पनि गाडी जाने गरेका छन् । स्थानीय दीनानाथ विकले जाजरकोट–डोल्पा सडकको छरेबगर–त्रिवेणी खण्डमा गाडी चल्न थालेपछि आउजाउका साथै सामान ढुवानीमा सहज भएको बताए ।

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७५ ०८:३६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पुसभित्रै २२ मेगावाटको चाकु जलविद्युत्

अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — निजी लगानीमा निर्माणाधीन २२ दशमलव २ मेगावाटको माथिल्लो चाकु ‘ए’ आयोजनाबाट पुसभित्रै विद्युत् उत्पादन हुने भएको छ ।

माथिल्लो चाकु ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको ‘ब्रेकथ्रु’ भएको सुरुङ । तस्बिर : अनिश

आयोजनाको सुरुङको आइतबार ब्रेकथ्रु भएपछि निर्माण कम्पनीले पुसभित्र विद्युत् उत्पादन गर्न सकिने मार्गप्रशस्त भएको जनाएको हो ।

भीर, पहरा र कडा चट्टानले बनेको संरचनामा आयोजानको २ हजार ९ सय मिटरको सुरुङ ब्रेकथ्रु भएको छ । आयोजनाको निर्माण कार्य ०७१ साउनमा सुरु भएको थियो । जुरे पहिरो र भूकम्पलगायतको कारणले निर्माणमा ढिलाइ भएको हो ।

भोटेकोसी गाउँपालिकाको फुलपिङकट्टीस्थित चन्द्रखुमा बाँध निर्माण गरी ८ सय १५ मिटर हेडबाट पानी प्रवेश गराई विद्युत् उत्पादन गरिनेछ । शिवश्री हाइड्रोपावरले निर्माण गरिरहेको आयोजानको प्रतिमेगावाट लागत करिब १८ करोड पर्ने अनुमान छ ।

कम्पनीका कार्यकारी अध्यक्ष उमेश कसजुका अनुसार प्राकृतिक प्रकोपका कारण निर्माणमा ढिलाइ भएको हो । सिन्धुपाल्चोक उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष वेदबहादुर श्रेष्ठ र कार्यकारी अध्यक्ष कसजुले विस्फोटको स्विच थिचेर ब्रेकथ्रु गरेका थिए ।

आयोजनाबाट करिब २२ किमि पश्चिम सुनकोसी विद्युत् केन्द्रमा रहेको लामोसाँघुस्थित राष्ट्रिय ग्रिडमा जोडिनेछ । ०६७ मा प्राधिकरणसँग विद्युत् खरिद सम्झौता (पीपीए) गरिएको थियो । तोकिएको समयमा निर्माण पूरा गर्न नसक्दा सुरुको इस्टिमेटभन्दा प्रतिमेगावाट करिब ३ करोडको लागत वृद्धि भएको छ ।

तिब्बतको सीमा क्षेत्र नजिकै रहेको साविक फुलपिङकट्टी र मार्मिन गाविस (हाल भोटेकोसी गाउँपालिका) को चाकु खोलाको पानी उपयोग निर्माणाधीन आयोजनामा सिटिजन इन्टरनेलिन बैंकको नेतृत्वमा १२ वटा अन्य बैंकले ७० प्रतिशत लगानी गरेका छन् । आयोजनामा ३० प्रतिशत स्थानीयको संस्थापक सेयर रहेको छ ।

आयोजनाले स्थानीय र सर्वसाधारणका लागि भविष्यमा २५ प्रतिशत सेयर जारी गर्ने तयारी छ । जारी सेयरमध्ये १० प्रतिशत स्थानीय (जिल्लावासी) ले पाउनेछन् ।

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७५ ०८:३५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT