सल्यानको टिमुर फ्रान्स निर्यात

विप्लव महर्जन

सल्यान — यहाँको टिमुर फ्रान्स निर्यात हुन थालेको छ । केही वर्षअघिसम्म स्थानीय बजारमै खपत नहुने टिमुर फ्रान्स जान थालेपछि भाउ अकासिएको छ । गत वर्ष पाँच सय रुपैयाँमा बिक्री भएको टिमुर यस वर्ष प्रतिकिलो १ हजार रुपैयाँ पुगेको छ ।

टिमुर फ्रान्स जान थालेपछि यहाँका किसानले भिरालो तथा बाँझो जग्गामा व्यावसायिक टिमुर खेती गर्न थालेका छन् । यहाँका सबै स्थानमा टिमुर उत्पादन हुन्छ । केही वर्षअघिसम्म रूखमै सुकेर जाने टिमुरले भाउ पाएपछि किसान खुसी भएका छन् ।

कुपिन्डेदहकी झुपकली खडकाले यस वर्ष टिम्मुरबाट ५ लाख आम्दानी भएको बताइन् । ‘उत्पादित सबै टिमुर खरिदकर्ताले लगे,’ उनले भनिन्, ‘राम्रो भाउ पाएपछि घरमा मसलासमेत राखिनँ ।’ टिमुरको भाउ उच्च भएपछि परिवार पाल्न सहज भएको उनको भनाइ छ । उनको जग्गामा एक सयभन्दा बढी टिमुरका बिरुवा छन् ।

Yamaha

गत वर्ष तीन लाख कमाएकी कुपिन्डेकी सुनीता बुढाले यो वर्ष टिमुरबाट सात लाख कमाइ भएको बताइन् । उनले पाँच रोपनीभन्दा बढी जग्गामा पाँच सयभन्दा बढी टिमुरका बोट लगाएकी छन् । तीन सय ५० बोटमा टिमुर उत्पादन हुने गरेको छ । टिमुर खेतीले दुई जनालाई नियमित रोजगारी मिलेको उनको भनाइ छ ।

उच्च मूल्य कृषि वस्तु विकास आयोजनाले व्यावसायिक टिमुर खेती र बजारीकरणमा सहयोग गरेपछि स्थानीयको जीवनस्तरमा परिवर्तन भएको छ । विपन्न परिवारसमेत व्यावसायिक टिमुर खेतीमा लागेका छन् । यस वर्ष कुपिन्डे, निगालचुला, माँझकाडाबाट मात्रै पाँच करोडभन्दा बढीको टिमुर निकासी भएको उच्च मूल्य कृषिवस्तु विकास आयोजनाका टिमुरविज्ञ गिरिधर अमात्यले बताए ।

उनका अनुसार हिमालयन बायोट्रेड लिमिटेडको सहजीकरणमा फ्रान्सको मनिफिल्स कम्पनीले टिमुर लिइरहेको छ । ‘कम्पनीले प्रत्येक वर्ष पाँच टन टिमुर फ्रान्सले लिँदै आएको छ,’ उनले भने, ‘फ्रान्समा टिमुर जान थालेपछि भाउ बढेको छ, किसानको जीवनस्तर बदलिएको छ ।’ आयोजनाले किसानलाई टिमुर टिप्ने पन्जालगायत विभिन्न उपकरण सहयोग गर्दै आएको छ । यो वर्ष सल्यानबाट करिब ४० करोड रुपैयाँको टिमुर निकासी भएको छ । सल्यानमा नौ प्रजातिका टिमुर पाइन्छन् ।

डिभिजन वन अधिकृत मेघनाथ काफ्लेले यस वर्ष ४० करोडको टिमुर बाहिर गएको बताए । टिमुरले राम्रो भाउ पाएपछि किसान तथा सामुदायिक वनका उपभोक्ता व्यावसायिक टिमुर खेतीमा लागेको उनले बताए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०८:०४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

रोकिएन हुन्डी कारोबार

वीरगन्जको रानीघाट, बिर्ता र घडीअर्वा क्षेत्रमा आइतबार छापा मारी अवैध कारोबार गर्नेलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको थियो
भूषण यादव

वीरगन्ज — अवैध वित्तीय कारोबार (हुन्डी) सञ्चालन गरेको आरोपमा दुई भारतीयसहित ५ जनालाई पर्सा प्रहरीले पक्राउ गरेको छ ।

पक्राउ पर्नेमा पर्साको बिन्दवासनी गाउँपालिका ५ प्रसौनी निवासी पवनकुमार गुप्ता, वीरगन्ज महानगरपालिका जेलरोड निवासी अजय मानन्धर, बाराको सिम्रौनगढ नगरपालिका वडा नम्बर १ खजानी निवासी अजय जैसवाल, सीमावर्ती बिहारको मोतीहारी चम्पापुर निवास साबिर मियाँ र रक्सौल निवासी अशोक श्रीवास्तव छन् ।

उनीहरूबाट ५४ लाख ९६ हजार नगद चार थान मोबाइल, डायरी र अन्य कागजात बरामद भएको पर्सा प्रहरीका प्रवक्ता सत्यनारायण थापाले बताए । जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साले सोमबार पत्रकार सम्मेलन गरी हुन्डी कारोबारमा संलग्न रहेकालाई सार्वजनिक गरेको हो ।

वीरगन्जको रानीघाट, बिर्ता र घडीअर्वा क्षेत्रमा आइतबार छापा मारी अवैध कारोबार गर्नेलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको थियो । थप अनुसन्धानका लागि राजस्व अनुसन्धान विभाग हरिहर भवन पुलचोक ललितपुर पठाउने जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ ।

यसैगरी गत असार २४ मा प्रहरीले वीरगन्ज महानगरपालिकाको रानीघाट निवासी महेश केशरीको घरमा छापामारी स्रोत नखुलेको १ करोड १५ लाख रुपैयाँ र विभिन्न कागजात बरामद भएको गरेको थियो ।

अवैध रूपमा वित्तीय कारोबार सञ्चालन भइरहेको सूचनाको आधारमा प्रहरीले हुन्डी कारोबारमा संलग्न रहेको आरोपमा प्रहरीले राहुल केशरीलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । करिब साढे ६ महिनाअगाडि पनि पर्सा प्रहरीले वीरगन्ज महानगरपालिकाको घण्टाघरदेखि बसपार्कजाने लिंकरोडमा रहेको दक्षिणकाली अटो पार्टसमा छापा मारी करिब ५६ लाख रुपैयाँ नगदसहित आधा दर्जन बैंकका तीन दर्जन चेकबुक, मोबाइल र कागजात बरामद गरेको थियो ।

मोटर पार्टसको पसलबाट ठूलो परिमाणमा हुन्डी कारोबार हुँदै आएको सूचना आएपछि प्रहरी आफैं सादा पोसाकमा पैसा पठाउन (पैसा हुन्डी गर्न) का लागि गएको थियो । प्रमाणसहित हुन्डी कारोबारीलाई नियन्त्रणमा लिने उद्देश्यले एक सादा पोसाकका प्रहरीलाई २ लाख रुपैयाँ दिएर उक्त अटो पार्टसको पसलमा पठाइएको थियो । त्यहाँ बसेका एक करोबारीले पैसा हुन्डी गरेबापत १ लाखको ५ हजार रुपैयाँ कमिसन लाग्ने बताएका थिए ।

अवैध कारोबारको प्रमाण जुटेपछि प्रहरीले पसल सञ्चालकसहित ४ जनालाई नियन्त्रण लिएको थियो । करिब साढे २ वर्षअगाडि पनि प्रहरीले वीरगन्जको रेसम कोठीबाट १ करोड ३२ लाख ७८ हजार रुपैयाँसहित हुन्डी कारोबारीलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । पछिल्लो १० महिनामा वीरगन्जबाट १२ जना हुन्डी कारोबारी पक्राउ परिसकेका छन् ।

फस्टाउँदै हुन्डी
मुलुकको प्रमुख व्यापारिक तथा आर्थिक नगर वीरगन्जमा विगत लामो समयदेखि हुन्डी कारोबार फस्टाएको हो । व्यवसायीका अनुसार मुलुकको प्रमुख भन्सार नाकासमेत भएको यहाँ आयातित वस्तुको न्यून मूल्यांकन गरी प्रतीतपत्रमार्फत थोरै रकम पठाउने र ठूलो रकम हुन्डीबाट पठाउने प्रचलन बढी छ ।

ती व्यवसायीले भने, ‘न्यून बीजकीकरण गरी सामान आयात गर्ने व्यवसायीले भन्सारमा घोषणा गर्ने रकम बराबरको प्रतीतपत्र (एलसी) खोलेर बाँकी रकम हुन्डीमार्फत पठाउँछन् ।’ भारतबाट नेपालमा निकासी गर्न रोक लगाइएका खाद्यान्न, मलको पैठारीकर्ताले पनि भुक्तानीका लागि हुन्डीमार्फत रकम पठाउँछन् । अनधिकृत व्यक्तिले पैसाको गैरकानुनी स्थानान्तरण गर्ने व्यापारीलाई थाहा भए पनि विश्वासिलो र सुविधायुक्त भएको तर्क दिने गरेका छन् ।

हप्तामा दुईपटक हुन्डीमार्फत ठूलो रकम दिल्ली पठाउने एक कपडा व्यवसायीले पैसा बुझाएको २ देखि ४ घण्टाभित्रै भनेको ठाउँमा पैसा बिनाझन्झट पुग्ने गरेको बताउँछन् । दुई देशबीच हुन्डीमार्फत समानान्तर बैंककै हाराहारीमा कारोबार भइरहेको छ । सुन, कपडा, खाद्यान्न, मोटर पार्टस, हार्डवेयरका व्यवसायीले पनि हुन्डीमार्फत पैसा पठाउने गरेका छन् ।

बिनाझन्झट र कम समयमा भनेको ठाउँमा पैसा पाइने हुनाले व्यापारीको हुन्डीमा आकर्षण बढेको व्यवसायीको दाबी छ । ‘मुख्य कारोबारीले पैसा पठाउने (ग्राहक) लाई भारतीय १० रुपैयाँ नोटको नम्बर र पैसा दिने व्यक्तिको सम्पर्क नम्बर दिन्छन्,’ एक कारेबारीले भने, ‘ग्राहकले सोही नम्बरमा फोन गरेर नोटको नम्बर भनेपछि उताबाट म्यासेज आएको जवाफ आउँछ । निर्धारित समय र ठाउँमा बोलाएर नोटको नम्बर हेरी रकमको भुक्तानी हुन्छ ।’ नोटमा भएको नम्बरले चेकको काम गर्छ । ‘नोटको स्थानान्तरणले रकम स्थानान्तरण भएको पुष्टि गर्छ,’ ती कारोबारीले सुनाए ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०८:०३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT