चीन हुँदै तेस्रो मुलुक व्यापार सम्भव बन्दै

सबै बन्दरगाहमा पहुँच दिन चीन सकारात्मक
नेपाल–चीन पारवहन यातायात सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिन बैठक जारी
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — नेपालले चीनको बन्दरगाह प्रयोग गरी तेस्रो देशसँग व्यापार गर्न सक्ने सम्भावना नजिकिएको छ । चिनियाँ बन्दरगाह प्रयोगका लागि नेपाल र चीनबीच सहमति जुटे चीन हुँदै तेस्रो मुलुकसँग व्यापारको बाटो खुला हुनेछ ।

यसले तेस्रो मुलुकसँगको व्यापारमा भारतीय बन्दरगाह प्रयोग गर्नैपर्ने नेपालको निर्भरतासमेत कम हुनेछ ।

नेपालले चिनियाँ बन्दरगाह प्रयोग गर्न पाउने विषयमा नेपाल र चीनका पदाधिकारीबीच काठमाडौंमा बुधबारदेखि बैठक सुरु भएको छ । बैठकले नेपाली पक्षले चीनको विभिन्न समुद्री तथा सुक्खा बन्दरगाह प्रयोग गर्न पाउने र सामान ढुवानीका लागि कुन रुट प्रयोग गर्न पाउने विषयमा सहमति जुटाउने अपेक्षा छ ।

Yamaha

बैठकले नेपाल र चीनबीच दुई वर्षअघि भएको पारवहन यातायात सम्झौताको प्रोटोकललाई अन्तिम रूप दिने विश्वास गरिएको छ । बैठकमा सहभागी नेपाली अधिकारीका अनुसार बैठकले यसलाई अन्तिम रूप दिनेछ । ‘सम्भवत: यही बैठकमा प्रोटोकल हस्ताक्षर हुन्छ,’ बैठकमा सहभागी वाणिज्य मन्त्रालयका सहसचिव नवराज ढकालले भने, ‘हस्ताक्षर भएन भने पनि प्रोटोकलमा धेरै बुँदामा सहमति जुट्ने अपेक्षा गरिएको छ ।’

उनका अनुसार नेपालले तेस्रो मुलुकसँग व्यापारका लागि सहज हुने समुद्री र सुक्खा बन्दरगाह पहिचान गरी ती बन्दरगाह प्रयोगका लागि दिन चिनियाँ पक्षसँग प्रस्ताव राखेको छ । ‘चिनियाँहरू आफ्ना देशका सबै बन्दरगाह प्रयोग गर्न दिने विषयमा समेत सकारात्मक छन्,’ बुधबार सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै उनले भने, ‘बन्दरगाह र यातायात रुट दुवै विषयमा छलफल जारी छ ।’

चिनियाँहरू आफ्नो बन्दरगाह र सामान ढुवानीका लागि रुट प्रयोगका लागि दिन सकारात्मक बनेको उनले बताए । ‘बन्दरगाहसम्म नेपालको सीमासम्म कुन रुट हुँदै सामान ढुवानी गर्ने ?’ उनले भने, ‘हामीले केही सहज रुटहरू पहिचान गरेका छौं ।’

चिनियाँ पक्षले आफ्ना सबै रुट प्रयोगका लागि दिने भने पनि उनीहरूको नेपालबाट केही अपेक्षा रहेको बताए । ‘हामी सबै रुट र बन्दरगाह प्रयोगका लागि दिन्छौं भनेका छन्,’ ढकालले भने, ‘हामीले उनीहरूलाई के सुविधा दिन सक्छौं भन्ने उनीहरूले सोधेका छन् ।’

योबाहेक सामान ढुवानी गर्दा हुने सुरक्षा चासोका विषयमा पनि चिनियाँ पक्ष संवेदनशील रहेको ढकालले बताए । बैठकबारे सञ्चारकर्मीलाई जानकारी दिँदै ढकालले प्रोटोकलले नेपाल र चीनबीच २०१६ मा भएको पारवहन तथा यातायात सम्झौतालाई परिभाषित र कार्यान्वयन गर्ने बताए ।

चिनियाँ बन्दरगाह र ढुवानी रुटको प्रयोग अनुमतिसँगै तेस्रो मुलुकसँग व्यापारका लागि नेपालको भारतीय भूमिको निर्भरता घट्नेछ । चिनियाँ बन्दरगाह प्रयोगपछि जापान, कोरियाजस्ता देशमा हुने व्यापार सस्तो पर्ने नेपाली पक्षको विश्वास छ ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली सन् २०१६ मा चीन भ्रमणमा रहँदा नेपाल र चीनबीच पारवहन तथा यातायात सम्झौता भएको थियो । उक्त सम्झौता कार्यान्वयनका लागि दुवै देशका सहसचिवस्तरीय टोली छलफलमा सहभागी भएका हुन् ।

प्रोटोकलको विषयमा छलफल गर्न नेपाल र चीनका पदाधिकारीबीच यो तेस्रो बैठक हो । यसअघि ५ देखि १० असारमा चीनमा यही विषयमा छलफल भएको थियो ।

बैठकमा सहभागी हुन ८ सदस्यीय चिनियाँ टोली नेपाल आएका थिए । नेपाली टोलीको नेतृत्व वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका सहसचिव रविशंकर सैंजुले गरेका छन् । टोलीमा अर्थ, परराष्ट्र, भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय, कानुन मन्त्रालयका प्रतिनिधिहरू पनि सहभागी छन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०८:२३
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सन्तानेश्वरमा मोनोरेल

प्रशान्त माली

ललितपुर — गोदावरी नगरपालिका झरुवारासीमा प्रस्तावित सन्तानेश्वर मोनोरेल रेल विभागबाट स्वीकृत भएको छ ।

सन्तानेश्वर महादेव कैलाश पर्वत संरक्षण तथा संवद्र्धन सेवा संघले मन्दिर रहेको थुम्कोको फेदीदेखि झन्डै दुई किलोमिटर मोनोरेल सञ्चालनमा ल्याउन तीन महिनाअघि विभागमा निवेदन दिएको थियो ।

मोनोरोल परियोजनाको ४ वर्षअघिदेखि प्रारम्भिक वातावरणीय परीक्षण (आईई) भइरहेको छ । यसअघि रेल सञ्चालन गर्न पुरातत्त्व विभाग, वन र पर्यटन मन्त्रालयबाट स्वीकृति दिइसकेको छ । ‘आईई स्वीकृत भएको डेढ/दुई वर्षभित्रमा मुलुककै पहिलो रेल सञ्चालन गर्ने योजना छ,’ संघका अध्यक्ष इन्जिनियर विनोद खड्का भन्छन् ।

गोदावरी नगरपालिका १३ मा बन्न लागेको मनोरेल डिजाइन डेलिम मोनोरेल कम्पनीले गरेको हो । कम्पनीको प्रतिवेदनअनुसार १ हजार ८ सय मिटर दूरीमा मोनोरेल गुडाउन २५ करोड रुपैयाँ खर्च लाग्नेछ । रेलको स्टेसन थुम्काको उत्तरपश्चिम फेदमा रहनेछ ।

सार्वजनिक निजी साझेदारी (पीपीपी) मोडलमा बन्न लागेको रेल सञ्चालनमा ल्याउन कम्पनी स्थापना गरी ५१ प्रतिशत र बाँकी ४९ सर्वसाधारणले सेयर हाल्ने कुरा अगाडि बढेको संघले बताएको छ ।

रेल चालक वा सेन्सर दुवैबाट सञ्चालन गर्न सकिनेछ । कोरियाली टेक्नोलोजीको रेल ब्याट्रीबाट चल्ने रिपोर्टमा उल्लेख छ । ‘अब चाँडै नै वनको सीमांकन गर्ने तयारीमा छौं,’ खडकाले भने, ‘मन्दिरको फेदको बाटो व्यवस्थित भएपछि मृगस्थली बनाउने योजना छ ।’

रेलमा एकपटकमा ४० जनासम्मले यात्रा गर्न सक्नेछन् । ५ वटा डब्बा रहने रेलको एउटा डब्बामा ८ जना अट्नेछन् । मागअनुसार डिब्बा थप्न सकिने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । उपत्यकाबाट नजिकको धार्मिक पर्यटकका लागि उत्कृष्ट गन्तव्य बन्ने संघको दाबी छ । रिपोर्टअनुसार ५ वर्षभित्रमा लगानी उठ्नेछ । एक सयजनाले प्रत्यक्ष/अप्रत्यक्ष रोजगारी पाउनेछन् ।

स्थानीयबासी मिलेर २०६८ मा बनाएको पञ्चवर्षीय योजना पनि तीव्र गतिमा अगाडि बढेको छ । यहाँ महादेवको मूल मन्दिर, अष्टमातृका, स्वस्थानी मन्दिर निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ । चराको बासस्थान, मौरीपालनका उद्यान, ध्यान केन्द्र, संगीत पाठशाला, वनभोज, प्रवचन र भजनमण्डल स्थल बनाउने तयारी छ ।

स्थानीयबासीले गुरुयोजनाअनुसार महायज्ञ लगाएका थिए । यसबाट उठेको ३२ लाख र अन्य ठाउँबाट सहयोग जुटाएर मूल मन्दिर बनाएका हुन् । मन्दिरबाट उठेको भेटी मन्दिर संरक्षण प्रवद्र्धनमा उपयोग गर्दै आएको संघको भनाइ छ ।

स्थानीयबासी पुन: विराट ज्ञान महायज्ञ लगाउने तयारीमा छन् । ‘मन्दिरमा ५ वटा गजुरमा सुनको जलप लगाउन बाँकी छ,’ संघका कोषाध्यक्ष दयाराम अधिकारीले भने, ‘गुरुयोजना सफल बनाउन मोनोरेलबाहेक २५ करोड रुपैयाँ आवश्यक छ ।’ उनका अनुसार मन्दिरको नाममा २७ रोपनी जग्गा पूजाआजा चलाउन राखिएको छ ।

मन्दिर लगनखेलबाट ७ किमि दक्षिणपूर्वमा पर्छ । यहाँ तीन प्राकृतिक थुम्कामध्ये पूर्वतर्फको कैलाश पर्वतको शिखरमा पुग्न फेदबाट ३ सय ६६ वटा सिँढी हुँदै एक सय मिटर उकालो चढ्नुपर्छ । मन्दिर परिसरबाट उपत्यकाका तीनै जिल्ला अवलोकन गर्न सकिन्छ ।

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०८:२३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT