दुई बेडरुम भएको घरमा बस्छन् यी अर्बपति

धनीका कुरा
दिनेश यादव

काठमाडौँ — ५ खर्ब ६३ लाखभन्दा बढी सम्पत्तिका मालिक फिलिपिन्सका म्यानुएल भिलार मात्र दुइटा बेडरुम भएको घरमा बस्छन् ।

उनी फिलिपिन्सका सबैभन्दा ठूलो मल ‘स्टारमल्स’ तथा घरनिर्माण कम्पनी ‘भिस्टा एन्ड ल्यान्डस्केप्स’ का अध्यक्ष पनि हुन् ।सानो छँदा आमासँगै मनिला बजारमा ‘सिफुड’ बेच्न सघाउँथे ।

भिलारको परिवारको नेतृत्वमा रहेको ‘भिस्टा ल्यान्ड एन्ड लाइफस्केप्स’ ले सन २०१९ सम्ममा ३५ मिलियन अमेरिकी डलर खर्चेर १० वटा नयाँ सपिङ मल बनाउने योजना बनाएको छ । उनले यो कम्पनीको जिम्मेवारी छोरा पाओलोलाई दिएका छन् । उनको परिवार मालिक रहेको गोल्डेन हयाभेन मेमोरियल पार्कसमेत सञ्चालनमा छ ।

Yamaha

यो भिस्टा ल्यान्डको मातहतमा रहेको छ । सन् २०१६ को जुनमा मात्रै यो सार्वजनिक भएको थियो । सन् २०१७ डिसेम्बरमा उनको कम्पनीले ब्रिया होम्स नामक कम्पनी खरिद गरेका थिए । उक्त कम्पनीले ठूलो संख्यामा हाउजिङ निर्माण गर्छ । पछि यो कम्पनीको नाम ‘गोल्डेन ब्रिया’ राखे ।

अमेरिकी अखबार ‘फोब्र्स’ का अनुसार सन् २०१८ मा फिलिपिन्सका ५० जना धनाढयको सूचीमा उनी दोस्रो र विश्वका अर्बपतिहरूमा ७९१ औं स्थानमा छन् । फिलिपिन्सको मनिलामा बसोबास गर्ने ६८ वर्षीय भिलार आफ्नै पौरख र संघर्षबाट सञ्चालन गरेको रियल स्टेट नै उनको सम्पत्तिको स्रोत हो ।

उनको कुल सम्पत्ति ४ दशमलव ९ अर्ब अमेरिकी डलर (रियल टाइम ६ सेप्टेम्बर २०१८) रहेको छ । फिलिपिन्सको राजनीतिमा समेत भिलारले आफ्नो योगदान दिइसकेका छन् । उनी कंग्रेसम्यान, प्रतिनिधिसभाका सभामुख, सिनेटर र सिनेट प्रेसिडेन्टका भूमिका निर्वाह गरिसकेका छन् ।

मनिलाको सबैभन्दा बढी जनघनत्व भएको जिल्ला टोन्डोमा १३ डिसेम्बर १९४९ मा म्यानुएल बम्बा भिलार जुनियर (म्यानुएल भिलार) को जन्म भएको हो । गरिब आमाबुबाको ९ सन्तानमा उनी दोस्रा हुन् । उनका बुबा माछापालन विभागमा निरीक्षक र आमा चाहिँ ‘सिफुड’ बेच्ने गर्थिन् ।

आमाबुबाको आर्थिक अवस्था दयनीय र कमजोर भएकाले त्यत्रो ठूलो परिवार एउटा सानो अपार्टमेन्टमा भाडामा जसोतसो गुजारा गर्थे । सरकारी जागिरे भएकाले फिलिपिन्सको सरकारले उनका बुबालाई अमेरिकामा उच्च शिक्षा ग्रहण गर्नका लागि छात्रवृत्ति प्रदान गरेको थियो । त्यहाँबाट पढेर फर्केपछि भिलारका बुबालाई कृषि तथा प्राकृतिक स्रोत विभागका निर्देशकका रूपमा पदोन्नति गरियो ।

पदको हैसियत बढेपछि उनका बुबाले सरकारी कर्मचारीको जीवन बिमाबाट १६ हजार फिलिपिनी मुद्रा २० देखि २५ वर्षमा तिर्ने गरी घर बनाउन ऋण लिए । त्यसपछि बल्ल उनी आफ्नै घरमा बस्न पाए ।

टोन्डो नजिकैको एउटा सरकारी विद्यालयका विद्यार्थी छँदा उनी आमासँगै माछा बेच्ने डिभिसोरिया नामको बजारमा जाने गर्थे । त्यसताका उनको उमेर मात्र ६ वर्षको थियो । ठूलो परिवार र विद्यालयमा पढदाताका शैक्षिक सामग्री खरिद गर्न रकम जुटाउने उद्देश्यले उनी माछा बिक्री गर्न आमालाई सघाउँथे । यति गर्दा पनि पैसा नपुगेपछि उनकी आमाले भिलारको पढाइ नै छुटाइदिइन् । त्यसताका उनी कक्षा १ का विद्यार्थी थिए ।

केही वर्षपछि फेरि उनले घर नजिकैको एउटा निजी स्कुलमा भर्ना भई प्रारम्भिक शिक्षा हासिल गरे । भिलारले जसोतसो बिजनेस एडमिनिस्ट्रेसनमा स्नातक डिग्री हासिल गरे । पछि उनी स्नातकोत्तर गर्ने सोच पनि बनाए । तर, उनी पढाइभन्दा पनि कामको खोजीमा लागे ।

बाल्यकालमै आमासँग व्यापारमा सहयोग गरेकाले उनी यतै हानिएका हुन् । तर, आफ्नो व्यापार सेवा थाल्नुअघि भिलारले फिलिपिन्सकै सबैभन्दा ठूला एकान्टिङ फर्म ‘सिकिप गोरेस’, भेलायो एन्ड कम्पनीमा एकाउन्टेटका रूपमा काम गरे । केही महिना त्यहाँ काम गरेपछि उनी कम्पनीबाट राजीनामा दिएर माकातीमा सिफुडको पहिलो व्यापार थाले ।

सुरुमा उनको यो व्यापार जमेन तर, उनी चिन्तितचाहिँ भएनन् । ठूलो संख्यामा ग्राहकलाई आफ्नो व्यापारमा सहभागी गराउने उद्देश्यले उनी उधारोमा, सहुलियत दरमा सामग्रीहरू बेच्न थाले । विभिन्न होटलहरूमा खानाका लागि सहुलियत दरमा पाइने टिकटको बिक्री सरकारी कर्मचारीलाई वितरण गर्न थाले । यो काम उनले केही समय मात्रै गरे ।

पछि उनी फिलिपिन्सको एउटा निजी विकास कर्पोरेसनमा वित्तीय विश्लेषकका रूपमा काम थाले । उक्त संस्थामार्फत उनी विश्व बैंकको ऋण उपलब्ध गराउने काम पाएका थिए । उनी त्यही क्रममा ऋण लिने सोच बनाएर जागिर छाडे । आफैंले आकर्षक ऋण दर कायम गरेका उनी त्यसको उपयोग गरे ।

सन् १९७५ मा १० हजार फिलिपिनी मुद्रामा भिलारले दुईवटा पुराना ट्रक खरिद गरी व्यापार थाले । ती दुईवटा ट्रकलाई लस पिनासमा एउटा निर्माण कम्पनीका लागि बालुवा र ढुंगाको आपूर्ति गर्न सुरु गरे । पछि संयोगबस उनी आफैं भवन निर्माण कार्यमा जुट्न पुगे । उनले न्यून ब्याजमा ऋण उपलब्ध गराउने एउटा ग्रामीण बैंकबाट भिलारले सात वर्षका लागि ऋण लिए । त्यो ऋणको उपयोग उनले घर बनाएर बेच्ने परियोजनामा लगाए ।

सुरुमा उनले १६० वटा घर बनाएर बेचेका थिए । त्यसबाट आएको आम्दानीलाई उनले यही क्षेत्रमा लगाउँदै गए । आज उनको त्यो कार्यले कम्पनीलाई मुलुककै सबैभन्दा ठूलो बिल्डिङ कम्पनी बनायो । उनको यो परियोजनाको विशेषता भनेको न्यून दरमा धेरै घरहरू बिक्री गर्ने रहेको थियो । उनले आफ्नो कम्पनीमार्फत २ लाखभन्दा बढी घर बिक्री गरिसकेका छन् ।

सन् १९८४ मा उनले गोल्डेन हयाभेन मेमोरियल पार्क स्थापना गरी समाधि स्थलहरू बनाउने एउटा शृंखला सुरु गरे । यो पार्कमा समाधि स्थल बनाउनेहरूलाई जग्गा उपलब्ध गराउने व्यापार उनले थाले ।

सन् १९९५ को जुलाईमा भिलारको सी एन्ड पी होम्स कम्पनी फिलिपिन्सको स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत भएपछि एकै दिनमा उनको सम्पत्ति एक तिहाइले वृद्धि हुन गयो । व्यापारमा जसरी अगाडि बढे, राजनीतिमा पनि उनले निकै उचाइसम्म पुग्ने मौका पाए ।

(स्रोत : एजेन्सीहरू)

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०८:०४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

साफ च्याम्पियनसिपः अन्योल र अनिश्चितताको रोमाञ्च

हिमेशरत्न बज्राचार्य

ढाका — फुटबलमा न त जितको उन्मादले काम गर्छ, न हारको निरासाले । साफ च्याम्पियनसिप २०१८ को समूह ‘ए’ मा दुई खेल जितेर न त बंगलादेश ढुक्क हुन सकेको छ । न दुई खेल हारेको भुटानले चाँडै घर फर्कने मनसाय बनाएको छ । यही हो, फुटबलको रोमाञ्च ।

शुक्रबार विश्रामको दिन पौडी पोखरीमा नेपाली फुटबल टोलीका खेलाडी । तस्बिर : कान्तिपुर

त्यसमाथि भुटानी प्रशिक्षक ट्रेभर मोर्गनले स्पष्ट भनेका छन्, जति बेला भुटानले पाकिस्तानको सामना गर्नेछ, त्यति बेला आफ्नो टिमको प्रदर्शनमा कुनै कन्ज्युस्याइँ र कमी हुने छैन ।

र, यो भनाइले समूहका चारै टिमलाई रोमाञ्चित तुल्याउने छ । धेरै उत्साहित पनि । शनिबार बंगबन्धु रंगशालामा हुने पहिलो खेलमा भुटानले पाकिस्तानको सामना गर्नेछ । लगत्तै हुने अर्को खेलमा नेपाल भिड्ने छ आयोजक बंगलादेशसँग । चारै टिमसँग प्रतियोगिताको सेमिफाइनल पुग्ने सम्भावना कायम छ । चारै टिम सेमिफाइनल पुग्ने समीकरणबाट पनि बाहिरिन सक्छन् । यसले अन्योल र अनिश्चितता थपिएको छ । यसले रोमाञ्च पनि उत्पन्न गराएको छ ।

बंगलादेश समूहको शीर्ष स्थानमा छ पूरा ६ अंकसहित । उसको पछाडि नेपाल र पाकिस्तान छन् समान ३ अंकमा । भुटानसँग भने शून्य । नेपालको मात्र सम्भावनाबारे चर्चा गर्ने हो भने नेपाल जितेर पनि सेमिफाइनल पुग्नसक्छ, हारेर पनि सेमिफाइनल पुग्नसक्छ । खासमा समीकरण जटिल छ । नेपालको स्पष्ट स्थिति के हुने हो, त्यो पहिलो खेलले तय गर्नेछ । यस्तोमा दिनको दोस्रो खेल खेल्ने अवसर पाएको नेपालसामु त्यसै अनुकूल रणनीति बनाउने अवसर भने छ ।

सबैभन्दा पहिलो स्थिति, पाकिस्तान जितेको खण्डमा नेपालले बंगलादेशलाई हराउनै पर्नेछ । त्यति बेला तीनै टिमको समान ६ अंक हुनेछ । यस्तोमा गोलअन्तर समीकरण आउनेछ । त्यही खेलमा भुटान जिते, नेपाललाई जित त पर्याप्त हुन्छ नै ।

बराबरीमा पनि उत्तिकै पर्याप्त हुनसक्छ । हारमा भने फेरि गोलअन्तरको समीकरण आउने छ । यति बेला बंगलादेशको पूरा ९ अंक हुनेछ । बाँकी ३ टिम ३–३ अंकको स्थितिमा हुनेछन् ।

त्यसैले नेपालको सम्भावना धेरै हदसम्म पाकिस्तान र भुटानबीचको खेलले तय गर्नेछ । भनिन्छ, फुटबलमा सबै खेलका पटकथा लेखिन्छन् मात्र होइन, आफैं निर्माण पनि हुन सक्छ ।

स्पष्ट भाषामा भन्दा पाकिस्तान र भुटानबीचको खेलको नतिजाले धेरैभन्दा धेरै स्थितिमा नेपाल र बंगलादेशबीचको खेलको नतिजा पनि प्रभावित पार्नेछ । यस्तो हुनैपर्छ भन्ने पनि छैन । फुटबलको इतिहास राम्रै बुझ्नेले यो तथ्य पनि राम्रैसँग बुझ्ने छन् ।

प्रतिद्वन्द्वीका रूपमा बंगलादेश
बंगलादेशविरुद्धको खेलसम्म पुग्नु अगाडि सबैभन्दा पहिले नेपालले खेलेका यसअघिका दुई खेलबारे नै चर्चा गरौं । खेलको स्तर मान्ने हो भने पाकिस्तानी फुटबलमा कुनै दम नै छैन । प्राविधिक रूपमा पाकिस्तानी खेलाडी निकै कमजोर देखिन्छन् ।

आखिरमा पाकिस्तानी प्रशिक्षक जोस एन्टोनियोले पनि मानेका छन्, पाकिस्तानी फुटबलमा धेरै समस्या छन् । खेलाडी पनि आफ्नै एकपछि अर्को समस्याबाट गुज्रिरहेका छन् । आखिरमा साढे दुई वर्षको प्रतिबन्धबाट अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा फर्केको हो पाकिस्तान ।

पाकिस्तानले यसपल्टको साफ च्याम्पियनसिपबाट केही अपेक्षा राखेको थिएन । तर यही टिमविरुद्ध नेपाल हार्छ भने त्यो टिमले आफ्नै खुट्टामा बन्चरो हानेको न हो । भुटानविरुद्धको खेल भने नेपालका लागि जस नभएको खेल हो ।

जिते पनि जस हुन्न, हारेमा झन ठूलो आलोचना । धन्न, नेपालले भुटानमाथि ४ गोल अन्तरको जित निकाल्न सक्यो । आखिरमा अब यही ४ गोलले समूह लिग चरणको समाप्तिमा नेपाललाई फाइदा गर्न सक्छ ।

बंगलादेश भने पाकिस्तान र भुटानभन्दा ठ्याक्कै फरक छ । भलै उसले पनि दुई जितमा अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न सकेको छैन । साफ च्याम्पियनसिपअगाडि दक्षिण कोरियामा गएर अभ्यास गरेको बंगलादेशले हालैको एसियाली खेलकुदको पुरुष फुटबलमा पनि राम्रो गरेको थियो । तर अहिले साफ च्याम्पियनसिपका उसको अग्रपंक्ति धारिलो देखिएको छैन । बंगलादेशी मिडियाकै गाइँगुइँ सुन्ने हो भने बंगलादेशको प्रदर्शन त नेपाल अगाडि फितलो छ ।

तर प्रशिक्षक जेमी डे भने फरक सोच राख्छन् । उनको भनाइमा टिमले विस्तारै लय समात्ने हो । जति बेला जुन प्रकारको खेल चाहिने हो, त्यसैअनुसार खेल पस्कन आफ्नो टिम माहिर छ ।

यता नेपालका प्रशिक्षक बालगोपाल महर्जनदेखि किरण लिम्बु, अनन्त तामाङ, सुनील बल सबैले एउटै रट लगाइरहेका छन्, हामी बंगलादेशलाई हराउन सक्षम छौं । यसको कारण हो, नेपालले भुटानलाई हराएयता एउटा गति लिएको छ, जुन बंगलादेशविरुद्धको खेलमा पनि रोकिने छैन ।

बंगलादेशी फुटबलबारे राम्रै जानकार प्रशिक्षक महर्जनले भनेका छन्, ‘हाम्रो तुलनामा बंगलादेशी फुटबल धेरै अगाडि छ भन्ने होइन । हामीले यसअघि पनि बंगलादेशलाई हराएका थियौं, अहिले पनि हराउन सक्छौं ।’ साफ च्याम्पियनसिपकै प्रसङ्गमै पनि नेपालले बंगलादेशविरुद्ध ५ खेल खेलेकामा २ नेपालले जितेको छ, तीन उनीहरूले जितेका छन् । यसमा सबैभन्दा ठूलो तथ्य के भने पछिल्ला २ खेल नेपालले लगातार जितेको छ । साफ च्याम्पियनसिपमै अन्तिम पटक नेपालले सन् २०१३ मा बंगलादेशलाई काठमाडौंमा हराएको थियो ।

सबै सम्भावना खुला
यी त भए, सबै कागजी विश्लेषण । खासमा समूह ‘ए’ मा सबै प्रकारको सम्भावना खुला छ, यो नै यो समूहको वास्तविक स्थिति हो । नेपाल र बंगलादेशबीचको खेलको अन्तिम ह्विसल नबजेसम्म पनि यस्तै हुन्छ भनेर ठोकुवा गर्न सकिन्न ।

पाकिस्तानी प्रशिक्षक एन्टोनियोले त्यसैले भनेका छन्, किन कसको सम्भावना बढी छ भनेर चर्चा गर्ने, यो मैदानमा निर्णय हुने हो, त्यसैले मैदानकै खेलका लागि कुरौं । कुरा सही छ । अन्योल र अनिश्चिताले यो समूहलाई साँच्चै रोमाञ्चक मात्र होइन, सनसनीपूर्ण पनि बनाएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०८:०२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT