दुई बेडरुम भएको घरमा बस्छन् यी अर्बपति

धनीका कुरा
दिनेश यादव

काठमाडौँ — ५ खर्ब ६३ लाखभन्दा बढी सम्पत्तिका मालिक फिलिपिन्सका म्यानुएल भिलार मात्र दुइटा बेडरुम भएको घरमा बस्छन् ।

उनी फिलिपिन्सका सबैभन्दा ठूलो मल ‘स्टारमल्स’ तथा घरनिर्माण कम्पनी ‘भिस्टा एन्ड ल्यान्डस्केप्स’ का अध्यक्ष पनि हुन् ।सानो छँदा आमासँगै मनिला बजारमा ‘सिफुड’ बेच्न सघाउँथे ।

भिलारको परिवारको नेतृत्वमा रहेको ‘भिस्टा ल्यान्ड एन्ड लाइफस्केप्स’ ले सन २०१९ सम्ममा ३५ मिलियन अमेरिकी डलर खर्चेर १० वटा नयाँ सपिङ मल बनाउने योजना बनाएको छ । उनले यो कम्पनीको जिम्मेवारी छोरा पाओलोलाई दिएका छन् । उनको परिवार मालिक रहेको गोल्डेन हयाभेन मेमोरियल पार्कसमेत सञ्चालनमा छ ।

Yamaha

यो भिस्टा ल्यान्डको मातहतमा रहेको छ । सन् २०१६ को जुनमा मात्रै यो सार्वजनिक भएको थियो । सन् २०१७ डिसेम्बरमा उनको कम्पनीले ब्रिया होम्स नामक कम्पनी खरिद गरेका थिए । उक्त कम्पनीले ठूलो संख्यामा हाउजिङ निर्माण गर्छ । पछि यो कम्पनीको नाम ‘गोल्डेन ब्रिया’ राखे ।

अमेरिकी अखबार ‘फोब्र्स’ का अनुसार सन् २०१८ मा फिलिपिन्सका ५० जना धनाढयको सूचीमा उनी दोस्रो र विश्वका अर्बपतिहरूमा ७९१ औं स्थानमा छन् । फिलिपिन्सको मनिलामा बसोबास गर्ने ६८ वर्षीय भिलार आफ्नै पौरख र संघर्षबाट सञ्चालन गरेको रियल स्टेट नै उनको सम्पत्तिको स्रोत हो ।

उनको कुल सम्पत्ति ४ दशमलव ९ अर्ब अमेरिकी डलर (रियल टाइम ६ सेप्टेम्बर २०१८) रहेको छ । फिलिपिन्सको राजनीतिमा समेत भिलारले आफ्नो योगदान दिइसकेका छन् । उनी कंग्रेसम्यान, प्रतिनिधिसभाका सभामुख, सिनेटर र सिनेट प्रेसिडेन्टका भूमिका निर्वाह गरिसकेका छन् ।

मनिलाको सबैभन्दा बढी जनघनत्व भएको जिल्ला टोन्डोमा १३ डिसेम्बर १९४९ मा म्यानुएल बम्बा भिलार जुनियर (म्यानुएल भिलार) को जन्म भएको हो । गरिब आमाबुबाको ९ सन्तानमा उनी दोस्रा हुन् । उनका बुबा माछापालन विभागमा निरीक्षक र आमा चाहिँ ‘सिफुड’ बेच्ने गर्थिन् ।

आमाबुबाको आर्थिक अवस्था दयनीय र कमजोर भएकाले त्यत्रो ठूलो परिवार एउटा सानो अपार्टमेन्टमा भाडामा जसोतसो गुजारा गर्थे । सरकारी जागिरे भएकाले फिलिपिन्सको सरकारले उनका बुबालाई अमेरिकामा उच्च शिक्षा ग्रहण गर्नका लागि छात्रवृत्ति प्रदान गरेको थियो । त्यहाँबाट पढेर फर्केपछि भिलारका बुबालाई कृषि तथा प्राकृतिक स्रोत विभागका निर्देशकका रूपमा पदोन्नति गरियो ।

पदको हैसियत बढेपछि उनका बुबाले सरकारी कर्मचारीको जीवन बिमाबाट १६ हजार फिलिपिनी मुद्रा २० देखि २५ वर्षमा तिर्ने गरी घर बनाउन ऋण लिए । त्यसपछि बल्ल उनी आफ्नै घरमा बस्न पाए ।

टोन्डो नजिकैको एउटा सरकारी विद्यालयका विद्यार्थी छँदा उनी आमासँगै माछा बेच्ने डिभिसोरिया नामको बजारमा जाने गर्थे । त्यसताका उनको उमेर मात्र ६ वर्षको थियो । ठूलो परिवार र विद्यालयमा पढदाताका शैक्षिक सामग्री खरिद गर्न रकम जुटाउने उद्देश्यले उनी माछा बिक्री गर्न आमालाई सघाउँथे । यति गर्दा पनि पैसा नपुगेपछि उनकी आमाले भिलारको पढाइ नै छुटाइदिइन् । त्यसताका उनी कक्षा १ का विद्यार्थी थिए ।

केही वर्षपछि फेरि उनले घर नजिकैको एउटा निजी स्कुलमा भर्ना भई प्रारम्भिक शिक्षा हासिल गरे । भिलारले जसोतसो बिजनेस एडमिनिस्ट्रेसनमा स्नातक डिग्री हासिल गरे । पछि उनी स्नातकोत्तर गर्ने सोच पनि बनाए । तर, उनी पढाइभन्दा पनि कामको खोजीमा लागे ।

बाल्यकालमै आमासँग व्यापारमा सहयोग गरेकाले उनी यतै हानिएका हुन् । तर, आफ्नो व्यापार सेवा थाल्नुअघि भिलारले फिलिपिन्सकै सबैभन्दा ठूला एकान्टिङ फर्म ‘सिकिप गोरेस’, भेलायो एन्ड कम्पनीमा एकाउन्टेटका रूपमा काम गरे । केही महिना त्यहाँ काम गरेपछि उनी कम्पनीबाट राजीनामा दिएर माकातीमा सिफुडको पहिलो व्यापार थाले ।

सुरुमा उनको यो व्यापार जमेन तर, उनी चिन्तितचाहिँ भएनन् । ठूलो संख्यामा ग्राहकलाई आफ्नो व्यापारमा सहभागी गराउने उद्देश्यले उनी उधारोमा, सहुलियत दरमा सामग्रीहरू बेच्न थाले । विभिन्न होटलहरूमा खानाका लागि सहुलियत दरमा पाइने टिकटको बिक्री सरकारी कर्मचारीलाई वितरण गर्न थाले । यो काम उनले केही समय मात्रै गरे ।

पछि उनी फिलिपिन्सको एउटा निजी विकास कर्पोरेसनमा वित्तीय विश्लेषकका रूपमा काम थाले । उक्त संस्थामार्फत उनी विश्व बैंकको ऋण उपलब्ध गराउने काम पाएका थिए । उनी त्यही क्रममा ऋण लिने सोच बनाएर जागिर छाडे । आफैंले आकर्षक ऋण दर कायम गरेका उनी त्यसको उपयोग गरे ।

सन् १९७५ मा १० हजार फिलिपिनी मुद्रामा भिलारले दुईवटा पुराना ट्रक खरिद गरी व्यापार थाले । ती दुईवटा ट्रकलाई लस पिनासमा एउटा निर्माण कम्पनीका लागि बालुवा र ढुंगाको आपूर्ति गर्न सुरु गरे । पछि संयोगबस उनी आफैं भवन निर्माण कार्यमा जुट्न पुगे । उनले न्यून ब्याजमा ऋण उपलब्ध गराउने एउटा ग्रामीण बैंकबाट भिलारले सात वर्षका लागि ऋण लिए । त्यो ऋणको उपयोग उनले घर बनाएर बेच्ने परियोजनामा लगाए ।

सुरुमा उनले १६० वटा घर बनाएर बेचेका थिए । त्यसबाट आएको आम्दानीलाई उनले यही क्षेत्रमा लगाउँदै गए । आज उनको त्यो कार्यले कम्पनीलाई मुलुककै सबैभन्दा ठूलो बिल्डिङ कम्पनी बनायो । उनको यो परियोजनाको विशेषता भनेको न्यून दरमा धेरै घरहरू बिक्री गर्ने रहेको थियो । उनले आफ्नो कम्पनीमार्फत २ लाखभन्दा बढी घर बिक्री गरिसकेका छन् ।

सन् १९८४ मा उनले गोल्डेन हयाभेन मेमोरियल पार्क स्थापना गरी समाधि स्थलहरू बनाउने एउटा शृंखला सुरु गरे । यो पार्कमा समाधि स्थल बनाउनेहरूलाई जग्गा उपलब्ध गराउने व्यापार उनले थाले ।

सन् १९९५ को जुलाईमा भिलारको सी एन्ड पी होम्स कम्पनी फिलिपिन्सको स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत भएपछि एकै दिनमा उनको सम्पत्ति एक तिहाइले वृद्धि हुन गयो । व्यापारमा जसरी अगाडि बढे, राजनीतिमा पनि उनले निकै उचाइसम्म पुग्ने मौका पाए ।

(स्रोत : एजेन्सीहरू)

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०८:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

युवाका ‘रोल मोडल’

धनीका कुरा
दिनेश यादव

काठमाडौँ — आफ्नो कठोर परिश्रम र लगनशीलताले छोटो समयमै सफलताको शिखर चुम्न सफल विश्वका धनाढ्य व्यापारीमध्ये ३४ वर्षीय झयाङ यिमिङ पनि एक हुन् ।

चिनियाँ नागरिक यिनी अमेरिकी अखबार ‘फोब्र्स’ को अर्बपति सूचीमा एसियाकै सबैभन्दा कान्छो ‘सेल्फमेड’ धनाढ्यका रूपमा आफ्नो उपस्थिति दर्ज गराइसकेका छन् । सन् २०१३ मा उक्त अखबारको ३० वर्षमुनिका धनाढ्यको सूचीमा यिनी पहिलो पटक परेका थिए । हाल यिनले ‘४० अन्डर ४०’ सूचीमा धेरैलाई उछिनेका छन् ।

चीनको बेइजिङमा मुख्यालय रहेको समाचार र सूचना सामग्री उत्पादन गर्ने कम्पनी ‘बाइटडान्स’ का संस्थापक तथा टाउटिआओ (जिनरी टाउटिआओ) का प्रमुख हुन् । यिनको यो कम्पनीले फिचर सामग्री र प्रयोगकर्ता तथा तिनीहरूको अन्तक्र्रियालाई एलगोरिथ्म मोडेलको उपयोग गरी सम्प्रेषण गर्ने गर्छ ।

कम्पनी चीनकै सबैभन्दा ठूलो मोबाइल प्लेटफार्म बनिसकेको छ, जसका दैनिक सक्रिय प्रयोगकर्ताको संख्या १२ करोड (सेप्टेम्बर २०१७ मा) रहेको थियो । झयाङले नान्काई विश्वविद्यालयबाट करिब ११ वर्षअघि सफ्टवेयर इन्जिनियरिङमा स्नातक गरेका हुन् । केही वर्ष विभिन्न कम्पनीमा काम गर्दै आफ्नो सीप र दक्षतालाई तिखार्दै यिनी अघि बढेका हुन् ।

हाल तिनै झयाङ चर्चित युवा उद्यमी बनेका छन् । ‘फोब्र्स’ को यो वर्षको अर्बपतिहरूको सूचीमा यिनी ५५० औं र चीनका ६० औं धनाढ्यमा दरिएका छन् । बेइजिङमा बसोबास गर्ने यिनको सम्पत्तिको स्रोत भने आफैंले सञ्चालन गरेको सफ्टवेयर कम्पनी हो । यिनको कुल सम्पत्ति ४ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको छ ।

चीनकै सबैभन्दा ठूलो र तीव्र गतिमा विकास गरिरहेको कम्पनी ‘बाइटडान्स’ यिनले सन् २०१२ मा स्थापना गरेका हुन् । यिनको कम्पनीका ‘कोर प्रडक्टहरू’ मा जिनरी टाउटिओ अर्थात ‘आजको हेडलाइन्स’ चर्चित छ ।

यसले आफ्ना प्रयोगकर्ताका लागि आवश्यक सामग्री (कन्टेन्ट) अनुकूलन गर्न कृत्रिम बृद्धि (आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स) अर्थात ‘एआई’ को प्रयोग गर्छ । यसले पनि कम्पनीको लोकप्रियता बढेको हो । त्यस्तै, कम्पनीको अर्को प्रडक्टमा ‘टिक टोक’ या डाउयिन (चिनियाँ भाषामा) ले साना भिडियो क्लिप्सहरू बनाउन प्रयोगकर्तालाई अनुमति दिन्छ ।

यसले नृत्यदेखि हास्यव्यंग्यसम्मका साना चलचित्र निर्माण गरी आफ्ना साथीहरूलाई सेयर गर्नसमेत प्रयोगकर्ताका लागि सहयोगीको भूमिका निर्वाह गर्छ । कम्पनीका अन्य विश्वव्यापी उत्पादनहरूमा ‘टपबज्ज’ र ‘बज्जभिडियो’ पनि हुन् । हाल झयाङका ‘बाइटडान्स’ का उत्पादनहरू चीनमा मात्रै हैन, जापान, दक्षिणपूर्वी एसियाली मुलुकहरू, उत्तर अमेरिका र युरोपसहित ४० भन्दा बढी मुलुकमा उपलब्ध छ ।

आफ्नै बलबुतामा सफल भएकाले यिनी चीनसहित विश्वका विभिन्न मुलुकका युवाका लागि ‘रोल मोडल’ को भूमिकामा छन् । झयाङले युवाहरूलाई लक्षित गर्दै भनेका छन्, ‘उत्कृष्ट युवामा जिज्ञासा, अनिश्चितताबारे आशावादी, मध्यस्थता, विनम्रता र महत्त्वपूर्ण विकल्पको छनोटलगायत पाँच गुण हुनैपर्छ ।’ यी पाँच गुण भएका युवा मात्रै आजको विश्वमा सफल हुन सक्ने यिनको बुझाइ छ ।

‘मैले स्नातक गरेको १० वर्षयता सम्भवत: दुई हजार युवालाई अन्तर्वार्ता दिइसकेको छु,’ झयाङले सञ्चार माध्यमलाई भनेका छन्, ‘मैले आफ्नो कामलाई अरूभन्दा फरक रूपमा गरिनँ । जब म आफ्नो काम पूरा गरिसक्थें, म आफ्ना सहकर्मीहरूलाई तिनीहरूको काम पूरा गर्न सहयोग गर्थें ।’

यिनी आफ्नो काम भ्याइकेपछि कार्यालयका अन्य कर्मचारीलाई आफूले गर्न सक्ने काममा सघाउने गर्थे । त्यस क्रममा यिनले अधिकांश कोड बेस हेर्ने अवसर पाए । ‘मसँग समय शेष रहेका बेला आफ्नो अनुभव नयाँ कर्मचारीलाई साट्ने गर्थें, तिनीहरूलाई कोडहरूबारे सिकाउँथें, यसले मलाई अगाडि बढ्न सहयोग पुगेकै थियो, अन्य सहकर्मीलाई पनि सजिलो हुने गथ्र्यो,’ झयाङले एउटा भाषणका क्रममा भनेका छन्, ‘मैले काम सुरु गरेको पहिलो दुई वर्ष हरेक दिन मध्यराति अर्थात एक बजेको हराहारीमा घर पुग्ने गर्थें । त्यहाँ पनि म काम गरेकै हुन्थें। तर त्यो चाहिँ आफ्नो व्यक्तिगत हितका लागि हुन्थ्यो, कम्पनीका लागि थिएन ।’

झयाङ आफ्नो कामप्रति निकै प्रतिबद्ध रहने गर्छन् । जिम्मेवारी पनि गजबले निर्वाह गर्छन् । त्यसैले स्नातकको पढाइ सकेर एउटा कम्पनीमा सेवा सुरु गरेको केही दिनभित्रै पदोन्नतिमा पर्न सफल भएका थिए ।

आफ्नो अनुभवलाई तिखार्दै अघि बढ्दै गए । यिनी पहिले एउटा सानो समूह र विभागका प्रमुख बनाइए । पछि यिनले ठूलो विभागका प्रमुख भई काम गरे । ‘मेरो काम र परिश्रमलाई हेरेर कम्पनीले मेरो पदोन्नति गरिदियो तर मैले आफ्नो जिम्मेवारीअनुसार कामलाई कुनै एउटा सीमाभित्र बाँध्न कहिले चाहिनँ ।

त्यसताका मैले प्रविधिका लागि जिम्मेवारी पाएको थिएँ तर जब कम्पनीका उत्पादनबारे बजारमा समस्या आउँथ्यो, म त्यसका लागि योजना बनाउने र छलफलमा पनि सहभागी हुन्थें ।’ झयाङले आफ्नो पदीय हैसियतलाई प्रतिष्ठाको विषय कहिल्यै बनाएनन् । धेरै उनलाई ‘ठूलो हाकिम’ ले सबै काम गर्न नहुने सल्लाह पनि दिन्थे ।

त्यसको सधैं बेवास्ता गर्दै अघि बढ्ने उनको स्वभाव सुरुदेखि नै थियो । ‘मेरो पदले अनुमति नदिने तर कार्यालयको हितमा रहने काममा समेत सधैं म अघि बढ्थें । मैले जुन कुरा गरिरहेको थिएँ, धेरैले मलाई यो मैले गर्नुहुन्न भन्ने मान्यता राख्थे,’ उनले आफ्नो अनुभवको बेलिविस्तार गर्दै भनेका छन्, ‘तर म भन्छु, तपाईंको जिम्मेवारीअन्तर्गत या कार्यालयको मातहतमा पर्ने सबै काम तपाईंले गर्न अग्रसर हुन सक्नुपर्छ । यसले तपाईंको अनुभव मात्रै बढाउँदैन, थप काम गर्न पनि उत्प्रेरित गर्न सक्छ ।’

झयाङ इन्जिनियरिङ पढेका थिए, पेसाले इन्जिनियर थिए तर कम्पनीको उत्पादन कार्यमा समेत यिनी सहभागी हुने गर्थे । यसले उनको अनुभवलाई फराकिलो त बनायो नै, उनलाई अन्य काममा रूपान्तरण गर्नसमेत सहयोग पुग्यो ।

‘मैले त्यही अनुभवका कारण आफूलाई व्यापारमा रूपान्तरण गर्न सकें,’ उनले भनेका छन्, ‘व्यापार क्षेत्रमा मेरो सहभागिताले मलाई आफ्नो वर्तमान कामका लागि तयार पार्न सहयोग गर्‍यो । मलाई सम्झना छ, २००७ को अन्त्यमा म बिक्री निर्देशकका रूपमा ग्राहकसँग भेटघाट गर्न गएको थिएँ, त्यस क्रममा मैले बिक्रीबारे राम्ररी बुझ्ने मौका पाएँ । जब मैले टाउटिआओ खोलें र कर्मचारीहरूको भर्ना गर्न थालें, तब मलाई त्यो अनुभवले सहयोग गर्‍यो । यी सबै कुरा मैले स्नातक गरेपछिका मेरा विशेषता हुन् ।’ झयाङ सबै युवा पिंढीलाई उत्सुक रहन आग्रह गर्छन् । ‘उत्सुक रहनुस्, नयाँ विषय, नयाँ ज्ञान र नयाँ सीप सिक्न सक्षम हुनुहोस्,’ उनले भनेका छन् । उनले आफ्ना पूर्वसहपाठीको उदाहरण दिँदै एउटा अन्तर्वार्तामा भनेका छन्, ‘मेरा एक जना मित्रको सैद्धान्तिक ज्ञानमा राम्रो पकड थियो, सबै काम समयमै सकेर घर फर्कन्थे ।

तिनले एउटा कम्पनीमा एक वर्षभन्दा बढी समय काम गरे तर उनले नयाँ प्रविधि र उपकरणबारे कुनै जानकारी हासिल गरेनन । त्यसैले तिनी सधैं अरूमा निर्भर रहन्थे । मैले भने त्यसो गरिनँ, आफ्नो वरपरका सबै गतिविधि जान्ने र बुझ्ने प्रयास सधैं गरेँ ।’

अनिश्चितताबारेमा सधैं आशावादी रहनुपर्ने यिनको तर्क छ । यसले मानिसलाई आफ्नो प्रयासलाई जारी राख्न सहयोग पुग्ने गर्छ । यिनले कसैले आफूलाई औसत व्यक्तिका रूपमा सीमित राख्न नहुने सुझाव दिएका छन् । यसलाई थप प्रस्ट्याउन यिनले आफ्नै साथीहरूको उदाहरण दिँदै भनेका छन्, ‘मेरा अधिकांश मित्र बैंकमा जागिरे भए, तिनीहरू बेइजिङमा जति सक्दो छिटो आफ्नो दुई बेडरुमसहितको घर चाहन्थे, बैंकले त्यो उपलब्ध गराइदियो तर त्यसले तिनीहरूलाई एउटै रुटिङ वर्कमा सीमित गरिदियो । तिनीहरूले आफ्नो नयाँ सीप र धारणालाई थप विकसित गर्न सकेनन् । तिनीहरूले औसत व्यक्तिका रूपमा बाँच्नुलाई आफ्नो जीवनको उपलब्धि ठाने, आज तिनीहरू जहाँको त्यहीं छन्, मेरो हैसियत तिनीहरूभन्दा निकै माथि पुगिसकेको छ ।’

(एजेन्सीहरू)

प्रकाशित : भाद्र १६, २०७५ ०८:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT