दुबई जानुपर्ने निगमको जहाज क्वालालम्पुर

दुवई उडान ‘रद्द’ गरेर सोमबार बिहान मलेसिया लगियो
दुबई जाने ६३ र काठमाडौं आउने १५६ यात्रु होटलमा बसे
सुरज कुँवर

काठमाडौँ — पर्यटन प्रवर्द्धनसम्बन्धी नेपालमा शाखा भएको एक अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाले मलेसियामा बुधबारदेखि आयोजना गर्न लागेको तीनदिने मेलामा भाग लिनका लागि राष्ट्रिय ध्वाजाबाहक एयरलाइन्सको आइतबार रातिको दुवई उडान ‘रद्द’ गरेर विमान सोमबार बिहान मलेसिया लगिएको छ ।

नेपाल वायु सेवा निगमको उच्च स्रोतका अनुसार, उक्त मेलामा भाग लिन निगमको कर्पोरेट विभागका निर्देशक रवीन्द्र श्रेष्ठ र कमर्सियल विभागका निर्देशक कृष्णगोपाल जोशीसहित ३७ जना नेपालीको टोली सोमबार बिहान साढे नौ बजे काठमाडौंबाट उडेको थियो ।

यसमा निगमका ४ कर्मचारीसहित, पाटा नेपाल, पर्यटन बोर्ड, पर्यटन व्यवसायी र पत्रकार छन् । १ सय ५८ सिट क्षमताको उक्त न्यारो बडी एयरबस विमानमा ६५ जना अन्य टिकट काटेका यात्रु थिए भने पाटाको मेलामा सहभागी ३७ मध्ये ४ जनालाई सित्तैमा टिकट दिइएको थियो भने बाँकी पर्यटन व्यवसायीलाई छुटमा टिकट दिइएको निर्देशक जोशीले मलेसियाबाट बताए ।

Yamaha

निगमका निर्देशक जोशी पाटा नेपालमा द्वितीय उपाध्यक्ष छन् भने अर्का निगमका निर्देशक श्रेष्ठ कार्यकारी सदस्य मात्रै हुन् । पाटा नेपालको अध्यक्ष पोखराको फेवाताल मासेर स्थापना गरिएको विवादास्पद पार्क भिलेज वाटर फ्रन्ट रिसोर्टका सञ्चालक सुनील शाक्य हुन् ।

आइतबार राति यो उडान रद्द गरिएपछि काठमाडौंबाट दुबई जाने ६३ यात्रुलाई सिनामंगलका तीनवटा साना होटलमा राखिएको छ भने दुबईबाट काठमाडौं आउन लागेका १ सय ५६ यात्रु उता (दुबई) को होटलमा राखिएको छ ।

यो उडान रद्द भएसँगै होटलको खर्च, अपरेसनलगायतका खर्च जोडा निगमले करोडौं रुपैयाँ बराबर घाटा बेहोर्नुपरेको छ । ‘आइतबारको दुबई उडान रद्द नगरौं, जहाज दुबई पुगेर सोमबार बिहानसम्म काठमाडौं आइपुग्छ अनि मलेसिया उडाउँदा हुन्थ्यो भनेका थियौं तर हाम्रो सुझावको सुनुवाइ भएन,’ स्रोतले भन्यो, ‘मलेसियाको कार्यक्रम नै बुधबारबाट सुरु हुने भएकाले करिब दुई दिन बाँक नै थिए ।’ चालक दललाई खटाउने निगमको अपरेसन विभागले ‘कमर्सियल कारण’ ले मलेसियाको उडान गर्नुपरेको जनाएको छ ।

आइतबार राति दुबईका लागि नियमित उडान भइदिएको भए काठमाडौं र दुबईमा कुल २ सय २१ हाराहारी यात्रुलाई होटलमा राख्नुपर्ने थिएन । काठमाडौंदेखि मलेसिया र दुबईको उडान समय साढे ४ घन्टा हाराहारी हो । यी रुटमध्ये मलेसियाको दुईतर्फी भाडा २८ हजार हाराहारी छ भने दुबईको ३२ हजार हाराहारी छ । ‘इल्डका हिसाबले हामीलाई दुबई उडान गर्दा नाफा हुन्छ । यसबाहेक मलेसियामा अहिले कामदार नजाने भएकाले दुबई उड्दा फाइदा हुन्थ्यो,’ निगम स्रोतले भन्यो ।

शनिबार यो विमानमा प्राविधिक समस्या आएपछि निगमका अन्तर्राष्ट्रिय उडान त्यस दिनयता नियमित भएका छैनन् । हालै ल्याइएका वाइडबडी विमानलाई मलेसिया र दुबई उडानको अनुमति छैन । निगमसँग भएका दुइटा न्यारो बडी एयरबसमध्ये सगरमाथा नामको विमानमा चरा ठोकिएपछि बिहीबारदेखि काठमाडौंमा ग्राउन्डेड छ ।

लुम्बिनी नाम गरेको यो दोस्रो विमानतालिकाअनुसार, आइतबार राति दुबई उडाउन पाइलट समाजकुमार श्रेष्ठ र राजेश कुसुवा विमानस्थल पुगेका थिए । उडान रद्द भएपछि उनीहरू घर फर्केको स्रोतले बतायो । सामेबार बिहान मलेसियाको उडान पी ओल्ट्रा र सुदीप रिजालले उडाएका थिए । ‘निगमका उच्च पदाधिकारीहरूको सल्लाहअनुसार आइतबार दुबईको उडान रद्द गरेर यात्रुलाई गौशालाका होटलमा राति राख्नुपर्‍यो,’ निगम स्रोतले भन्यो, ‘दुबईबाट काठमाडौं आउँदै गरेका यात्रुलाई पनि उतैको स्टेसनका कर्मचारीले निगमको खर्चमा होटलमा राखेका छन् ।’

पाटा नेपालको सदस्यमा निगम पनि छ । पर्यटन प्रवद्र्धन गर्न यसले वर्षमा दुइटा ठूला कार्यक्रम गर्छ । पर्यटन व्यवसायीबाट आन्तरिक रकमको स्रोत जुटाउने यसलाई पर्यटन बोर्डले बिनाप्रतिस्पर्धा हरेक वर्ष दुई करोड हाराहारी रकम दिन्छ । बोर्डले दिने रकम नेपाल सरकारले विदेशी यात्रुको टिकटबाट संकलन हुने रकम हो । सरकारको राजस्व लिएर सञ्चालन हुँदै आएको पाटाले बिनाप्रतिस्पर्धा र कार्यविधिबिना रकम ‘दुरुपयोग’ गर्दै आएको छ ।

विगतमा जस्तै यो पटक पनि भम्रणमा पाटाका सीईओ सरेश बुडालले कार्यविधि मिचेर नेपालबाट सहभागी लिएर गएको पर्यटन बोर्डका एक अधिकारीले बताए । ‘आर्थिक सहयोग हामीले दिन्छौं तर भम्रणमा ककसलाई सहभागी गराइयो थाहै भएन,’ ती अधिकारीले भने, ‘यो पटक पनि भम्रणबारे जानकारी पनि गराएन ।’

मलेसिया पुगेका निगमका कमर्सियल विभाग प्रमुख जोशीले आफू पाटाको द्वितीय उपाध्यक्षका हैसियतमा सहभागी भएको र अर्का निर्देशक श्रेष्ठ निगमका तर्फबाट सहभागी भएको प्रतिक्रिया दिए । दुबईका लागि यात्रु थोरै भएकाले आइतबार रातिको उडान रद्द गरिएको उनले दाबी गरे ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ०८:३३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

नयाँ उचाइमा डलर

‘डलरको तुलनामा सबैजसो राष्ट्रको मुद्रा कमजोर भएको छ’
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — अमेरिकी डलरसँगको तुलनामा नेपाली रुपैयाँ (नेरु) कमजोर हुने क्रम बुधबार पनि जारी रहयो । पछिल्ला केही दिनयता लगातार रूपमा डलर बलियो बन्दै गइरहेको छ भने नेरु कमजोर । यही क्रममा मंगलबार एक अमेरिकी डलरको विनिमयदर १ सय १६ रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको छ ।

यसको अर्थ एक अमेरिकी डलर खरिद गर्न १ सय १६ रुपैयाँ २३ पैसा खर्चिनुपर्छ भन्ने हो । यो हालसम्मकै उच्च हो । यसले डलरको तुलनामा नेपाली रुपैयाँ हालसम्मकै कमजोर अवस्थामा पुगेको भन्ने देखाउँछ । मंगलबारका लागि राष्ट्र बैंकले एक अमेरिकी डलरको खरिद दर १ सय १५ रुपैयाँ ६३ पैसा तोकेको छ ।

अमेरिका र चीनबीचको व्यापार युद्धका कारण यसै पनि कमजोर बन्दै गएको भारुलाई टर्कीको संकटले थप कमजोर बनाएको भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन् ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले स्टिल र अल्मुनियममा लाग्दै आएको भन्सार महसुल दोब्बर बनाएसँगै टर्कीको अर्थतन्त्रमा समस्या देखिएको हो । यसले टर्कीको मुद्रा लिरा पनि अवमूल्यन भएको सामाचारहरू आइरहेका छन् । यसको असर युरोपेली बैंकहरूमा पनि पर्न सक्ने अनुमान सर्वत्र गरिएको छ ।

केही महिनायता सबै उदीयमान राष्ट्रको अर्थतन्त्रमा समस्या देखिन थालेको छ । अमेरिकी अर्थतन्त्रमा आएको सुधारसँगै ती राष्ट्रको आर्थिक गतिविधि प्रभावित बनेकाले नेरु पनि कमजोर भएको राष्ट्र बैंक विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभाग प्रमुख भीष्मराज ढुंगानाले बताए । ‘डलरको तुलनामा सबैजसो राष्ट्रको मुद्रा कमजोर भएको छ,’ उनले भने, ‘अहिले भारुको कारणले मात्र नेरु कमजोर भएको भन्न मिल्दैन । विश्व बजारमै डलर निरन्तर रूपमा बलियो बन्दै गएको छ ।’ यही असर भारतीय अर्थतन्त्रमा पनि परेकाले डलरको तुलनामा भारु कमजोर बन्दै गएको छ ।

सामान्यतया भारु कमजोर भएपछि त्यसको प्रत्यक्ष असर नेपाली मुद्रामा पनि पर्छ । भारुसँग स्थिर विनिमय दर रहेकाले भारु बलियो बन्दा नेरु पनि बलियो र कमजोर हुँदा नेरु पनि कमजोर हुन्छ । स्थिर विनिमय दरसँगै कुल वैदेशिक व्यापारको ठूलो हिस्सा भारतमा निर्भर रहेकाले पनि भारुको विनिमय दर घटबढ भएलगत्तै नेरु पनि प्रत्यक्ष प्रभावित हुन्छ । अहिले पनि त्यही भएको हो ।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लिएका पछिल्ला नीतिहरूले घरेलु अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्नुका साथै लगानीकर्ताहरूको मनोबल पनि बढेकाले अमेरिकी डलर विश्व बजारमै निरन्तर रूपमा बलियो बन्दै गएको हो । मुलुकमा लगानीमैत्री वातावरण निर्माण गरी लगानीकर्तालाई स्वदेशमै लगानी गर्न प्रोत्साहित गर्नु, विदेशबाट आयातित वस्तुको भन्सार बढाएर स्वदेशी वस्तु तथा सेवा प्रयोगमा जोड दिनु, बेरोजगारी दरमा उल्लेख्य सुधार आउनु आदि राष्ट्रपति ट्रम्पले चालेका पछिल्ला नीतिहरू हुन् ।

त्यहाँका प्रमुख सेयर बजारहरू नास्डाक, न्युयोर्क स्टक एक्सचेन्जलगायतमा बजारहरू उच्च अंकले उकालो लागिरहेका छन् । यसले पनि अमेरिकी अर्थतन्त्रमा सुधार भएको पुष्टि हुने जानकारहरू बताउँछन् । पछिल्ला महिनाहरूमा त्यहाँको केन्द्रीय बैंक फेडरल रिजर्भ (फेड) ले वृद्धि गरेको छ ।

आउदा दिनमा पनि ०.५ प्रतिशत विन्दुले ब्याजदर बढाउने फेडको योजना छ । यसकारण त्यहाँका स्वदेशी लगानीकर्ताको मनोबल बढेको हो ।

स्वदेशमै राम्रो प्रतिफल पाइने भएपछि लगानीकर्ताहरू विदेशमा लगानी विस्तार गर्न निरुत्साहित भएको तथा केही लगानीकर्ताले अन्य राष्ट्रहरूबाट लगानी फिर्ता लिइरहेका छन् । यसकारण पनि डलर दिनहुँजसो बलियो बन्दै गएको जनाइएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ०८:३१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT