दुबई जानुपर्ने निगमको जहाज क्वालालम्पुर

दुवई उडान ‘रद्द’ गरेर सोमबार बिहान मलेसिया लगियो
दुबई जाने ६३ र काठमाडौं आउने १५६ यात्रु होटलमा बसे
सुरज कुँवर

काठमाडौँ — पर्यटन प्रवर्द्धनसम्बन्धी नेपालमा शाखा भएको एक अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाले मलेसियामा बुधबारदेखि आयोजना गर्न लागेको तीनदिने मेलामा भाग लिनका लागि राष्ट्रिय ध्वाजाबाहक एयरलाइन्सको आइतबार रातिको दुवई उडान ‘रद्द’ गरेर विमान सोमबार बिहान मलेसिया लगिएको छ ।

नेपाल वायु सेवा निगमको उच्च स्रोतका अनुसार, उक्त मेलामा भाग लिन निगमको कर्पोरेट विभागका निर्देशक रवीन्द्र श्रेष्ठ र कमर्सियल विभागका निर्देशक कृष्णगोपाल जोशीसहित ३७ जना नेपालीको टोली सोमबार बिहान साढे नौ बजे काठमाडौंबाट उडेको थियो ।

यसमा निगमका ४ कर्मचारीसहित, पाटा नेपाल, पर्यटन बोर्ड, पर्यटन व्यवसायी र पत्रकार छन् । १ सय ५८ सिट क्षमताको उक्त न्यारो बडी एयरबस विमानमा ६५ जना अन्य टिकट काटेका यात्रु थिए भने पाटाको मेलामा सहभागी ३७ मध्ये ४ जनालाई सित्तैमा टिकट दिइएको थियो भने बाँकी पर्यटन व्यवसायीलाई छुटमा टिकट दिइएको निर्देशक जोशीले मलेसियाबाट बताए ।

Yamaha

निगमका निर्देशक जोशी पाटा नेपालमा द्वितीय उपाध्यक्ष छन् भने अर्का निगमका निर्देशक श्रेष्ठ कार्यकारी सदस्य मात्रै हुन् । पाटा नेपालको अध्यक्ष पोखराको फेवाताल मासेर स्थापना गरिएको विवादास्पद पार्क भिलेज वाटर फ्रन्ट रिसोर्टका सञ्चालक सुनील शाक्य हुन् ।

आइतबार राति यो उडान रद्द गरिएपछि काठमाडौंबाट दुबई जाने ६३ यात्रुलाई सिनामंगलका तीनवटा साना होटलमा राखिएको छ भने दुबईबाट काठमाडौं आउन लागेका १ सय ५६ यात्रु उता (दुबई) को होटलमा राखिएको छ ।

यो उडान रद्द भएसँगै होटलको खर्च, अपरेसनलगायतका खर्च जोडा निगमले करोडौं रुपैयाँ बराबर घाटा बेहोर्नुपरेको छ । ‘आइतबारको दुबई उडान रद्द नगरौं, जहाज दुबई पुगेर सोमबार बिहानसम्म काठमाडौं आइपुग्छ अनि मलेसिया उडाउँदा हुन्थ्यो भनेका थियौं तर हाम्रो सुझावको सुनुवाइ भएन,’ स्रोतले भन्यो, ‘मलेसियाको कार्यक्रम नै बुधबारबाट सुरु हुने भएकाले करिब दुई दिन बाँक नै थिए ।’ चालक दललाई खटाउने निगमको अपरेसन विभागले ‘कमर्सियल कारण’ ले मलेसियाको उडान गर्नुपरेको जनाएको छ ।

आइतबार राति दुबईका लागि नियमित उडान भइदिएको भए काठमाडौं र दुबईमा कुल २ सय २१ हाराहारी यात्रुलाई होटलमा राख्नुपर्ने थिएन । काठमाडौंदेखि मलेसिया र दुबईको उडान समय साढे ४ घन्टा हाराहारी हो । यी रुटमध्ये मलेसियाको दुईतर्फी भाडा २८ हजार हाराहारी छ भने दुबईको ३२ हजार हाराहारी छ । ‘इल्डका हिसाबले हामीलाई दुबई उडान गर्दा नाफा हुन्छ । यसबाहेक मलेसियामा अहिले कामदार नजाने भएकाले दुबई उड्दा फाइदा हुन्थ्यो,’ निगम स्रोतले भन्यो ।

शनिबार यो विमानमा प्राविधिक समस्या आएपछि निगमका अन्तर्राष्ट्रिय उडान त्यस दिनयता नियमित भएका छैनन् । हालै ल्याइएका वाइडबडी विमानलाई मलेसिया र दुबई उडानको अनुमति छैन । निगमसँग भएका दुइटा न्यारो बडी एयरबसमध्ये सगरमाथा नामको विमानमा चरा ठोकिएपछि बिहीबारदेखि काठमाडौंमा ग्राउन्डेड छ ।

लुम्बिनी नाम गरेको यो दोस्रो विमानतालिकाअनुसार, आइतबार राति दुबई उडाउन पाइलट समाजकुमार श्रेष्ठ र राजेश कुसुवा विमानस्थल पुगेका थिए । उडान रद्द भएपछि उनीहरू घर फर्केको स्रोतले बतायो । सामेबार बिहान मलेसियाको उडान पी ओल्ट्रा र सुदीप रिजालले उडाएका थिए । ‘निगमका उच्च पदाधिकारीहरूको सल्लाहअनुसार आइतबार दुबईको उडान रद्द गरेर यात्रुलाई गौशालाका होटलमा राति राख्नुपर्‍यो,’ निगम स्रोतले भन्यो, ‘दुबईबाट काठमाडौं आउँदै गरेका यात्रुलाई पनि उतैको स्टेसनका कर्मचारीले निगमको खर्चमा होटलमा राखेका छन् ।’

पाटा नेपालको सदस्यमा निगम पनि छ । पर्यटन प्रवद्र्धन गर्न यसले वर्षमा दुइटा ठूला कार्यक्रम गर्छ । पर्यटन व्यवसायीबाट आन्तरिक रकमको स्रोत जुटाउने यसलाई पर्यटन बोर्डले बिनाप्रतिस्पर्धा हरेक वर्ष दुई करोड हाराहारी रकम दिन्छ । बोर्डले दिने रकम नेपाल सरकारले विदेशी यात्रुको टिकटबाट संकलन हुने रकम हो । सरकारको राजस्व लिएर सञ्चालन हुँदै आएको पाटाले बिनाप्रतिस्पर्धा र कार्यविधिबिना रकम ‘दुरुपयोग’ गर्दै आएको छ ।

विगतमा जस्तै यो पटक पनि भम्रणमा पाटाका सीईओ सरेश बुडालले कार्यविधि मिचेर नेपालबाट सहभागी लिएर गएको पर्यटन बोर्डका एक अधिकारीले बताए । ‘आर्थिक सहयोग हामीले दिन्छौं तर भम्रणमा ककसलाई सहभागी गराइयो थाहै भएन,’ ती अधिकारीले भने, ‘यो पटक पनि भम्रणबारे जानकारी पनि गराएन ।’

मलेसिया पुगेका निगमका कमर्सियल विभाग प्रमुख जोशीले आफू पाटाको द्वितीय उपाध्यक्षका हैसियतमा सहभागी भएको र अर्का निर्देशक श्रेष्ठ निगमका तर्फबाट सहभागी भएको प्रतिक्रिया दिए । दुबईका लागि यात्रु थोरै भएकाले आइतबार रातिको उडान रद्द गरिएको उनले दाबी गरे ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ०८:३३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

अत्यधिक चापले गर्दा नयाँ एयरलाइन्सलाई काठमाडौंमा उडान गर्नै रोक

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — अत्यधिक हवाई ट्राफिक चाप व्यहोर्दै आएको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई सञ्चालन आधार (अपरेसन बेस) हुने गरी अब कुनै पनि नयाँ एयरलाइन्सले अनुमति पाउने छैनन् । 

काठमाडौं विमानस्थलमा आगमन र प्रस्थान विन्दु बनाउँदै नयाँ वायुसेवा कम्पनीहरूलाई अनुमति प्रदान रोक्न नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले नयाँ नीति ल्याएको हो।

प्राधिकरणले आइतबार सार्वजनिक गरेको ‘नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण वायुसेवा सञ्चालनसम्बन्धी नीतिगत व्यवस्थाहरू’ मा यो वियष उल्लेख छ। यसअघि प्राधिकरणले काठमाडौं विमानस्थललाई हब बनाउँदै प्रस्ताव गर्न चाहने वायुसेवा कम्पनीलाई अनुमति दिन्थ्यो।
अब निजी क्षेत्रले अब नयाँ वायुसेवा कम्पनी स्थापना गर्नुपरे काठमाडौं बाहिरका विमानस्थलहरूलाई हब बनाउँदै उतै जानुपर्नेछ। प्राधिकरणले हब विमानस्थलहरू विराटनगर, भैरहवा, पोखरा, नेपालगन्ज, धनगढी र सुर्खेत विमानस्थललाई सूचीमा राखेको छ। यी विमानस्थललाई बेस बनाउन चाहनेले प्रस्ताव गरे अनुमति पाउनेछन्। त्यहाँबाट तोकिएका विमानस्थलमा उडान सञ्चालन गर्ने गरी वायुसेवा सञ्चालन अनुमति पत्र पाउनेछन्। तर, उडान सेक्टरसमेत स्पष्ट उल्लेख गरी मात्रै अनुमति प्रदान गरिनेछ। देशका अन्य भूभागमा हवाई सेवा विस्तार गर्न यो नीति ल्याइएको हो।

अहिले काठमाडौंलाई बेस बनाएर सञ्चालनमा रहेका वायुसेवा कम्पनीमध्ये कुनै बन्द भएमा वा काठमाडौं बाहिर सरेमा पनि नयाँ एयरलाइन्सले काठमाडौंलाई हब बनाउन सजिलै पाउने छैनन्। यस्तो अवस्थामा काठमाडौंबाहिर हबको अनुमति पाएका पुरानामध्येबाट काठमाडौंभित्र स्थानान्तरण हुने अनुमति दिइनेछ।

‘काठमाडौं विमानस्थलको भौतिक तथा पूर्वाधार क्षमता भएमा मात्रै स्थानान्तरणका लागि अनुमति दिन सकिनेछ,’ प्राधिकरणका उपमहानिर्देशक राजन पोखरेलले भने। यसो गर्नुको उद्देश्य काठमाडौं बाहिरका ठूला आन्तरिक विमानस्थलको भौतिक पूर्वाधारको समुचित प्रयोग गर्ने र ती क्षेत्रलाई आन्तरिक उडानको केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने रहेको छ।

त्यसैगरी अब नेपाली वायुसेवा कम्पनीले विदेशी पाइलट, इन्जिनियर ल्याउन पाउने छैनन्। ‘अर्बौं रुपैयाँका जहाज ल्याउने तर जनशक्तिमा लगानी नगर्ने प्रवृत्तिलाई रोक्न यसो गरिएको हो,’ उपमहानिर्देशक पोखरेलले भने। नयाँ नीतिअनुसार अबका दिन वायुसेवा कम्पनीले सेवा सञ्चालन गरेको ५ वर्षभित्र वायुयान चालक, इन्जिनियरजस्ता जनशक्ति पूर्ण रूपमा नेपाली नागरिक तयार गर्नुपर्नेछ। कुनै नयाँ प्रकारको वायुयान थप गरेमा ५ वर्षभित्रै नेपाली जनशक्ति तयार गरिसक्नुपर्नेछ।

‘नयाँ वायुसेवा कम्पनीलाई आवश्यक पर्ने चालक तथा वायुयान मर्मत सम्भार इन्जिनियर आवश्यक संख्यामा रहेको यकिन गरी मात्र सञ्चालन प्रमाणपत्रको प्रक्रिया अघि बढाइनेछ,’ नीतिमा भनिएको छ। यसको उद्देश्य हवाई सेवा उद्योगको दिगो विकासको लागि स्वदेशमै वायुयान चालक उत्पादन गर्ने र उड्डयन तालिम संस्था स्थापनालाई प्रोत्साहन गर्ने रहेको छ।

नयाँ नीतिले निजी क्षेत्रलाई उड्डयनसम्बन्धी जनशक्ति उत्पादन गर्ने, तालिम दिने संस्था, एभिएसन स्कुल स्थापनालाई प्रोत्सहान गरेको छ। उड्डयन क्षेत्रमा आवश्यक पर्ने वायुयान चालक उत्पादन गर्न र वायुयान चालकलाई आवश्यक पर्ने विभिन्न तालिमहरू सञ्चालन गर्न चाहनेलाई उपयुक्त विमानस्थल उपलब्ध गराइनेछ। त्यसैगरी जहाज राख्नका लागि यस्ता तालिम संस्थालाई विमानस्थलमा हयांगर निर्माण गर्न ५ वर्षसम्म जग्गा नि:शुल्क उपलब्ध गराइनेछ। ती सस्ंथाका विमानलाई अवतरण तथा पार्किङ शुल्कमा पूर्ण छुट दिइनेछ।

नयाँ नीतिले सबै वायुसेवा कम्पनीलाई विमान मर्मत गर्ने हयांगर अनिवार्य गरेको छ। वायुसेवा कम्पनीले सञ्चालन बेस तोकिएको विमानस्थलमा वायुयान सञ्चालन र मर्मत सम्भारका लागि आवश्यक सुविधासहितको हयांगर बनाउनुपर्नेछ। काठमाडौं बाहिर अपरेसन बेस स्थापना गरी सेवा सञ्चालनका लागि प्रोत्साहन गर्न ५ वर्षसम्म नि:शुल्क जग्गा प्राधिकरणले नै उपलब्ध गराउने भएको छ।

यो नीतिले रात्रि उडानलाई प्रोत्सहान गरेको छ। रात्रि उडानका वायुयानलाई अवतरण, बिसाउन, सुरक्षा शुल्कमा लाग्दै आएको थप अतिरिक्त शुल्कमा छुट प्रदान गरिने भएको छ। अतिरिक्त समय विमानस्थल सञ्चालन शुल्क तथा मौसमी सेवा शुल्कमा समेत छुट प्रदान गरिने भएको छ। आन्तरिक उडानका वायुसेवाहरूले आफ्नो संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत दुर्गम पहाडी क्षेत्रका विमानस्थलहरूमा अनिवार्य रूपमा प्राधिकरणले तोके बमोजिम नियमित उडान सञ्चालन गर्नुपर्नेछ।

अहिले सञ्चालनमा रहेका कम्पनीको क्षमताको विस्तृत मूल्यांकन गरेर मात्रै वायुयान संख्या थप गर्न पाउनेछन्। भने वेट लिज (पाइलट, इन्जिनियर, जहाज भाडामा ल्याउने विधि) का आधारमा सञ्चालन प्रमाणपत्र दिइने छैन। त्यस्ता कम्पनीले वायुयान ल्याउन पनि पाउने छैनन्। अहिले नेपालमा १० वटा हवाईजहाज कम्पनी र १० वटा हेलिकप्टर कम्पनी छन्। यिनमा कुल वायुयान संख्या ९० हाराहारी छ।

प्रकाशित : भाद्र २४, २०७५ २१:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT