चार दिनमा सवा ९ अर्बले घट्यो बजार

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — गएको चार दिनमा मात्र सेयर बजारको आकार करिब सवा ९ अर्ब रुपैयाँले खुम्चिएको छ । सेयर कारोबार मापक नेप्से परिसूचक बढ्न नसकेपछि सेयर बजारको आकार (कुल बजार पुँजीकरण) पनि घटेको हो । यसको अर्थ लगानीकर्ताको सम्पत्तिको मूल्य घट्नु हो ।

बजारमा सूचीकृत कुल सेयर संख्यालाई तिनको वर्तमान बजार मूल्यले गुणा गरी पुँजीकरण निकालिन्छ । यसकारण पुँजीकरण बढदा लगानीकर्ताको सम्पत्तिको आकार बढछ भने घट्दा घट्छ । यसकारण अहिले बजार पुँजीकरण घटेकाले लगानीकर्ताको सम्पत्ति पनि घट्यो भन्ने अर्थमा विश्लेषण गरिएको हो ।

गत बिहीबारसम्म नेपाली सेयर बजारको आकार १३ खर्ब ४९ अर्ब रुपैयाँ छ । गत साताको तुलनामा यो साता यस्तो पुँजीकरण सवा ९ अर्ब रुपैयाँले कम हो । अघिल्लो बिहीबार यो १३ खर्ब ५८ अर्ब रुपैयाँ थियो ।

यो साता उत्पादन तथा प्रशोधनबाहेक सबै समूहअन्तर्गतका कम्पनीका लगानीकर्ताले गुमाए । जसमध्ये पनि होटल र बिमा समूहका लगानीकर्ताको सम्पत्ति उच्च दरले घट्यो । त्यसपछि लघुवित्त, बैंकिङ र विकास बैंक समूहको गिरावट दर उच्च रह्यो । यद्यपि उत्पादन तथा प्रशोधन समूहको परिसूचक २५.३२ अंकले बढ्यो ।

यो साता नेप्से परिसूचक रकारोबार रकम पनि घट्यो । उक्त अवधिमा साप्ताहिक नेप्से परिसूचक ०.६८ प्रतिशतले घटेर १ हजार १ सय ५.५३ विन्दुमा ओर्लियो । सोही अवधिमा कारोबार रकममा सवा १९ प्रतिशतले कमी आयो । यो साता सेयर बजारमा करिब ८० करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको थियो ।

साताभरको कुल कारोबारमा बैंकिङ समूहले सबैभन्दा बढी ४२.६८ प्रतिशत हिस्सा ओगट्यो । उक्त अवधिमा भएको कुल ८० करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबारमध्ये वाणिज्य बैंकहरूको मात्र ३४ करोड रुपैयाँको सेयर किनबेच भए । बैंकपछि धेरै कारोबार हुनेको दोस्रोमा बिमा समूह रह्यो । उक्त अविधको कुल कारोबारमा बिमा समूहको हिस्सा साढे १९ प्रतिशत रह्यो । जसमध्ये जीवन बिमाको ८.७१ प्रतिशत र निर्जीवन बिमाको हिस्सा १०.३१ प्रतिशत रहेको नेप्सेले जनाएको छ । त्यसपछि क्रमशः लघुवित्त, जलविद्युत् र संस्थापक सेयरको रह्यो ।

यस साता नेपाल स्टक एक्सचेन्जको कारोबार कक्ष नियमित कारोबारका लागि चार दिन खुला रह्यो । विगतमा जस्तै यो साता पनि ऋणपत्रतर्फ संस्थागत तथा सरकारी ऋणपत्रहरूको कुनै पनि कारोबार भएन । उक्त अवधिमा एभरेस्ट इन्स्योरेन्सको१४ लाख कित्ता हकप्रद सेयरसूचीकृत भए ।

प्रकाशित : फाल्गुन १९, २०७५ ०८:४४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हुवावेकी मेङको सुनुवाइ हुने

एजेन्सी

ओटावा — क्यानडा सरकारले हुवावे टेलिकम्युनिकेसनकी प्रमुख वित्तीय अधिकारी मेङ वाङझाउलाई अमेरिका सुपुर्दगी गर्ने विषयमा सुनुवाइ प्रक्रिया चलाउन अनुमति दिएको छ । उनको सुपुर्दगीबारे क्यानडा सरकारले सुनुवाइका लागि अनुमति दिने अनुमान गरिएको थियो ।

हुवावेकी प्रमुख वित्तीय अधिकृत मेङ वाङझाउ । फाइल तस्बिर : एजेन्सी

यद्यपि उनलाई अमेरिकाको जिम्मा लागाउनेबारे अदालतको अन्तिम फैसला आउनुपर्नेछ । हुवावेकी संस्थापककी छोरीसमेत रहेकी मेङले इरानमाथिको प्रतिबन्ध उल्लंघन गरेको अरोपलाई लिएर मुद्दा झेल्नैपर्ने अमेरिकी दाबी छ । उनलाई यही बुधबार भ्यानकुभरस्थित अदालतमा पेस गरिने अधिकारीहरूले जनाएका छन् ।

गत डिसेम्बरमा अमेरिकाको अनुरोधमा मेङ क्यानडामा पक्राउ परेकी थिइन् । उनीविरुद्धको मुद्दालाई चीनले क्यानडा र अमेरिकाबीचको ‘द्विपक्षीय सुपुर्दगी सन्धिको दुरुपयोग’ भनेको थियो । सुपुर्दगी मुद्दाको सुनुवाइलाई अनुमति दिनु ‘राजनीतिक घटना’ भएको चिनियाँ विदेशमन्त्री लु काङले बताएका छन् । उनका अनुसार चीनले सुपुदर्गी प्रक्रियामाथि ‘कडा असहमति’ जनाउँदै ‘दृढ प्रतिरोध’ गर्ने बताएको छ । मेङको मुद्दाले चीन, अमेरिका र क्यानडाबीचको सम्बन्धमा कटुता ल्याएको छ ।

गत जुनमा मेङको सुपुदर्गीका लागि अनुरोधसहित अमेरिकी अधिकारीले विश्वको दोस्रो ठूलो स्मार्टफोन निर्माता हुवावेविरुद्ध करिब दुई दर्जन मुद्दा दायर गरेका थिए । उनीमाथि बैंकिङ कसुर, न्यायमाथि अवरोध र प्रविधि चोरीको आरोप लगाइएको छ । हुवावे र मेङ दुवैले आरोपको प्रतिवाद गर्दै आएका छन् । क्यानडेली अदालतमा सुपुदर्गी मुद्दाको सुनुवाइ गर्ने/नगर्नेबारे क्यानडाको न्याय विभागले गत शुक्रबारसम्ममा निर्णय सुनाउनुपर्ने थियो । उक्त निर्णय अमेरिका–क्यानडाबीचको सुपुर्दगी सन्धिमा आधारित थियो ।

‘सुपुदर्गी सुनुवाइ ट्रायल होइन,’ न्याय विभागले शुक्रबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा छ, ‘न त यसले कसुर वा बेकसुरको फैसला पेस गर्न सक्छ ।’ विभागले सोही विज्ञप्तिमार्फत मेङको मुद्दाको सुनुवाइका लागि अधिकार दिएको उद्घोष गरेको थियो । ‘यदि कुनै व्यक्ति आपराधिक कसुरमा थुनाका लागि क्यानडाले अन्य कुनै देशलाई पेस गर्छ भने ऊक्त व्यत्तिले सोही देशमा मुद्दा झेल्नुपर्नेछ,’ विभागको भनाइ छ ।

मेङका वकिलले भने ‘अमेरिकी अभियोगको राजनीतिक प्रकृतिको बलमा’ र अमेरिकी राष्ट्रपतिको प्रतिक्रियाको अनुसरण गर्दै लिइएको निर्णयप्रति आफूहरू असन्तुष्ट रहेको बताएका छन् । राष्ट्रिय सुरक्षाकको हित र चीनसँगको व्यापार सम्झौतालाई सहयोग पुग्छ भने मेङविरुद्धको मुद्दामा आफूले हस्तक्षेप गर्ने डोनाल्ड ट्रम्पले पटकपटक बताउँदै आएका छन् । मेङ हाल भानकभरमा छिन् । तारिखमा रहेकी उनी अदालतको प्रक्रिया चलुञ्जेल सोही अवस्थामा रहनेछिन् । मार्च ६ मा उनी ब्रिटिस कोलम्बिया सुप्रिम कोर्टमा हाजिर हुनुपर्नेछ, जहाँ उनको मुद्दाले सुनुवाइका लागि अनुमति पाउने/नपाउनेबारे अन्तिम निर्णय सुनाइनेछ ।

अर्को सुनुवाइको मिति सोही बेला तोकिनेछ । सुपुदर्गी सुनुवाइका क्रममा पेस गरिएका प्रमाण चित्तबुझदो भए मात्रै उनले सुपुदर्गीका लागि अनुमति पाउनेछिन् । उनलाई अमेरिका समर्पण गर्ने/नगर्नेबारे न्यायमन्त्रीले निर्णय सुनाउनेछन् । यस अवधिभर मेङलाई पुनरावेदनका लागि प्रसस्त अवसर रहे पनि सुपुदर्गी मुद्दाहरू दशकौंसम्म तन्किएका उदाहरण उत्तिकै भएकाले चिनियाँ पक्ष उत्साहित छैन । उनको पक्राउले चिनियाँ अधिकारीलाई क्रोधित तुल्याएको थियो । उनले कुनै नियम उल्लंघन नगरेको तिनले बताउँदै
आएका छन् ।

मेङको मुद्दाले चीन र क्यानडाबीच कूटनीतिक तनाव उत्पन्न गराएको छ । क्यानडाले आफू विधिको शासन अंगीकार गर्दै आएको दाबी गरे पनि चीनलाई सन्तुष्ट पार्न सकेको छैन । मेङको पक्राउपछि दुई क्यानडेली नागरिक समातिएको अनुमान लगाइएको छ । राष्ट्रिय सुरक्षामा खलल पुर्‍याएको आरोपमा गत डिसेम्बरमा पूर्वकूटनीतिज्ञ माइकल कोभरिग र व्यवसायी माइकल स्पाभोरलाई चीनले पकडमा राखेको थियो ।

हुवावेले अमेरिका र ग्लोबल बैंकलाई बहकाएको अमेरिकाको आरोप छ । इरानसँग व्यापार गर्नेबारे हुवावे डिभाइस यूएसए र स्काइकम टेक नामक आफ्ना दुई सहायक कम्पनीको सम्बन्धमा हुवावेले आफूलाई धोका दिएको अमेरिकाको भनाइ छ ।

प्रकाशित : फाल्गुन १९, २०७५ ०८:४२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT