हिमपातले मुस्ताङीलाई ६ करोडको क्षति

लालप्रसाद शर्मा

(पोखरा) — पटकपटकको हिमपातका कारण हिमालपारिको मुस्ताङमा झन्डै ६ करोड मूल्य बराबरका पशुचौपाया मरेका छन् । क्षतिको पूरै विवरण आइनसकेकाले यो अझै बढ्ने मुस्ताङ प्रशासनले जनाएको छ । 

प्रशासन कार्यालयका अनुसार बुधबारसम्म २ हजार ४४ चौपाया मरेका विवरण संकलन भएको छ । त्यसमा सबैभन्दा बढी साढे १५ सय जति भेंडाच्यांग्रा रहेका छन् । त्यसपछि ४ सय ६१ याक र चौरी छन् भने ५३ वटा गाईगोरु परेका छन् । ‘अहिलेसम्म प्राप्त विवरणअनुसार झन्डै दुई सय चौपाया घरपझोंङ र थासाङ गाउँपालिकामा र अरू सबै लोमान्थाङ गाउँपालिकामा क्षति भएको छ,’ मुस्ताङका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी विश्वेश्वर रेग्मीले भने, ‘अरू गाउँपालिकाबाट क्षतिको विवरण आइसकेको छैन । क्षति अझै बढ्नेछ ।’

Citizen


बुधबारसम्म १ हजार ५ सय ३० भेंडाच्यांग्रा, ४ सय ६१ चौरीयाक तथा ५३ गाईगोरु मरेको प्रशासनले जनाएको छ । त्यसमा थासाङमा १ सय ८० जति मात्रै परेको जानकारी आएको उनले बताए । प्रशासनले प्रतिभेंडाच्यांग्रा १५ हजार, चौरी र याकको ७५ हजार र गाईगोरुको २० हजार रुपैयाँ औसत मूल्य राखेको जनाएको छ ।

यसैका आधारमा झन्डै ४ करोड बराबरका याकचौरी, २ करोड ३० लाख बराबरबका भेंडाच्यांग्रा र साढे १० लाख बराबर गाईगोरुको मूल्य पर्न जान्छ । औसत मूल्यका आधारमा ५ करोड ८५ लाख ८५ हजार बराबर क्षति कायम गरिएको हो ।

रेग्मीका अनुसार लोमान्थाङ १ का वाङदी गुरुङको मात्रै सबैभन्दा बढी ६८ भेंडाच्यांग्रा परेका छन् । साथै लामा प्रमुखको नाममा छाडिएका १२ सयमध्ये साढे ४ सय भेंडाच्यांग्रा पनि मारिएका छन् । लोघेकर दामोदरकुण्ड गाउँपालिकामा ३ सय ६६ चौपाया मरेका गण्डकी प्रदेशसभा सदस्य इन्द्रधारा डादु विष्टले बताए । यसको विवरण प्रशासनमा पुगिसकेको छैन । माघ अन्तिम सातादेखि पटकपटक परेको हिमपातले चौपाया पुरिएका थिए ।

साथै बाक्लो हिउँका कारण चरन क्षेत्र पुरिएकाले खाना नपाएर मारिएका गण्डकी प्रदेशसभा सदस्य इन्द्रधारा डादु विष्टले बताए । उनीलगायत अर्का सांसद चन्द्रमोहन गौचनले मुस्ताङमा भएको क्षतिको विवरण संकलन गरी किसानलाई राहत दिन प्रदेश सरकारसँग माग गरेका छन् । प्रदेशसभाको बैठकमा दुवै सांसदले यस्तो माग गरेका हुन् ।

लोमान्थाङ ४ का किसान नोर्चुङ गुरुङले लोमान्थाङमा रहेका केही गोठ अझै सम्पर्कविहीन भएकाले चौपायाको क्षति बढ्न सक्ने बताए । उनले स्थानीय तहदेखि प्रदेश र संघ सरकारले पनि किसानलाई राहत दिनुपर्ने बताए ।

‘अहिलेसम्म घटनास्थलमा सरकारी निकाय पुगेका छैनन्, टेलिफोनबाट सम्पर्क गरेर मात्र बुझ्ने काम भइरहेको छ,’ टेलिफोनमा कान्तिपुरसँग उनले भने, ‘छिटो विवरण संकलन गरी राहतको व्यवस्था गर्नुपर्‍यो ।’

प्रकाशित : चैत्र १, २०७५ १०:०९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रदेश ५ मा लगानी : १ वर्षमा ३३ अर्ब थपियो 

अमृता अनमोल

(बुटवल) — प्रदेश ५ मा ठूला लगानीका उद्योग थपिने क्रम बढिरहेको छ । कच्चा पदार्थ आयात र उत्पादन निर्यात सहज भएकाले सीमा जोडिएका जिल्लामा उद्योग खुल्ने क्रम बढेको हो । पश्चिम नवलपरासीदेखि नेपालगन्जसम्म उद्योग सञ्चालन भइरहेका छन् । आर्थिक वर्ष ०७४/०७५ मा प्रदेशमा ५३ वटा ठूला उद्योग थपिएका थिए । ती उद्योगमा ३३ अर्ब ८५ करोड २६ लाख ७० हजार रुपैयाँ लगानी भएको छ । 

उद्योगमा विदेशी लगानी उत्साहजनक वृद्धि भइरहेको छ । प्रदेश सरकारको वस्तुस्थिति विवरणअनुसार यहाँ १ सय ७८ वटा विदेशी लगानीका उद्योग छन् । त्यसमध्ये १ सय १० साना, ३९ मझौला र २९ ठूला हुन् । ती उद्योगमा १३ अर्ब ६३ करोडको लगानी छ । गत आर्थिक वर्षमा मात्रै ४ अर्ब ३८ करोड २९ लाख १० हजार वैदेशिक लगानी भित्रिएको थियो । प्रदेशमा सबैभन्दा धेरै वैदेशिक लगानी नवलपरासी पश्चिम र रूपन्देहीमा छ । यहाँका उद्योगमा भारत, चीन, जापान, अमेरिका, डेनमार्कलगायत देशले लगानी गरेका छन् । पछिल्लो समय उद्योगमा लगानीका लागि आउने चिनियाँ कम्पनी पनि बढेका छन् ।

प्रदेश औद्योगिक हबका रूपमा विकास हुँदै गएको छ । प्रदेश सरकारले सार्वजनिक गरेको प्रदेश वस्तुस्थिति विवरणअनुसार यहाँ ५ सय ८२ वटा ठूला उद्योग छन् । ठूला सिमेन्ट उद्योग बढ्ने क्रम छ । देशका क्लिंकर आयात गरी सिमेन्ट उत्पादन गर्ने ३६ मध्ये २१ उद्योग यहाँ छन् । आफ्नै क्लिंकर उत्पादन गरी सिमेन्ट उत्पादन गर्ने ११ मध्ये ५ उद्योग प्रदेशमा छन् । देशका १८ वटा छड उद्योगमध्ये ८ वटा यहाँ छन् । मैदा, कुखुराको दाना, ह्याचरी, प्लास्टिकजन्य उत्पादन, कागज, प्लाइउड, फोम, फुटवेयरजस्ता ठूला उद्योगसमेत बढेका छन् ।

खाद्यान्नमा चाउचाउ, बिस्कुट, चप्पल, जुत्ता, दाल, मैदा तथा औषधि, बियरलगायत उद्योग थपिएका छन् । यस वर्ष भैरहवामा रहेको विशेष आर्थिक क्षेत्र (सेज) मा १८ उद्योगीले उद्योग स्थापनाका लागि पूर्वाधार निर्माण गरिरहेका छन् । औद्योगिक सहजताका लागि पछिल्लो समयमा बाँके र रूपन्देहीमा नयाँ औद्योगिक क्षेत्र सञ्चालनको तयारी भइरहेको छ । तिनमा करिब १ हजार उद्योग थपिनेछन् ।

प्रादेशिक योजना आयोगका उपाध्यक्ष प्रकाशकुमार श्रेष्ठका अनुसार विशाखापट्टनम् बन्दरगाह सञ्चालनमा आएपछि वीरगन्जको साटो बेलहिया नाकाबाट कच्चा पदार्थ ल्याउन सहज भइरहेको छ । छोटो दूरीका कारण बेलहिया नाका हुँदै ल्याइने कच्चा पदार्थका लागि यस क्षेत्रमा उद्योग सञ्चालन व्यवसायीका लागि लाभदायक हुने भएकाले चिनियाँ लगानीकर्ता आकर्षित भएका हुन् ।

प्रदेशमा सबैभन्दा धेरै रूपन्देहीमा ठूला उद्योग ३ सय २० वटा छन् । बाँकेमा १ सय ८५ र कपिलवस्तुमा १ सय १० ठूला उद्योग छन् । बर्दिया, दाङ, नवलपरासी पश्चिम औद्योगिक क्षेत्रका रूपमा अघि बढेका छन् । दाङ र रूपन्देही सिमेन्ट हबका रूपमा विकास भएका छन् । प्रदेशका करिब ४५ हजार बासिन्दा ठूला उद्योगमा संलग्न छन् ।

उपाध्यक्ष श्रेष्ठले भारतसँगको आयात निर्यातका लागि सहज र नजिकको दूरी भएको प्रदेश भएकाले उद्योगमा लगानी बढेको बताए । ‘मधेस आन्दोलन र भारतीय नाकाबन्दीका बेला प्रदेश ५ को मुख्य नाका बेलहिया शान्त र सहज रह्यो ।

आयात निर्यात रोकिएन । आसपासका उद्योग यथावत् सञ्चालन भए,’ उनले भने, ‘यही छापले रूपन्देही, कपिलवस्तु, नवलपरासी पश्चिममा उद्योग खुल्ने र विस्तार हुने क्रम बढेको छ ।’ भौतिक पूर्वाधार विकास र सडक सञ्जाल बढ्दै जाँदा दाङ र बाँकेमा ठूला उद्योग खुलेका छन् ।

प्रकाशित : चैत्र १, २०७५ १०:०४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्