असारदेखि पाइपलाइनबाटै अमलेखगन्ज डिपोमा तेल भित्र्याउने तयारी

साढे ३ किलोमिटर जंगल क्षेत्रको रूख काट्न बाँकी 
पवन यादव

सिमरा — असारदेखि पाइपलाइनबाटै नेपाल आयल निगमको अमलेखगन्ज डिपोमा तेल भित्र्याउन तयारी थालिएको छ । पाइपलाइन रुटभित्र परेको पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जको साढे ५ किलोमिटर जंगल क्षेत्रका रूख कटान भइसकेका छन् । अब साढे ३ किलोमिटर जंगल क्षेत्रको रूख काट्न मात्र बाँकी छ ।

मोतीहारी–अमलेखगन्ज पाइपलाइन परियोजनाअन्तर्गत पथलैया–अमलेखगन्ज निकुञ्ज क्षेत्रको आधाभार क्षेत्रमा पाइप बिछ्याउँदै । तस्बिर : पवन/कान्तिपुर 

भारतीय सिमानादेखि अमलेखगन्जसम्म ३६ किलोमिटरमध्ये ३१ किलोमिटरसम्म पाइपलाइन बिछ्याउने काम पूरा भएको मोतीहारी–अमलेखगन्ज परियोजना कार्यालयका प्रमुखसमेत रहेका अमलेखगन्ज आयल निगमका प्रमुख इन्जिनियर प्रदीप यादवले जानकारी दिए ।

अहिलेसम्म ५ किलोमिटर पाइपलाइन मात्र गाड्न बाँकी छ । वैशाख महिनाभित्र पाइपलाइन गाड्ने काम सकिने उनले बताए । ‘जेठ महिना टेस्टिङ गर्नमै लाग्छ,’ उनले भने, ‘असारबाट पाइपलाइनबाटै तेल भित्रिन्छ ।’ अहिले भइरहेको कामको गतिअनुसार असारबाटै तेल भित्रिने अनुमान गरिएको यादवले जानकारी दिए । उनका अनुसार अबको १५ दिनभित्र रूख काटेर रुट क्लियर गरिनेछ ।

वैशाखभित्र पाइप गाड्ने काम पूरा हुनेछ । रूख कटानसँगै पाइपलाइन वेल्डिङ गर्ने र गाड्ने काम पनि भइरहेको मोतीहारी–अमलेखगन्ज परियोजना कार्यालय सिमराका इन्जिनियर शरद पौडेलले बताए ।

यो पनि पढ्नुहोस् :

पाइपलाइलन विस्तार धमाधम, भाडा बचत वार्षिक २ अर्ब


वन क्षेत्र भएकै कारण पथलैया–अमलेखगन्ज निकुञ्ज क्षेत्रमा पाइपलाइन गाड्ने काम ३ महिना पछाडि धकेलिएको परियोजनाका अधिकारीले बताए । संघीय सरकारको मन्त्रिपरिषद्ले गत माघ ३ गतेको बैठकको निर्णयअनुसार पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज कार्यालय आधाभार बाराले निकुञ्ज क्षेत्रको रूख काटेर पेट्रोलियम पाइपलाइन गाड्ने अनुमति दिएको थियो ।

अनुमति पाएपछि परियोजनाका अधिकारीले अमलेखगन्ज आयल निगमभन्दा दक्षिण क्षेत्रको झाडी सफा गरेर १० दिनदेखि पाइपलाइन गाड्ने काम सुरु गरेका थिए । त्यही क्रममा पुरानो ठेकेदारले ठेक्का लिन पेस गरेको कागजात फर्जी देखिएपछि उक्त ठेक्का दोस्रो ठेकेदारले पाएका थिए ।उनले पनि प्रक्रिया पूरा गरेर काम सुरुगर्दा अझ केही दिन ढिलो हुन गएको जानकारी दिए ।

मोतीहारी–अमलेखगन्ज पाइपलाइनको दूरी ६९ किलोमिटर रहेको नेपाल आयल निगम अमलेखगन्ज डिपोले जनाएको छ । ३२ दशमलव २० किलोमिटर पाइपलाइन भारतीय क्षेत्रमा र ३६ दशमलव २० किलोमिटर पाइपलाइन नेपाली क्षेत्रमा पर्छ । भारतको रक्सौलदेखि पथलैयासम्म पर्ने २७ किलोमिटर दूरीमा पाइपलाइन गाड्ने काम वैशाखअगाडि नै सम्पन्न भइसकेको छ । निकुञ्ज क्षेत्रबाहिरको ६० किलोमिटर दूरीमा पाइपलाइन गाड्ने काम सम्पन्नभइसकेको छ ।

पथलैयादेखि अमलेखगन्जसम्मको निकुञ्ज क्षेत्रको पाइपलाइन गाड्ने रुटबाट ८ वटा ब्लक मार्फत ६ हजार ५ सय ६३ वटा रूख तथा पोल काटिंदै छ । यस्तै उक्त रुटबाट ८१ हजार ६ सय पोथ्राहरूको कटान, मुछान, ढुवान, पाइलिङ, घाटगद्दी, जरा उखेल्नेलगायतका काम भइरहेको बीआर सप्लायर्सका सञ्चालक विदुरकुमार विष्टले जानकारी दिए ।

पाइपलाइन विस्तारका तस्बिरहरु :

पेट्रोलियम पाइपलाइन विस्तारकाे काम धमाधम


निकुञ्ज कार्यालयबाट खटिएका कर्मचारीको रोहवरमा टिम्बर कर्पोरेसन शाखा कार्यालय पथलैयाको आदेशअनुसार ठेकेदारले रूख कटान, मुछान गर्ने काम सुरु गरेका हुन् । ८ वटै ब्लकबाट काटिएको रूखबाट ५२ हजार १ सय २४ दशमलव २४ क्युफिट काठ र १ सय ८८ दशमलव ८६ चट्टा दाउरा संकलन हुने अनुमान टिम्बर कर्पोरेसनले गरेको छ ।

निकुञ्ज क्षेत्रमा पाइप गाडिएपछि बरौनी–पटना–कानपुर पाइपलाइनमध्ये पटनाबाट सिधै तेलका लागि यहाँको पाइपलाइन जडान गरिने मोतीहारी–अमलेखगन्ज पेट्रोलियम पाइपलाइन परियोजना कार्यालय सिमराले जनाएको छ ।

तेल भण्डारण गर्न यसअघि अमलेखगन्ज डिपोमा रहेको ४ वटा पुराना ट्यांकीलाई भारतीय ठेकेदार मार्फत मर्मत कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको छ, जसमध्ये यसअघि नै २ वटा ट्यांकीको मर्मत कार्य सम्पन्न भइसकेको परियोजना कार्यालयले जनाएको छ ।पहिलो चरणमा १६ हजार किलोलिटर तेल भण्डारण गर्न सक्ने पूर्वाधार तयार गरिएको छ ।

तेल भण्डारण गर्न थप ६/७ वटा भर्टिकल ट्यांक बढाउने योजना नेपाल आयल निगमले बनाएको छ । अहिले दैनिक २ सय ट्यांकर रक्सौलस्थित डिपोबाट इन्धन भर्छन् । वैशाखदेखि इन्धन भर्न रक्सौल पुग्नुपर्ने बाध्यता हट्नेछ ।

प्रकाशित : वैशाख १०, २०७६ ०८:३७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

तरकारी बेचेर मनग्य आम्दानी

पवन यादव

सिमरा — कलैया उपमहानगरपालिका ८ बरेवाका बद्री महतो कोइरीको दिन अहिले तरकारी बारीमै बित्ने गरेको छ । बिहान उठेपछि नित्य करम पुरा गरेर उनी गाउ नजिकै रहेको काउली बारीमा पुग्छन । उनको पछिपछि छोराहरू गगनदेव कुशवाहा र सिकिन्द्र कुशवाहा पनि खेतमा पुग्छन । 

बाराको कलैया उपमहानगरपालिका ८ बरेवास्थित तरकारी बारीमा काउली देखाउँदै स्थानीय किसान बद्री महतो कोइरी । उनले काउली बेचेर दैनिक १० हजार रुपैयाँ नगद आम्दानी गरिरहेका छन् । तस्बिर : पवन/कान्तिपुर 

बाबु खुर्पी लिएर र छोराहरू साइकल, भांगा (ठूलो बोरा) लिएर खेतमा पुग्छन । खेतमा पुगेपछि बाबु काउली छानेर काट्छन । काटिएका काउली संकलन गरेर सडकमा ल्याई भांगामा राख्ने काम छोराहरूको हो । दुवै भाइ कलैया बजारमा पुर्‍याएर थोकमा काउली बिक्री गर्छन । यसपालि काउलीबाट मात्रै ६ लाख बन्दा बढी आम्दानी गर्ने लक्ष्य महतो परिवारले लिएको छ ।

महतो परिवारमा बाबु, छोराहरूको दिनचर्या यसरी नै बित्ने गरेको छ । उनले ५ कठ्ठामा काउली खेती गरेको बताए । २ साता देखी तरकारी बारीबाट बिक्री गर्न लायक काउली निस्कन थालेको उनले जानकारी दिए । ‘दैनिक ४ क्विन्टल जति काउली निस्कन (उत्पादन हुन) थाल्या छ,’ उनले भने, ‘अहिले बजारमा थोक भाउमा काउली बिक्री गर्दा दैनिक १० हजार रुपैयाँ जती आम्दानी गर्न थालेका छौं ।’ तरकारी खेती गर्न लागेको लगानीको प्रतिफल पाउन थालिएको उनले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार अहिले कलैया बजारमा थोकमा २५ रुपैयाँ किलोमा काउली बिक्री भईरहेको छ । व्यपारीलाई थोकमा काउली बेच्दा ढाल्टा (क्विन्टलमा १० किलो बढी काउली) दिनु पर्ने बाध्यता छ । ढाल्टा नदिएर आफैंले काउली बेच्दा फाइदा बढी हुन्थ्यो । बीरगंजका व्यापारीलाई ढाल्टा तिर्नु पर्दैन । तर कलैया बजारका व्यापारीलाई अनिवार्य ढाल्टा तिर्नु पर्ने बाध्याता रहेको महतोले बताए । किसानले मिहनेत गरी उत्पादन गरेको तरकारीबाट बजारमा तरकारी बेच्ने व्यपारी बढी फाईदा लिने गरेको उनले जानकारी दिए ।

किसानबाट किनेको काउलीको बिक्री मुल्य बढाएर आम्दानी गर्नुका साथै व्यपारीले ढाल्टा लिएर थप नाफा कमाउने गरेको उनले बताए । ‘किसान भन्दा बढी व्यपारी नै नाफामा छन,’ उनले थपे, ‘उनीहरू जिरो पर्सेन्ट रिक्समा तरकारी बेच्छन ।’ तर किसानले शत प्रतिशत जोखिम मोलेर समय लगाएरतरकारी उत्पादन गर्छन् । तर व्यापारी जति फाइदा कमाउन सक्दैनन् ।

किसानले गरेको उत्पादनको मूल्य पनि व्यपारीले नै आफूखुसी निर्धारण गर्ने गरेको उनले सुनाए । किसानले आफ्नो उत्पादनको मूल्य पनि राख्न पाइँदैन । व्यापारीलाई खुसी पार्न थोकमा काउली बिक्री गरेबापत ४० किलो काउली दैनिक निःशुल्क दिनु पर्ने बाध्यता रहेको खेतको तरकारी बजारमा पुर्‍याउँदै महतोका जेठा छोरा गगनदेव कुशवाहाले बताए ।

बबालुले काटी दिएको काउली भांगामा राखेर साईकलमा लोड गरी खेतबाट झन्डै ३ किलोमिटर पैदल हिंड्नुपर्छ । ‘भाइ सिकिन्द्रले पछाडिबाट साइकल धकेल्छन, म साइकल डोर्‍याउँछु,’ उनले भने, ‘बजार सम्म पुग्दा पुग्दै थाकिन्छ ।’ बजार पुर्‍याएबापत गरेको मिहनेत ज्याला जोडिंदैन । जती मिहनेत बजार पुर्‍याउदा हुन्छ । त्यो सबै किसानले बेहोर्नुपर्ने बाध्याता समेत रहेको उनले जानकारी दिए ।

अहिले आफनो बारीबाट निस्केको एउटा काउली डेढ देखी २ किलो तौलको रहेको उनले दाबी गरे । काउलीको तौल बढेसंगै उत्पादन बढने उनले अनुमान गरे । छिमेकी गाउमा हावाहुरीले बालीनाली बिगारे पछि उनको तरकारी बाली चाही सुरक्षित रहेको उनले बताए । असिनाले बाली बिगार्ने चिन्ताले अझ तौल बढने काउलीलाई बजार पुर्‍याउनु परेको उनले जानकारी दिए । अहिले सम्म डेढ लाख रुपैयाँ बराबरको काउली बजारमा बिक्री गरी सकिएको उनले जानकारी दिए ।

किसानको तरकारी बिक्री गर्न ढाल्टा नलिए व्यपारी घाटामा पर्ने कलैया बजारमा तरकारी बेच्दै आएका व्यपारी जोखन साहले बताए ।

‘किसानबाट किनेको मुल्यमा थोरै थपेर उपझोक्तासंग बित्री गर्नु पर्छ,’ उनले भने, ‘ ढाल्टा नलिए बजारको खर्च धान्नै सकिदैन ।’ हाम्रो पनि बालबच्चा छन । बजारमा बस्न धेरै खर्च लाग्छ । तरकारी पसलको भाडा पनि दिनु पर्छ । खर्च काटेर नाफा घाटा बराबर हुन्छ । व्यपारीलाई ढाल्टावापत लिएको तरकारी आम्दानीको मुख्य स्रोत रहेको उनले जानकारी दिए । कलैया बजारका सबै व्यपारीले किसानबाट ढाल्टा लिने गरेको उनले जानकारी दिए ।

कलैया बजारमा एक सय भन्दा बढी तरकारी बिक्री गर्ने पसल व्यपारीले संचालन गरेका छन । तरकारीको मुल्यमा एकरुपता ल्याउन र किसानलाई सघाउन सम्बन्धित निकायले चासो नदेखाएको किसानको आरोप छ ।

प्रकाशित : वैशाख ८, २०७६ ०९:४२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT