रोजगार कार्यक्रमलाई तीन तहको सम्झौता

घनश्याम गौतम

रूपन्देही — आगामी ५ वर्षमा १० लाख युवालाई रोजगारी दिने गरी प्रदेश ५ को बुटवलमा स्थानीय तह, प्रदेश सरकार र संघीय सरकारबीच समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको छ ।

प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यत्रम कार्यान्वयनका लागि श्रममन्त्री गोकर्ण विष्टको उपस्थितिमा साझेदारीपत्रमा बुधबार बुटवलमा हस्ताक्षर गर्दै बुटवल उपमहानगरपालिका उपप्रमुख गुमादेवी आचार्य । तस्बिर : घनश्याम/कान्तिपुर

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले सुरु गरेको प्रधानमन्त्री स्वरोजगार कार्यत्रमको आरम्भ गर्दै मन्क्री गोकर्ण विष्टले सबै स्थानीय तहलाई रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्ने गरी नीति कार्यत्रम तयार गर्न निर्देशन पनि दिएका छन् ।

मन्त्री विष्टले त्यसलाई पूर्ण रूपले पालना गर्दै वर्षमा हरेक स्थानीय तहले कम्तीमा ५ सय रोजगारीका क्षेत्र पहिचान गर्नुपर्ने बताए । कार्यक्रमअन्तर्गत प्रदेश ५ मा बुधबारदेखि कार्यक्रम सुरु भएको हो । मन्त्रीको उपस्थितिमा प्रदेश ५ का १०९ वटै स्थानीय तहले बुधबार नै त्रिपक्षीय समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरेको मन्त्रालयका सचिव रामप्रसाद घिमिरेले बताए ।

मन्त्रालयले देशका ७५३ वटै स्थानीय तहमा कामका लागि पारिश्रमिकमा आधारित सामुदायिक आयोजना सञ्चालन गर्न चालु वर्षका लागि २ अर्ब ३६ करोड ७९ लाख ६९ हजार रकम उपलब्ध गराएको छ । हरेक स्थानीय तहलाई ससर्तसहित उपलब्ध भएका त्यही रकमबाट चालु वर्षमा देशभरका १ लाख ६ हजार ८ सय ७२ जनालाई रोजगारी दिने उनले बताए । ‘सबै स्थानीय तहमा कार्यक्रम कार्यान्वयन गर्ने गरी समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको छ,’ उनले भने, ‘त्यहीअनुसार चालु वर्षमा देशभरका १ लाख ६ हजार बेरोजगार युवालाई ३० दिनको रोजगारी प्रदान हुनेछ ।’

उनले देशभर बेरोजगार जनशक्तिको अवस्था अध्ययन भइरहेकाले त्यसलाई विश्लेषण गरेर आगामी वर्षको कार्यक्रम तय हुने बताए । सरकारले कामका लागि पारिश्रमिकमा आधारित सामुदायिक आयोजना सञ्चालन तथा व्यवस्थापन कार्यविधि बनाएर यसै वर्षदेखि प्रधानमन्क्री रोजगार कार्यत्रम सुरु गरेको हो । त्यसमा बेरोजगारलाई सूचीकृत गरी पूर्वाधार निर्माण वा अन्य सार्वजनिक योजनामा लगाउने र त्यसको ज्याला नगदै भुक्तानी गर्ने व्यवस्था गरेको छ ।

त्यस्तै सार्वजनिक क्षेत्रबाट कार्यान्वयन हुने आयोजनामा श्रमिकको ज्यालाबापतको रकम कार्यक्रमबाट आंशिक वा पूर्ण रूपमा थप गरी नगदै वितरण गर्नेछ ।कार्यविधिले प्रधानमन्क्री रोजगार कार्यत्रमअन्तर्गत सञ्चालन हुने आयोजनामा प्रयोग हुने डोजर, एक्साभेटर, लोडरलगायतका हेबी मेसिन वा यन्त्र प्रयोगमा रोक लगाउँदै त्यसको सट्टामा अशिक्षित बेरोजगार जनशक्ति प्रयोग गर्ने कार्यविधि बनाएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७६ ०८:५४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

काठमाडौं–सौराहा पदमार्गको खोजी

काठमाडौंको चन्द्रागिरीबाट चितवनको सौराहासम्म पुग्न सकिने
विमल खतिवडा

धादिङ — उपत्यकाबाट नजिक पर्ने गरी नयाँ पदमार्गको खोजी सुरु गरिएको छ । आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई लक्षित गर्दै नयाँ रुट पहिल्याउन लागिएको हो । मंगलबारबाट यसको रुट पहिचानका लागि स्थलगत अध्ययन तथा अनुसन्धान थालिएको छ ।

नेपाल पर्यटन बोर्डको आयोजना र धादिङको बेनीघाट रोराङ गाउँपालिकाको सहआयोजनामा विज्ञ टोली खटाएर रुट पहिल्याउन सुरु गरिएको छ । ट्रेकिङ एजेन्सी एसोसिएसन नेपाल (टान) ले प्रवर्द्धन गरेको टिममा पर्यटन बोर्ड, टान र सञ्चारकर्मीको सहभागिता रहेको छ ।

उक्त टिमले ५ दिनसम्म खटेर रुट पहिल्याउनेछ । धादिङको धुनीबेंसी नगरपालिका ७ बाट सुरु भई जोगिमाराको हुग्दीमा पुगेर यात्रा टुंगिनेछ । रुटमा मकवानपुरको सलामपुर, धादिङ र चितवनको सिमाना कान्द्राङगढीलगायत क्षेत्र पर्नेछन् । यो क्षेत्रमा तामाङ र चेपाङ समुदायको बाक्लो बसोबास छ । गुफा, पहाडले पर्यटकलाई लोभ्याउनेछ ।

पदमार्ग पहिल्याउन जानेहरूलाई राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष प्राध्यापक पुष्पराज कँडेलले बिदाइ गरेका थिए । ‘पर्यटन महत्त्वपूर्ण क्षेत्र हो,’ उनले भने, ‘कुल गार्हस्थ उत्पादनमा यो क्षेत्रको योगदान साढे २ प्रतिशत रहेको छ ।’ काठमाडौंको प्रदूषित वातावरणबाट २/४ दिन यो ठाउँमा आएर रमाउन सकिने उनले बताए । ‘कहाँकहाँ बस्ती बसाउन सकिन्छ, होमस्टे कहाँ बनाउन सकिन्छ, के के संरचना निर्माण गरेर आन्ततिरक तथा बाह्य पर्यटकलाई आकर्षित गर्न सकिन्छ,’ उनले भने, ‘यसतर्फ ध्यान जान जरुरी छ ।’

अहिले चेपाङ महाभारत ट्रेकिङ ट्रायल नाम राखेर यात्रा सुरु गरिएको हो । अध्ययन र अनुसन्धानपश्चात् यसबारे छलफल गरी रुटको नाम तय गरिनेछ । रुट पहिचान गरेपछि काठमाडौंको धुवाँधुलोबाट आजित हुनेकाहरूका लागि राम्रो गन्तव्य बन्नेछ । यो रुट हुँदै चितवनको सौराहासम्म पुग्न सकिनेछ । त्यति मात्र होइन । यही रुटमा पदमार्गपश्चात् त्रिभुवन राजमार्ग हुँदै मुलुकका नाम चलेका पर्यटकीय गन्तव्यहरूसम्म जान सकिनेछ ।

राजमार्गमा निस्किएपछि पोखरा, लुम्बिनी वा सौराहा, जहाँ इच्छा लाग्छ, त्यतैको यात्रा तय गर्न सकिनेछ । एक दिनदेखि ११ दिनसम्म पद यात्रा गर्न मिल्नेछ । ‘अहिले बाटाको अध्ययन हुनेछ,’ टानका प्रथम उपाध्यक्ष जीवन थापामगरले भने, ‘रुट पहिचान गरी सञ्चालनमा आएपछि स्थानीयको जीवनस्तरमा समेत परिवर्तन आउनेछ ।’

रुट सञ्चालनमा आएपछि स्थानीयस्तरमा उत्पादन भएका खाद्यान्न गाउँघरमै खपत हुनेछ । पर्यटकले स्वच्छ वातावरणमा अर्गानिक खानाको स्वाद लिन पाउनेछन् । रुट सञ्चालनमा आए स्थानीय होमस्टे सञ्चालन गर्ने तयारीमा छन् । पद यात्रा काठमाडौंको चन्द्रागिरिबाट नै सुरु गर्न सकिनेछ ।

सांसद भूमि त्रिपाठीले महाभारत समृद्धिका लागि ट्रेकिङ रुट खोल्न आवश्यक रहेको बताए । ‘यो रुट राम्रो छ, पद यात्रा गर्नेहरू हिँडेरै सौराहा पुग्न सक्छन्,’ उनले भने, ‘त्यसैले गाँजाको जोन भएकाले गाँजा ट्रेक हिल राख्दा राम्रो हुन्छ ।’ जुन ठाउँ जेले चर्चित छ, त्यही नाम राख्दा फरक नपर्ने उनले बताए । रुटको अध्ययन थालेसँगै स्थानीय दंग छन् ।

‘महाभारतको लेकलाई रुट बनाउन आवश्यक छ,’ धुनीबेंसी नगरपालिकाका मेयर बालकृष्ण आचार्याले भने, ‘जुन रुट काठमाडौंको धुलोधुवाँले उकुसमुकुस भएकाहरूका लागि उपयुक्त हुनेछ ।’ उनका अनुसार तोप्लाङको डाँडाबाट हिमशृंखला देखिने भएकाले भ्यु टावर आवश्यक छ । ‘भ्यु टावर बनाउन सकिए ८ वटा ठूला हिमाल हेर्न पाइन्थ्यो,’ उनले भने, ‘पद यात्रामा निस्कनेहरूले पहिलो दिन हिमाल हेर्न पाउँथे, त्यसपछि खुसी हुँदै यात्रा गर्थे ।’ टोली फर्किएर आएपछि रुटका सम्बन्धमा छलफल गरी निष्कर्ष निकालिने पर्यटन बोर्डले जनाएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७६ ०८:५३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT