गति लिँदै कोसी कोरिडोर

कान्तिपुर संवाददाता

पाँचथर — पूर्वी नेपालका हिमाली र पहाडी जिल्ला हुँदै तराई जोड्ने कोसी करिडोरको काम धमाधम भइरहेको छ  । ताप्लेजुङ, पाँचथर, तेह्रथुम, धनकुटालगायत पहाडी र तराईको सुनसरी हुँदै प्रदेश राजधानीको केन्द्र जोड्ने यो मार्गमा ४५ प्रतिशत काम भएको छ  ।

यो पहाडबाट तराई जोड्ने छोटो राजमार्ग हो । निर्माणको प्रगति सन्तोषजनक रहेको सडक आयोजना प्रमुख अभिमान मुल्मीले बताए । पूर्वमा पाँचथरको गणेशचोकदेखि सुनसरीको चतरासम्म जोड्ने सडक १४८ किलोमिटर लामो हुनेछ । अहिलेसम्म १३० किलोमिटर ट्र्याक खुलिसकेको छ । अब करिब १८ किलोमिटर मात्रै बाँकी रहेको मुल्मीले बताए । माझीटार, चतरा मूलघाट, नावालगायत खण्डमा भने ट्र्याक खुल्न बाँकी छ ।


तमोर जलाशय, कोसी उच्चबाँध निर्माण भए पनि सडकलाई असर पर्ने छैन । चतराखण्डमा ५, नावामा ५ र माझीटारमा ३ किलोमिटर ट्र्याक खोल्न बाँकी छ । काममा कुनै अवरोध नभए चाँडै ट्र्याक खुल्ने मुल्मीले बताए । ‘कामको प्रगति अत्यन्तै राम्रो छ,’ उनले भने, ‘अहिलेसम्मको काम हेर्दा निर्धारित समयमै सकिनेछ ।’


ट्र्याक खुलेको ठाउँमा पर्खाल लगाउने, नाली बनाउने काम सुरु भएको छ । तमोरको किनारै किनार गएर कोसी नदीमा पुग्ने र कोसीबाट किनारै किनार अघि बढ्ने भएकाले आयोजनाको नाम कोसी करिडोर राखिएको हो ।


कोरिडर निर्माण सम्पन्न भएसँगै प्रदेश राजधानी विराटनगर, तराईका सुविधा सम्पन्न अस्पताल र केन्द्रीय सहर काठमाडौं पुग्न सहज हुनेछ । डबल लेनको सडक बन्ने भएकाले यातायात सञ्चालनमा कठिनाइ नहुने प्राविधिक बताउँछन् । पहिलो चरणमा ग्राभेल सडक बनाउने र त्यसपछि कालोपत्रे गर्ने योजना रहेको आयोजना कार्यालयले जनाएको छ । अहिले ७ वटा प्याकेजमा काम भइरहेको छ ।


६ अर्ब १५ करोड १४ लाख रुपैयाँ बजेटमा काम भइरहेको आयोजना पाँचथरबाट सुरु भए पनि यसको प्रत्यक्ष लाभ ताप्लेजुङका बासिन्दाले पनि पाउनेछन् । गणेशचोकदेखि ताप्लेजुङ सदरमुकाम फुङलिङको दूरी करिब ५० किलोमिटर छ । अझ ताप्लेजुङको पूर्वका तीन गाउँपालिकाका बासिन्दालाई सडकले सुविधा पुग्नेछ ।


मध्यपहाडी लोकमार्ग आयोजनाअन्तर्गत ‘कोसी करिडोर सडक विस्तार योजना–२’ सञ्चालन भएको हो । यसको सम्झौता अवधि ३० महिनाको छ । पाँचवटा प्योकजको गत वर्षको फागुन र दुई प्याकेजको वैशाखमा ठेक्का सम्झौता भएको थियो ।


मध्यपहाडी लोकमार्गलाई छोट्याउने सडकका रूपमा यसलाई विकास गरिएको हो । ताप्लेजुङको ओलाङचुङगोलाको टिप्ताला भञ्ज्याङ नाकादेखि मूलघाटसम्म जोड्ने सडकलाई कोसी करिडोरअन्तर्गत विकास गर्ने प्रयासस्वरूप काम भइरहेको छ । चीन र नेपालको सिमाना टिप्ताला भञ्ज्याङदेखि ओलाङचुङगोलासम्म ट्र्याक ओपनको काम भइरहेको छ । सदरमुकाम फुङलिङबाट ओलाङचुङगोलातर्फ विस्तारको काम पनि भइरहेको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७६ १२:०१
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सिजनमै रित्तिए मौरी घार

मौरी मरेर मह उत्पादन घटेपछि व्यावसायिक मौरीपालक निरास
चन्द्र कार्की

तेह्रथुम — मह काट्ने मुख्य सिजनमै मौरी मर्न थालेपछि किसानले ठूलो नोक्सानी व्यहोरेका छन्  । मह काटेर आम्दानी लिने समयमा घार नै रित्तिने गरी मौरी गोलामै मर्न थालेपछि लाखौंको क्षति भएको छ  ।

हिउँदमा चिसो र चरन अभावले मौरीपालन व्यवसायमा घाटा खाएका जिल्लाका किसान उपयुक्त सिजनमा पनि नोक्सान व्यर्होन बाध्य छन् । स्थानीय सेरेना जातका मौरी पालेर जीविकोपार्जन गर्ने किसान मौरी मर्न थालेपछि चिन्तित छन् । जिल्लाका मेन्छ्यायाम, फेदाप, छथर गाउँपालिका र लालीगुराँस तथा म्याङलुङ नगरपालिकाका किसानले पालेका मौरी घारभित्रै मरिरहेका छन् ।

जंगलमा मौरीका लागि पर्याप्त चरन भएको समयमा पनि घारभित्रै मरिरहेको छथर गाउँपालिका ५ ओख्रेका नोचन्द्र पौडेलले बताए । २६ घार मौरी पालेका पौडेलका एक महिनामा १३ गोला मौरी मरेका छन् । मौरी मर्दा आफूलाई १ लाख ३० हजार रुपैयाँ नोक्सान भएको पौडेलले बताए ।
मेन्छायाम गाउँपालिका ३ श्रीजुङका युवा मौरीपालक डिल्ली दाहालका पनि १० गोल्याभन्दा बढी मौरी घारभित्रै मरेका छन् । एक महिनाको अवधिमा मौरी मरेर सखाप भएको दाहालले बताए । जिल्लामा किसानले सेरेना जातका ५ हजारभन्दा मौरीका गोला पालेको कृषि ज्ञान केन्द्र सम्पर्क कार्यालय तेह्रथुमले जनाएको छ ।


जंगल र खेतबारीमा समेत प्रशस्त फूल फुल्ने सिजनमै यस्तो भएको हो । विगतका वर्षमा दुईपटकसम्म मह काट्ने गरेको भए पनि यसपटक मह निकाल्न नपाएको लालीगुराँस नगरपालिका ९ सोल्माका सरोज पोखरेलले बताए । मौरी चरनका लागि ननिस्कने र घारमा भएका मौरीसमेत मर्ने गरेको उनको भनाइ छ ।


किसानले मौरी मर्नुको कारण पत्ता लगाउन सकेका छैनन् । घारमै मौरी मरेर मह उत्पादनमा कमी आएपछि व्यावसायिक मौरी पालनमा लागेका जिल्लाका किसान निरास छन् । अन्य कृषि व्यवसायको बिमा हुने गरेको छ । कम्पनीहरूले मौरी व्यवसायको बिमा नगरिदिँदा आफूहरू थप मारमा परेको किसान पौडेलले बताए ।


जिल्लामा मौरीविज्ञ एकैजना पनि नहुँदा थप समस्या भएको किसानको भनाइ छ । कृषि ज्ञान केन्द्र सम्पर्क कार्यालयमा समेत अहिले एकैजना कर्मचारी छैनन् । त्यसमा पनि मौरीबारे पर्याप्त ज्ञान भएको व्यक्ति कहिल्यै पनि नआएको किसानको भनाइ छ ।


सरकारी बेवास्ता, बालीनालीमा विषादीको अत्यधिक प्रयोग, वन विनाश, मौरी विज्ञको अभाव र मौरीका लागि पर्याप्त चरन नहुँदा पनि मौरीपालन व्यवसाय संकटमा परेको किसानको भनाइ छ । पछिल्लो समय किसानले खेतबारीमा तोरी, फिलुङगे, सूर्यमुखीलगायत फूल फुल्ने जातका बाली र बिरुवाको खेती गर्न छाडेका छन् ।


किसानले बालीमा फूल फुलेको समयमा जीवनाषक विषादी प्रयोग गर्ने र विषादी छरिएको फूलमा गएको मौरीले विषादीको अवशेष घारमा समेत ल्याउँछ । त्यसैकारण सबै मौरी मर्ने गरेको मौरी विकास केन्द्र गोदावरीका प्रमुखसमेत रहेका वरिष्ठ मौरीविज्ञ तीर्थकुमार श्रेष्ठले बताए ।

एपिस सेरेना जातको मौरीलाई कृत्रिम खाना बनाएर खुवाउने प्रचलन किसानमा नहुँदा खाना अभावले पनि मौरी मरेको हुन सक्ने मौरीविज्ञ श्रेष्ठको भनाइ छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७६ १२:००
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT