चितवन दूधमा आत्मनिर्भर 

रमेशकुमार पौडेल

चितवन — दूध उत्पादनमा चितवन आत्मनिर्भर भएको छ । रत्ननगरमा बुधबार भेला भएका सयौं किसानहरू माझ प्रदेश–३ का कृषि, सहकारी तथा भूमि व्यवस्थामन्त्री दावादोर्जे लामाले दूध उत्पादनमा चितवन आत्मनिर्भर भएको घोषणा गरेका हुन् । जिल्लामा दैनिक आवश्यक पर्ने न्यूनतम दूधभन्दा १ लाख ३४ हजार लिटर बढी उत्पादन भएको कार्यक्रममा जानकारी गराइएको थियो ।

सहकारीलाई दूध बेच्दै किसान । फाइल तस्बिर : कान्तिपुर

चितवन जिल्ला दुग्ध उत्पादक सहकारी संस्था लिमिटेड र भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्रले संयुक्त रूपमा उक्त घोषणाकार्यक्रम राखेका थिए । भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्रका प्रमुख डा. विजयकुमार श्रेष्ठका अनुसार दुई महिनासम्म तथ्यांक संकलन गरेर निकालेको यथार्थ विवरणका आधारमा जिल्लालाई दूध उत्पादनमा आत्मनिर्भर घोषणा गरेको हो ।

चितवनमा दैनिक गाईको दूध २ लाख २४ हजार १५६ लिटर र भैंसीको ६५ हजार १ सय ८३ लिटर उत्पादन हुने डा. श्रेष्ठले जानकारी दिए । ‘हामीले जिल्लाका सातैवटा स्थानीय तहबाट संकलन गरेको विवरणका आधारमा जिल्लाको कुल जनसंख्या ६ लाख २४ हजार २ सय ९९ हुन आउँछ । यो जनसंख्याका लागि न्यूनतम १ लाख ५६ हजार ७५ लिटर दूध आवश्यक पर्छ,’ डा.श्रेष्ठले भने ।

एक व्यक्तिलाई न्यूनतम २५० मिलिलिटर दूध आवश्यक पर्ने विवरणका आधारमा आवश्यक दूधको परिमाण यकिन गरेको उनले बताए । जिल्लामा दैनिक २ लाख ८९ हजार ३ सय ४० लिटर दूध उत्पादन हुने गरेको छ । न्यूनतम आवश्यकताभन्दा धेरै दूध उत्पादन भएकाकारण आत्मनिर्भर घोषणा गरेको डा. श्रेष्ठले बताए । उत्पादितमध्ये ५७ प्रतिशत दूध जिल्लामै खपत हुन्छ । बाँकी ४३ प्रतिशत अन्य जिल्ला जान्छ ।

काठमाडौं, पोखरालगायतका बजारमा चितवनको दूध बिक्री हुने गरेको छ । जिल्ला दुग्ध उत्पादक सहकारी संघ लिमिटेडका सचिव किशोर बगालेका अनुसार बाहिरी जिल्लामा दैनिक ६४ लाख५३ हजार १०१ रुपैयाँ बराबरको दूध बिक्रीहुन्छ । जिल्ला बाहिर र भित्र बिक्री हुने गरेर चितवनमा दैनिक १ करोड ५० लाख ४५ हजार ६ सय ७७ रुपैयाँ बराबरको दूध बिक्री हुने उनले बताए ।

‘दूध उत्पादन बढेको छ । आत्मनिर्भर भएको घोषणा गरेर हामीले यहाँका किसानको मिहिनेतको कदर गर्न खोजेका हौं । उत्पादन बढेसँगै यो व्यवसायको सुदृढीकरणका लागि थप कामहरू गर्नुपर्ने हुन्छ । डेरी उद्योगहरूलाई अत्याधुनिक बनाउनु छ । यो विषयमा नीति निर्माताको ध्यान जानुपर्छर्,’ डा. श्रेष्ठले भने । उत्पादनसँगै गुणस्तर सुधारमा किसान, निजी र सरकारी निकाय मिलेर काम गर्नुपर्ने उनले बताए ।

केन्द्रीय दुग्ध उत्पादक सहकारी संघका उपाध्यक्ष रामेश्वर पोखरेलले मिहिनेतअनुसार किसानले प्रतिफल नपाएको गुनासो गरे । ‘दाना चोक्करको मूल्य ४० प्रतिशतभन्दा बढी हुँदा किसान पुरानै मूल्यमा दूध बेच्न बाध्य छन् ।

किसानले मिहिनेतअनुसारको मूल्य पाउन अब कम्तीमा प्रतिलिटर १० रुपैयाँ किसानले नै पाउने गरेर दूधको मूल्य बढाउन आवश्यक छ,’ उपाध्यक्ष पोखरेलको माग थियो । कार्यक्रममा प्रदेशमन्त्री लामाले किसानलाई उपलब्ध हुने प्रतिलिटर ५१ पैसा अनुदान रकम वितरण पनि गरे । सहकारीमा दूध बेच्ने किसानहरूले त्यस्तो अनुदान पाउँछन् ।

७४ वटा दुग्ध सहकारीले कुल ९० लाख रुपैयाँ बराबरको त्यस्तो अनुदान पाएको भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र चितवनका प्रमुख डा. विजयकुमार श्रेष्ठले बताए ।थप १६० किसानले दुई लाख रुपैयाँ बराबरको अनुदान पनि पाए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०८:३९
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भन्सारका समस्या समाधान गर्ने सहमति

भन्सार प्रक्रिया सरलीकरण, वैदेशिक व्यापार सहजीकरण, भन्सार विन्दुबीच देखापर्ने आकस्मिक समस्याको समाधान गर्ने विषयमा छलफल 
पर्वत पोर्तेल

काँकडभिट्टा — नेपाल, भारत्, बंगलादेश र भुटानका भन्सार अधिकारीहरूले भन्सार विन्दुमा देखिने तमाम समस्याहरूको समाधान गर्न र वैदेशिक व्यापार सहजीकरणका लागि हातेमालो गरेर अघि बढ्ने प्रतिबद्धता गरेका छन् । 

दक्षिण एसियाली उपक्षेत्रीय आर्थिक सहयोगसम्बन्धी भन्सार उपसमूहको उपक्षेत्रीय परियोजनाअन्तर्गत बंगलादेश, भुटान, भारत र नेपाल (बीबीआईएन) का भन्सार अधिकारीबीच भुटानको फुन्छोलिङमा मंगलबार सम्पन्न सीमा बैठकमा अधिकारीहरूले प्रतिबद्धता जनाएका हुन् ।

नेपालको व्यापार भारत र बंगलादेशसँग बढी छ । यी दुई देशसँग व्यापारिक समस्या पनि धेरै छन् । चारै देशका भन्सार अधिकारीबीच भन्सार प्रक्रिया सरलीकरण, वैदेशिक व्यापार सहजीकरण, सम्बन्धित भन्सार विन्दुहरूबीच देखापर्ने आकस्मिक समस्याहरूको समाधान गर्ने सम्बन्धमा विभिन्न चरणमा बहुपक्षीय, त्रिपक्षीय एवं द्विपक्षीय छलफल भएका थिए ।

खासगरी नेपाल र भारतका भन्सार अधिकारीहरूबीच सम्पन्न द्विपक्षीय वैठकमा भारतको पानीट्यांकी भन्सारमा ढुवानीका साधनका लागि पार्किङ सुविधा व्यवस्था गर्नुपर्ने, पानीट्यांकी भन्सारमा खाद्य क्वारेन्टाइन कार्यालय नभएकाले नेपालबाट निर्यात हुने खाद्यपदार्थहरू चिया, अदुवालगायतका मालवस्तुहरूको परीक्षण गर्न कोलकाता पठाउनुपर्ने बाध्यतालगायत समस्याबारे भन्सार विभागका निर्देशक राजेन्द्रप्रसाद चुडालले जानकारी गराएका थिए ।

यस किसिमको झन्झटिलो प्रक्रियाले समय र लागतसमेत बढेको भन्दै चुडालले पानीट्यांकी भन्सारमा खाद्य क्वारेन्टाइन कार्यालय सञ्चालन हुनुपर्ने, नेपालमा उत्पादन भई भारततर्फ निर्यातका लागि तरकारी तथा कृषिजन्य वस्तुहरूलाई भारततर्फ निर्यातमा सहजीकरण तथा खुला गर्नुपर्ने माग गरेका थिए ।

भारतीय अधिकारीले नेपाली अधिकारीको मागलाई गम्भीर रूपमा लिएको बताउँदै पार्किङस्थल निर्माणका लागि जग्गा खरिदको प्रक्रिया अघि बढाइएको, भारत निर्यात हुने खाद्यवस्तुहरूको परीक्षण कोलकाताबाटै गर्ने गरेको तथा नेपालबाट तरकारी र कृषिजन्य वस्तुहरू भारत निर्यात खुला गर्नका लागि आफूहरूले माथिल्लो निकायमा लिखित जानकारी गराएको जनाएका थिए ।

नेपाल र बंगलादेशका भन्सार अधिकारीहरूबीच पनि द्विपक्षीय छलफल भएको थियो । सो क्रममा बंगलादेशतर्फ निर्यात हुने नेपाली मालवस्तुहरूमा बंगलादेशमा उच्च ड्युटी (राजस्व) लाग्ने गरेकाले नेपालबाट बंगलादेशतर्फ निर्यातमा वृद्धि हुन नसकेको नेपाली अधिकारीहरूको भनाइ थियो ।

नेपाल, भारत र बंगलादेशका भन्सार अधिकारीहरूबीच भएको त्रिपक्षीय वार्तामा बंगलादेशबाट नेपालतर्फ आयात हुने बंगलादेशी मालवस्तुहरू भारतको फुलबारी (नाका) भन्सार कार्यालयमा लोड अनलोड हुने गरेकामा नेपाल आयात हुने मालवस्तुबोकेका ढुवानीका साधनहरूलाईछुट्टै पार्किङ क्षेत्रको अभाव रहेको, सडकमा लोड अनलोड कार्य गर्नुपरेको सम्बन्धित व्यवसायीहरूका गुनासो रहेका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०८:३७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT